Του Γιώργου Παπαδημητρίου
Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 1999. Τρίτη Γυμνασίου. Χωρίς ίντερνετ ή smart phones, με πατροπαράδοτα μέσα ενημέρωσης, στα λοίσθια του αναλογικού κόσμου. Αργοπορημένο ξύπνημα, χαμένο σχολικό λεωφορείο, αναγκαστικό ταξί από το Ντεπώ στο Πανόραμα. Αθλητικό ραδιόφωνο (είχαν πρόσφατα μπει στη ζωή μας) στη διαδρομή, οδηγός πρωτόγνωρα σιωπηλός. Γούρλωμα ματιών και έκπληξη. Δεν το είχα ακούσει από κάπου, δεν το είχα δει, δεν το γνώριζα. Δεν είχα χαζέψει τα κρεμασμένα πρωτοσέλιδα στα περίπτερα επειδή βιαζόμουν (ή παρίστανα ότι βιαζόμουν) για να μη χάσω την πρώτη ώρα. Η τηλεόραση ήταν σπανίως έως ποτέ ανοιχτή στο σπίτι ούτως ή άλλως, ιδίως τις πρωινές ώρες.
Έξι ονόματα που εκφωνεί με βαριά φωνή ο παρουσιαστής της εκπομπής, έξι νεκρά παιδιά που επέστρεφαν από μια εκτός έδρας εκδρομή του ΠΑΟΚ, έξι σφυριά στην καρδιά σου. Η Χριστίνα. Ο Γιώργος. Ο Δημήτρης. Ο Κυριάκος. Ο Τάσος. Ο Χαράλαμπος. Το προηγούμενο βράδυ είχα πέσει να κοιμηθώ χαρούμενος. Ψηλοκρεμαστή σέντρα Βενετίδη, σουτ του Τζο Νάγκμπε με το που σκάει η μπάλα στο έδαφος, εκείνη καταλήγει στην απέναντι γωνία και τινάζει την πετσέτα που είχε αφήσει εκεί ο τερματοφύλακας του Παναθηναϊκού λες και τα δίχτυα της εστίας ήταν κρεμάστρα στο σπίτι του, απρόσμενη ισοφάριση απ’ αυτές που δεν είχες συνηθίσει ως παιδί σε τέτοια ματς. Ένα γκολ πένθιμο, πεισιθάνατο, σαν πρωθύστερος οιωνός ενός κακού που κοντοζυγώνει. Καμιά φορά, ακόμη και τώρα, αναζητώ τα στιγμιότυπα θαρρείς επίτηδες, ίσως για επιβεβαιώσω στον εαυτό μου ότι είμαι ακόμη σε θέση να νιώθω το ίδιο σφίξιμο.
Ηλικίες ανατριχιαστικές, ηλικίες που δεν τις ξεχνάς, ηλικίες που γρατζουνάνε τα μέσα σου, σαν επίμονη σκουριά. Εκείνη την εποχή, στα δεκαπέντε σου, δεν αντιλαμβάνεσαι την τραγωδία στην ολότητά της, την αισθάνεσαι μεν να σε διαπερνά σαν ένα ανοίκειο ρίγος, αλλά δεν την κατανοείς στην πλήρη της έκταση. Είσαι ακόμη υπαρξιακά οχυρωμένος απέναντι στο αμετάκλητο του θανάτου και την ανατριχίλα των χαμένων νιάτων. Φαντάζεσαι, ωστόσο, τον εαυτό σου στη θέση τους, να κοιμάσαι αποκαμωμένος και χαμογελαστός σε μια νυχτερινή επιστροφή που δεν θέλεις να ολοκληρωθεί. Ήσουν ακόμη μικρός για οπαδικές εκδρομές, αλλά φαντασιωνόσουν την έξαψη και το δέσιμο, την αδρεναλίνη και την περιπέτεια.
Η τραγωδία του 1999 σφράγισε αμετάκλητα μια εποχή τρέλας, ανεμελιάς, δοσίματος και γοητείας στο οπαδικό οικοσύστημα του ΠΑΟΚ, αναγγέλλοντας ερήμην της τη μετάβαση σε μια νέα και αμήχανη εποχή για ολόκληρο τον ελληνικό οπαδικό κόσμο. «Είμαστε η σπορά των νεκρών σε μια στροφή των Τεμπών» έγραφε κάποτε ένα πανό, και ακόμη και σήμερα εύχομαι να γνωρίσω από κοντά εκείνους που το έφτιαξαν. Στις αυγές των 00s ξημέρωσε αργόσυρτα μια περίοδος λιγότερο ρομαντική και αυθόρμητη, πιο αγοραία και χοντροκομμένη, λιγότερο ανιδιοτελής και πιο χυδαία. Είχες πλέον ανάγκη από έναν εσωτερικό κώδικα αγνότητας, το κλείστο κύκλωμα της δικής σου παραζάλης, το γαλατικό χωριό της φιλίας που κουβαλά μαζί της και το συν-οπαδιλίκι. Το βρήκες και συνέχισες αυτή τη γλυκιά και εμβόλιμη παρέκκλιση από τις νόρμες και τις φόρμες της ζωής.
Ένας άλλος Οκτώβρης, 21 του μηνός αυτή τη φορά, 11 χρόνια μετά, στο αεροδρόμιο της Βαλένθια. Πτήση της Easyjet από Θεσσαλονίκη, άνοιγμα σαμπάνιας στη διαδρομή με ομόφωνη απόφαση των τριών, σπατάλη που τη θυμάσαι και καμαρώνεις χασκογελώντας. Υποδοχή ηρώων από άλλους δυο φίλους που μένουν στο εξωτερικό, κανονικές μεταγραφές αεροδρομίου, ενοικίαση βαν, δρόμοι και ανοιχτωσιές της Καστεγιόν, προορισμός το εξωτικό και κοσμοπολίτικο Βιγιαρεάλ. Η ονείρωξη του πρώτου ευρωπαϊκού ταξιδιού με τον ΠΑΟΚ, μια ιδέα που σε τριβέλιζε για καιρό. Χαρά μη διαχειρίσιμη, ενθουσιασμός σαν παιδάκι που ξετυλίγει δώρα δίπλα στο χριστουγεννιάτικο δέντρο. Δεν σε χωράει ο τόπος, δεν σε χωράνε το σώμα και το μυαλό σου, δεν προλαβαίνεις το στόμα σου που τρέχει χωρίς χαλινάρι. Λίγο πριν τα 30, εκεί που νιώθεις ταυτόχρονα ολόφρεσκος και μπαρουτοκαπνισμένος, πεπεισμένος ότι η ζωή σού χρωστά γούστα και απολαύσεις. Δεν ήταν έτσι τελικά, ποτέ δεν είναι έτσι τελικά, θα μάθεις σύντομα ότι η απομάγευση και η νοσταλγία είναι αναφαίρετο κομμάτι του παιχνιδιού, θα έχεις όμως πάντα ένα secret stash από στιγμές και ήχους που θα είναι πάντα εκεί, κατάδικό σου, μελαγχολικό παυσίλυπο για τις δύσκολες ώρες.
Τρίτη 27 Ιανουαρίου 2026. Μία και μόνο σκέψη βουρλίζεται στο κεφάλι μου. Πόσο χαρούμενοι και ξέγνοιαστοι, πόσο ανάλαφροι και ευδιάθετοι ένιωθαν αυτοί οι άνθρωποι, λίγα μόλις δευτερόλεπτα πριν απλωθεί το μαύρο στον καμβά. Όποιος το έχει ζήσει, το καταλαβαίνει, το συναισθάνεται, το ανασύρει από τη μνήμη του. Έχω απόλυτη επίγνωση ότι αμέτρητοι άνθρωποι πεθαίνουν με τον πιο φρικιαστικό, απογυμνωμένο από κάθε νόημα και απάνθρωπο τρόπο σε κάθε γωνιά του πλανήτη ή ακόμη και στη δική μας γωνιά, όπως οι πέντε γυναίκες που έφυγαν τόσο αδόκητα και τόσο άδικα μόλις μία ημέρα νωρίτερα, σε μια ακόμη φρικωδία που οφείλουμε να θυμόμαστε για μπόλικους (και σοβαρούς) λόγους. Κι όμως, βλέποντας το βίντεο από την Τιμισοάρα η καρδιά μου έχασε οικειοθελώς έναν χτύπο. Γιατί ένιωσα, όπως πολλοί άλλοι, μια εγγύτητα, που αδυνατώ ακριβώς να εξηγήσω, που αρνούμαι πεισματικά να δικαιολογήσω.
Άλλα επτά ονόματα. Άλλα επτά σφυριά στην καρδιά.
ΥΓ: Κάπου πήρε το μάτι μου ότι οι οπαδοί της Πολιτέχνικα Τιμισοάρα οργάνωσαν αιμοδοσία και δήλωσαν διαθέσιμοι για την προσφορά κάθε βοήθειας στους επιζώντες τραυματίες. Κανονικά, θα πρέπει να αποκτήσουν από αύριο κιόλας μόνιμο στασίδι φιλοξενίας στην Τούμπα.
