Γράφει ο Παναγιώτης Κοκκόρης,
Α’ Υποδιοικητής e-ΕΦΚΑ
Πρ. Γενικός γραμματέας Κοινωνικών Ασφαλίσεων
ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΤΙΓΜΗ ΞΕΧΑΣΤΕ τους αριθμούς. Δεν ξεκινάω με ποσοστά. Ξεκινάω με μια ερώτηση: Τι αξίζει περισσότερο: ένα “ισοσκελισμένο excel” ή το αίσθημα ότι, αν στραβώσει η ζωή σου, δεν θα μείνεις μόνος;
Στη δημόσια πολιτική έρχεται κάποια στιγμή που οι δείκτες σωπαίνουν. Υποχωρούν μπροστά σε κάτι πιο δυνατό: στην ανάγκη των ανθρώπων να νιώθουν ασφάλεια, δικαιοσύνη, προοπτική. Για μένα – ως Υποδιοικητή του e-ΕΦΚΑ αλλά και ως πολίτη αυτής της χώρας – το κοινωνικό πρόσημο δεν είναι σύνθημα. Είναι πράξη. Είναι η σύνταξη που μπαίνει στην ώρα της. Είναι το δικαίωμα που δεν χάνεται στον δρόμο. Είναι η στήριξη που φτάνει ακριβώς όταν τη χρειάζεσαι.
Η Ελλάδα που θέλουμε – και κυρίως η Ελλάδα που αξίζουμε – δεν είναι μια χώρα ανάπτυξης για λίγους. Είναι μια χώρα όπου η πρόοδος της οικονομίας μεταφράζεται σε καλύτερη καθημερινότητα για τους πολλούς. Και σε αυτή τη διαδρομή, η κοινωνική ασφάλιση δεν είναι παράρτημα. Είναι κεντρικός πυλώνας.
Ο e-ΕΦΚΑ δεν είναι απλώς ένας μεγάλος οργανισμός εισφορών και παροχών. Είναι ο θεσμικός μηχανισμός κοινωνικής συνοχής. Εκεί όπου η εργασία αποκτά νόημα στον χρόνο και η κοινωνία δηλώνει έμπρακτα ότι δεν εγκαταλείπει κανέναν. Όταν αυξάνονται οι μισθοί, όταν ενισχύεται η απασχόληση, όταν περιορίζεται η αδήλωτη εργασία, δεν κερδίζει μόνο η οικονομία. Κερδίζει το ασφαλιστικό σύστημα. Δημιουργούνται συντάξεις με προοπτική, δικαιώματα με βάθος και – το σημαντικότερο – εμπιστοσύνη μεταξύ κράτους και πολίτη.
Τα τελευταία χρόνια, η χώρα μας έχει κάνει σημαντικά και κυρίως μετρήσιμα βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Η ενίσχυση της εργασίας και του εισοδήματος δεν αφορά μόνο το σήμερα· αφορά και το αύριο της κοινωνικής ασφάλισης. Κάθε νέος εργαζόμενος που μπαίνει στην αγορά με καλύτερους όρους, κάθε οικογένεια που νιώθει μεγαλύτερη σταθερότητα, κάθε επαγγελματίας που αντιμετωπίζεται δίκαια, προσθέτει ένα λιθαράκι σε ένα πιο ανθεκτικό κοινωνικό μοντέλο.
Στον e-ΕΦΚΑ ερχόμαστε καθημερινά αντιμέτωποι με πραγματικές αγωνίες. Συνταξιούχοι που ζητούν συνέπεια και σεβασμό. Εργαζόμενοι που θέλουν να ξέρουν ότι οι εισφορές τους πιάνουν τόπο. Νέοι που αναρωτιούνται – δικαίως – αν το σύστημα θα υπάρχει και για εκείνους. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι θεωρητική. Πρέπει να είναι χειροπιαστή. Με αποτελέσματα.
Γι’ αυτό και οι πολιτικές ενίσχυσης του κοινωνικού κράτους, της δημόσιας υγείας, της κοινωνικής προστασίας και της πρόληψης έχουν κρίσιμη σημασία. Το κράτος δεν αξιολογείτε μόνο στις ήρεμες περιόδους. Αξιολογείτε από τη διαχείριση στις κρίσεις, στις θεομηνίες, τις καταστροφές, όλες εκείνες τις καταστάσεις που δεν είναι απλώς δράματα της μνήμης· αλλά υπενθύμιση ευθύνης. Η διαχρονική στήριξη των ανθρώπων που επλήγησαν δεν είναι χάρη. Είναι δείκτης πολιτισμού.
Και εδώ μπαίνουν οι αριθμοί. Όχι ως ψυχρά δεδομένα, αλλά ως απόδειξη κατεύθυνσης.
Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ρυθμό 2,4% το 2026 – σχεδόν διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Από το 2019 έως σήμερα, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε σταθερές τιμές έχει αυξηθεί σωρευτικά κατά σχεδόν 16%, όταν στην Ευρωζώνη η αύξηση αγγίζει μόλις το 5%. Οι επενδύσεις ανεβαίνουν στο 17,7% του ΑΕΠ το 2026, από 11% το 2019, με αύξηση σχεδόν 96% σε σταθερές τιμές.
Αυτή η δυναμική περνά και στα εισοδήματα. Οι καθαρές αμοιβές των εργαζομένων εκτιμάται ότι θα είναι αυξημένες κατά πάνω από 32% το 2026 σε σχέση με το 2019, όταν ο σωρευτικός πληθωρισμός φτάνει το 22%. Ο κατώτατος μισθός έχει ήδη αυξηθεί πάνω από 40%, με τον στόχο των 950 ευρώ το 2027 να αλλάζει ουσιαστικά το επίπεδο διαβίωσης των χαμηλότερων εισοδημάτων.
Παράλληλα, το κοινωνικό κράτος ενισχύεται με όρους που δεν σηκώνουν αμφισβήτηση. Οι δαπάνες για την Υγεία διπλασιάζονται: από 4,1 δισ. ευρώ το 2019 σε 8,2 δισ. ευρώ το 2026. Η επιχορήγηση των νοσοκομείων φτάνει τα 4,6 δισ. ευρώ. Η χρηματοδότηση του ΕΟΠΥΥ ανέρχεται στα 5,75 δισ. ευρώ – αυξημένη κατά 1,5 δισ. ευρώ. Οι πόροι για την πολιτική προστασία ξεπερνούν το 1,4 δισ. ευρώ, από 560 εκατ. πριν λίγα χρόνια. Πρόληψη, ασφάλεια, ανθεκτικότητα.
Όλα αυτά συμβαίνουν με δημοσιονομική ισορροπία. Το δημόσιο χρέος μειώνεται από το 183% του ΑΕΠ το 2019 στο 138% το 2026 – πτώση άνω των 45 μονάδων. Οι αναβαθμίσεις από τους διεθνείς οίκους μειώνουν το κόστος δανεισμού και αυξάνουν την αξιοπιστία της χώρας. Και αυτό μεταφράζεται σε πόρους για κοινωνικές πολιτικές και σταθερότητα για το ασφαλιστικό σύστημα.
Για την κοινωνική ασφάλιση, αυτή είναι η ουσία: σταθερή οικονομία, ισχυρή εργασία, βιώσιμο δημοσιονομικό περιβάλλον. Η βάση για συντάξεις που πληρώνονται στην ώρα τους, για παροχές που έχουν νόημα, για ένα κοινωνικό συμβόλαιο που αντέχει στον χρόνο.
Και τώρα, ας επιστρέψουμε στην αρχική ερώτηση. Τελικά τι αξίζει περισσότερο; Ένα αισιόδοξο γράφημα στο excel ή η βεβαιότητα ότι το κράτος είναι εκεί όταν το χρειάζεσαι;
Η απάντηση είναι απλή – και ευχάριστα καθησυχαστική: όταν η πολιτική έχει κοινωνικό πρόσημο, μπορείς να έχεις και τα δύο.
