Η διαμεσολάβηση αποτελεί έναν σύγχρονο και αποτελεσματικό τρόπο εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών. Πρόκειται ουσιαστικά για μια οργανωμένη διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ δύο ή περισσότερων μερών, με τη συνδρομή ενός τρίτου, ουδέτερου και αμερόληπτου προσώπου, του διαμεσολαβητή. Στόχος είναι η εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής λύσης, χωρίς την ανάγκη προσφυγής στα δικαστήρια.
Ο διαμεσολαβητής είναι κατά κανόνα δικηγόρος, ο οποίος έχει λάβει ειδική εκπαίδευση από πιστοποιημένο φορέα και έχει επιτύχει σε σχετικές εξετάσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Οι φορείς εκπαίδευσης λειτουργούν σύμφωνα με το νόμο και αποτελούνται από συνεργασία δικηγορικών συλλόγων και επιμελητηρίων της χώρας.
Στη διαμεσολάβηση υπάγονται ιδιωτικού δικαίου διαφορές, δηλαδή αστικές και εμπορικές υποθέσεις, υπό την προϋπόθεση ότι τα μέρη έχουν τη δυνατότητα να διαθέτουν το αντικείμενο της διαφοράς τους. Η διαδικασία είναι ευέλικτη και καθορίζεται από τον διαμεσολαβητή σε συνεννόηση με τα μέρη, τα οποία μπορούν να την διακόψουν οποτεδήποτε.
Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της διαμεσολάβησης είναι η εμπιστευτικότητα. Δεν τηρούνται πρακτικά, ενώ ο διαμεσολαβητής μπορεί να επικοινωνεί κατ’ ιδίαν με κάθε μέρος, χωρίς να αποκαλύπτει πληροφορίες χωρίς τη συναίνεσή του. Παράλληλα, δεσμεύεται από αρχές όπως η ουδετερότητα, η αμεροληψία και η εχεμύθεια, ενώ οφείλει να διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες συμμετοχής για όλα τα μέρη.
Τα μέρη έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν με τον δικηγόρο τους, ο οποίος τα συμβουλεύει νομικά και διασφαλίζει τη νομιμότητα της διαδικασίας. Με την ολοκλήρωση της διαμεσολάβησης συντάσσεται πρακτικό, το οποίο, εφόσον περιλαμβάνει συμφωνία εκτελεστού περιεχομένου και κατατεθεί στο αρμόδιο δικαστήριο, αποκτά ισχύ εκτελεστού τίτλου.
Η διαμεσολάβηση παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα: ταχύτητα, χαμηλότερο κόστος και αποφυγή της ψυχοφθόρας αντιδικίας. Κυρίως, όμως, δίνει στα μέρη τη δυνατότητα να διαμορφώσουν τα ίδια τη λύση της διαφοράς τους, διατηρώντας συχνά και τις μεταξύ τους σχέσεις.
Σε μια εποχή όπου η απονομή της δικαιοσύνης είναι συχνά χρονοβόρα και δαπανηρή, η διαμεσολάβηση αναδεικνύεται σε πολύτιμο εργαλείο. Δεν υποκαθιστά τα δικαστήρια, αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά, προσφέροντας μια εναλλακτική που βασίζεται στη συναίνεση, τον διάλογο και την κοινή βούληση για επίλυση της διαφοράς.
*Ο Κωνσταντίνος Τζίκας είναι Δικηγόρος Παρ'Αρείω Πάγω
Πιστοποιημένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ.Δ.Α.Δ.
www.tzikas-lawfirm.gr
