Γράφει ο Παναγιώτης Σκουρής*
Για το σημερινό μου άρθρο θα φορέσω το καπέλο της επιστημονικής μου ιδιότητας, κυρίως διότι η αφορμή για αυτό μου δόθηκε λόγω αυτής. Η πρώτη σκέψη αφορά λοιπόν σε μία επιστημονική εκδήλωση, στην οποία συμμετείχα.
Το θέμα ήταν το μεταναστευτικό ζήτημα και η δική μου συμβολή στην όλη συζήτηση είχε, να κάνει με το γεγονός, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ειδικές πολιτικές, οι οποίες συνδέονται με αυτό και ειδικότερα την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας (η περίφημη ΚΕΠΑ) και την Πολιτική Μετανάστευσης και Ασύλου. Στο πλαίσιο της προετοιμασίας μου λοιπόν, επιβεβαίωσα μια διαπίστωση, την οποία την έχω ξαναθίξει από εδώ. Πρόκειται για το ότι, οι σύγχρονες πολιτικές εξελίξεις και το μεγάλωμα της Ευρώπης την έχουν φέρει στο σημείο να έχει κάνει σοβαρά βήματα πίσω. Χαρακτηριστικά θα πρέπει κανείς, να αναφέρει το ότι παλαιότερα, είκοσι περίπου χρόνια πριν, όταν τα πράγματα χαρακτηρίζονταν από μία γενικότερη ευημερία, είχαμε φτάσει στο σημείο, να συζητάμε, ότι οι ελευθερίες που έφερε η ευρωπαϊκή ενοποίηση θα επεκταθούν πέρα από τους πολίτες των κρατών μελών και σε εκείνους των τρίτων που χωρών που κυκλοφορούν εντός αυτής. Σήμερα, ορισμένες χώρες της Ευρωπαϊκή Ένωσης, συνεπαρμένες από ακροδεξιά ιδεολογία και ιδεολογία, παρασυρμένες από ξενοφοβικά και ρατσιστικά κίνητρα και εν τέλει αποδεικνυόμενες πολύ κατώτερες των περιστάσεων, κλείνουν τα σύνορά τους. Ακόμα και σε μετακινήσεις από έτερο κράτος μέλος. Δεν μπορούν, να περιορίσουν την κυκλοφορία σε ευρωπαίους πολίτες, αλλά το κάνουν για τις τρίτες χώρες. Αναμφισβήτητα πισωγύρισμα.
Δε με πείθουν οι ρητορείες περί φόβου και ανάγκης προστασίας της κατά τόπους εθνικής ασφάλειας. Βασική αρχή της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι η αρχή της αλληλεγγύης και το προηγμένο, δημοκρατικό και πραγματικά φιλελεύθερο μέρος μιας συζήτησης οφείλει να δείχνει ανωτερότητα. Και προπαντός οφείλει να υποστηρίζει τις αρχές του, ακόμη και αν αυτό εμπεριέχει ρίσκο. Καλό είναι, για να έχουμε ένα φάρο σε σχέση με αυτό το ζήτημα, να θυμόμαστε πού και πού το Βολτέρο, ο οποίος δήλωσε έτοιμος να θυσιάσει και τη ζωή του ακόμα, για να υποστηρίξει το δικαίωμα κάποιου να διαφωνεί μαζί του. Αν εμφανιζόταν σήμερα, ίσως και να τον έπαιρναν με τις πέτρες.
Από την Ευρώπη της αλληλεγγύης μεταφερόμαστε σιγά σιγά στην Ευρώπη των κλειστών συνόρων. Εδώ βέβαια θα πρέπει, να επισημάνουμε, ότι η δική μας χώρα, η οποία και αυτή δείχνει, να παρασέρνεται από τα trends της εποχής σε σχέση με το θέμα, είναι διαφορετικό πράγμα από την Ουγγαρία. Για τον απλούστατο λόγο, ότι το μεγαλύτερο μέρος των συνόρων της δεν είναι με άλλη κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως εκ τούτου έχει άλλες υποχρεώσεις. Σημειώστε, ότι είναι και χώρα εισόδου στην περίφημη ζώνη Σένγκεν, οπότε οι τελευταίες αυξάνονται ακόμα περισσότερο. Αυτό λοιπόν το συνυπολογίζουμε, αλλά δεν παραβλέπουμε, ότι έχουμε και εδώ το γνωστό παραλήρημα μίσους. Αυτό που στην υπερδύναμη, φεύ, ανέδειξε ηγεσία και κυβέρνηση. Και το ακόμα χειρότερο: έδωσε θάρρος στους υποστηρικτές αυτού του τραγέλαφου.
Ένα φρούτο, το οποίο επίσης φύεται σε σχέση με το θέμα είναι, ότι προσπαθήσουμε να βάλουμε το νομοθέτη και τον ερμηνευτή του νόμου μέσα σε πλαίσια πολιτικών ιδεολογιών. Θα πρέπει λοιπόν εδώ, να θυμίσουμε το αυτονόητο. Ότι δηλαδή τόσο ο νομοθέτης, όσο και ο δικαστής δεν (πρέπει να) καθοδηγούνται από την πολιτική και τις επιδιώξεις της. Το δικαστή δεν (πρέπει να) τον ενδιαφέρει η πολιτική άποψη του οποιουδήποτε σε σχέση με ένα ζήτημα, επί του οποίου θα έρθει να κρίνει και να λάβει μια απόφαση. Όλο και περισσότερο όμως βλέπουμε να αναδεικνύεται μία νέα μέθοδος ερμηνείας των δικαστικών αποφάσεων που είναι η πολιτική ή καλύτερα η κομματική ερμηνεία. Αδιανόητο είναι να τοποθετείσαι έναντι μιας δικαστικής απόφασης επί τη βάσει της κομματικής γραμμής. Εκτός από το ότι αυτό είναι απαράδεκτο, η γραμμή συνήθως έχει ένα στοιχείο πώρωσης και έλλειψης μετριοπάθειας και ψυχραιμίας. Το τί νόμους λοιπόν θα θεσπίζουμε και το πώς θα τους εφαρμόζουμε δεν μπορεί να σχετίζεται με κομματικά κριτήρια και κυρίως με τις τάσεις της πολιτικής μόδας.
Πού είναι εν τέλει το πρόβλημα, θα με ρωτήσετε. Κατά κύριο λόγο στο ότι τα όσα προαναφέρονται, κανονικά είναι στη σφαίρα του αυτονόητου. Ένα παράδειγμα για αυτό είναι το ότι η Ευρώπη θα πρέπει, να είναι αλληλέγγυα. Διότι, αν πάψει να είναι, μπαίνουν σε τεράστιο κίνδυνο τα μεγάλα της επιτεύγματα, τα οποία επειδή επίσης θεωρούμε αυτονόητα, δεν τα προστατεύομε αρκετά. Και δεν ανησυχούμε, όταν κάποιοι πρόσκαιρα και οψίμως ισχυροί τα αμφισβητούν.
Για αυτό θεωρώ, ότι χρειάζεται να θέσουμε και να ενισχύσουμε δημοκρατικά αντίβαρα και να κάνουμε μία στροφή στο αυτονόητο.
*Ο Παναγιώτης Σκουρής είναι επίκουρος καθηγητής ευρωπαϊκού δημοσίου δικαίου στο Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, δικηγόρος και συνιδρυτής του δικηγορικού γραφείου AnPLegal Praxis (www.anplegal.gr).
- Θεσσαλονίκη: Κινδυνεύει να κλείσει γνωστό θερινό σινεμά – Αντιπαροχή στο οικόπεδο
- Θεσσαλονίκη: Άνδρας έπεσε στο Θερμαϊκό - Η ανακοίνωση του Λιμενικού
- Θεσσαλονίκη: Έλεγχος για τα μέτρα ασφαλείας στο Λιμάνι – Πέρασε με άριστα
- Θεσσαλονίκη: Ανακατασκευάστηκαν από το δήμο 2 παιδικές χαρές – Πού βρίσκονται
