Την ίδια ώρα που ο Ολυμπιακός κατακτούσε την τέταρτη Ευρωλίγκα του στο T-Center της Αθήνας στην άλλη πλευρά του πλανήτη, στην παγκόσμια πρωτεύουσα της ψυχαγωγίας με τα 350 καζίνο και πόλη των μεγάλων προκλήσεων, το Λας Βέγκας, ένας πρώην αθλητής του Παναθηναϊκού, ο κορυφαίος Έλληνας κολυμβητής Κρίστιαν Γκολομέεβ, κατέρριπτε το παγκόσμιο ρεκόρ στα 50 μέτρα ελεύθερο σε ανοιχτή πισίνα.
Για να είμαστε ακριβείς, έγινε ο άνθρωπος που πέτυχε την καλύτερη επίδοση στην ιστορία, στη γνωστή και ως «κούρσα της μιας ανάσας», των 20 και κάτι δευτερολέπτων για τους αθλητές πρώτης γραμμής. Αλλά που ποτέ δεν πρόκειται να αναγνωριστεί επίσημα. Γιατί επιτεύχθηκε με τη βοήθεια φαρμακευτικών ουσιών και μιας ολόσωμης πολυουρεθανικής στολής, ειδικής για αθλητές, αμφότερα απαγορευμένα από τη WADA (World Anti Doping Agency) και την Παγκόσμια Ομοσπονδία Υγρού Στίβου, καθώς εκτιμάται ότι προσφέρουν περίπου 2% βελτίωση στις επιδόσεις.
Ο Κρίστιαν Γκολομέεβ διέσωσε το «κύρος» των Enhanced Games, καθώς πέτυχε το μοναδικό παγκόσμιο ρεκόρ
Αυτό που πολλοί δεν ξέρουν είναι ότι αυτή δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Γκολομέεβ κατέρριπτε το συγκεκριμένο παγκόσμιο ρεκόρ. Το είχε πετύχει και πέρυσι, με 20.89’’, καταρρίπτοντας, πάντα ανεπίσημα, το από το 2009 ρεκόρ του Βραζιλιάνου Σέζαρ Σιέλο, με 20.91’’. Στις 20 Μαρτίου φέτος, ο Αυστραλός πρωταθλητής Κάμερον Μακ Εβόι κατέβασε στο 20.88 την επίσημη επίδοση (του Σιέλο) στο Σενζέν της Κίνας. Για να ακολουθήσει το νέο πρόσφατο ανεπίσημο ρεκόρ του Γκολομέεβ.
Το δίλημμα των αθλητών
Η 24η Μαΐου αναμενόταν με μεγάλη αγωνία από την παγκόσμια αθλητική κοινότητα. Ήταν το πρώτο μεγάλο ορόσημο για ένα νέο εγχείρημα στον χώρο του αθλητισμού. Αυτό των «Enhanced Games», των «Ενισχυμένων Αγώνων» ή -κατά τους επικριτές τους- των «Ολυμπιακών Αγώνων των ντοπαρισμένων». Ένα εγχείρημα που μεταφέρει τη συζήτηση πολύ μακριά από τα αναβολικά και τις άλλες απαγορευμένες ουσίες που χρησιμοποίησαν στο παρελθόν «τιτάνες» του στίβου, όπως ο Καναδός σπρίντερ Μπεν Τζόνσον ή η Αμερικανίδα, επίσης σπρίντερ, Μάριον Τζόουνς για να κερδίσουν στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Σεούλ και του Σίδνεϊ αντίστοιχα, αρσιβαρίστες, ποδηλάτες, ακόμα και πρώτης γραμμής ποδοσφαιριστές και μπασκετμπολίστες που ήθελαν να βελτιωθούν στο έπακρο αγωνιστικά. Και την οδηγεί στη μετωπική αναμέτρηση μεταξύ δύο εντελώς διαφορετικών μοντέλων για την προοπτική του αθλητισμού.
Άρσεις θανάτου από τον ηθοποιό και αρσιβαρίστα Χάφθορ Γιούλιους Μπιόρνσον
Μέσα από την οποία προκύπτουν τεράστια ερωτήματα που αφορούν την αθλητική ηθική, αλλά και τη βιοηθική. Με το πλέον εμφατικό, το μέχρι πού είναι διατεθειμένος να φτάσει ο άνθρωπος μέσω της προαγωγής της επιστημονικής έρευνας και βιομηχανικής παραγωγής και της εν συνεχεία άνευ ορίων επιχειρηματικής χρήσης, στο όνομα της επιδίωξης της σωματικής βελτίωσης και της υπεροχής.
Η διεθνής αθλητική κοινότητα υπερασπίζεται τις αρχές του «ευ αγωνίζεσθαι», που έρχονται από τα βάθη των αιώνων και τους Ολυμπιακούς Αγώνες της αρχαιότητας, όπου ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους αθλητές είναι «καθαρός», με κοινά αποδεκτούς κανόνες και χωρίς επιδραστικούς (συνήθως φαρμακευτικούς) παράγοντες, που δυνητικά θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των αγωνιζομένων. Αλλά στην πλειονότητα των αθλημάτων αδυνατεί να υποστηρίξει χρηματοδοτικά επαρκώς το όραμα. Πώς να αδικήσει κανείς την επιλογή κάποιων αθλητών παγκόσμιας φήμης και υψηλών επιδόσεων και διακρίσεων, σήμερα του στίβου, της κολύμβησης, αρσιβαρίστες, αύριο παλαιστές, γυμναστές και άλλους, να «οδεύσουν» στους Enhanced Games, όταν το χρηματικό δέλεαρ είναι ύψους ενός εκατομμυρίου δολαρίων στην περίπτωση κατάρριψης παγκόσμιου ρεκόρ και 250.000 για απλή νίκη σε κάποια διοργάνωση. Κάτι που ούτε στα πιο τολμηρά όνειρά τους δεν μπορούσαν να φανταστούν για ολόκληρη τη «συμβατική» αθλητική τους σταδιοδρομία.
Οι TEG
Και από την άλλη, οι διοργανωτές των Enhanced Games, που προβάλλουν ένα νεο-αναπτυσσόμενο πολύμορφο οικοσύστημα, που συνδυάζει αθλητισμό, βιοτεχνολογία και ψυχαγωγία, προσφέροντάς τα σε ένα νέο ενιαίο, εμπορικό προϊόν, ευρείας χρήσης και κατανάλωσης, δημιουργώντας μια καινούρια αγορά άγνωστων ακόμα οικονομικών ορίων.
Με βιολογικά/ιατρικά πειραματικά υποκείμενα τους αθλητές, που ανταμείβονται αθρόα χρηματικά, δοκιμάζονται ουσίες και βιοτεχνολογίες που αργότερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν εμπορικά σε ένα ευρύτατο ενδιαφερόμενο αγοραστικό κοινό που αναζητεί βιο-ενίσχυση, σωματική βελτίωση, μακροζωία.
Οι διοργανωτές δεν δίστασαν να δημοσιοποιήσουν ότι το 91% των αθλητών χρησιμοποιούσε τεστοστερόνη ή εστέρες τεστοστερόνης, το 79% ανθρώπινη αυξητική ορμόνη, το 62% διεγερτικά, το 50% μεταβολικούς ρυθμιστές, το 41% ερυθροποιητίνη, το 29% αναβολικό στεροειδές. Υπερτονίζοντας ότι άπασες είχαν εγκριθεί από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) και χορηγήθηκαν στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής υπό αυστηρή ιατρική παρακολούθηση. Και αυτοί οι αριθμοί έγιναν μέρος ζωντανής διαφήμισης στις μεγάλες οθόνες του τουρνουά, κυρίως όμως στην πλατφόρμα YouTube, που τους μετέδιδε ζωντανά σε 250.000 δέκτες.
Η επικίνδυνη «γκρίζα ζώνη»
Οι ειδικοί της υγείας προειδοποιούν ότι τα αναβολικά στεροειδή και οι αυξητικές ορμόνες μπορούν να προκαλέσουν από μυοσκελετικούς τραυματισμούς μέχρι εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιαγγειακές βλάβες. Βιοηθικολόγοι και γιατροί επισημαίνουν ότι ακόμα μεγαλύτερο διακύβευμα αφορά τη χρήση πιο προχωρημένων τεχνολογιών, όπως για την αναστολή της μυοστατίνης για τεχνητή αύξηση μυϊκής μάζας και, κυρίως, τις μεθόδους γονιδιακής επεξεργασίας τύπου CRISPR, που μπορούν να επιφέρουν μόνιμες αλλαγές στο ανθρώπινο σώμα και εν δυνάμει να κληροδοτηθούν στις επόμενες γενιές. Αυτό δημιουργεί μια επικίνδυνη «γκρίζα ζώνη» ανάμεσα στην ιατρική θεραπεία και τη βελτίωση υγιών ατόμων, με τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι η πίεση για «νέες επιδόσεις» μπορεί να λειτουργήσει ως ανεπίσημο πεδίο δοκιμών για τεχνολογίες που η ιατρική δεοντολογία δυσκολεύεται να επιτρέψει σε υγιείς εθελοντές.
Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) και WADA χαρακτήρισαν το όλο εγχείρημα/project «ανήθικο». Ο δε πρόεδρος της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Στίβου, λόρδος Σεμπάστιαν Κόου, χαρακτήρισε «ηλίθιο» όποιον συμμετείχε. Αλλά οι αφορισμοί δεν αρκούν.
Οι επενδυτές της Silicon Valley
Υπάρχει εξάλλου και ιδεολογικό «αφήγημα» για την υποστήριξη των TEG. Αυτό της ανωτερότητας και της υπεροχής, της επιδίωξης της αριστείας με την -ελεγχόμενη επιστημονικά- χρήση καινοτομιών και τη βοήθεια βιοϊατρικής και βιοτεχνολογίας. Ο δημιουργός της ιδέας -σήμερα σε δεύτερο πλάνο- Αυστραλός επιχειρηματίας Αρον Ντε Σόουζα υποστηρίζει πως ο άνθρωπος πρέπει να πάψει να έχει αναστολές για τη βοήθεια που μπορούν να προσφέρουν στη σωματική του βελτίωση οι φαρμακευτικές ουσίες και η βιοτεχνολογία.
Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ Με δική του χρηματοδότηση oι Enhanced Games εισήχθησαν στον Nasdac, φτάνοντας σε αποτίμηση το $1,2 δισ.
Και εδώ με τις ιδεολογικές δοξασίες «παντρεύονται» τα επιχειρηματικά σχέδια. Μόνο τυχαίο δεν είναι ότι η ανάπτυξη των TEG υποστηρίζεται χρηματοδοτικά από ένα σύστημα επενδυτών της Silicon Valley, αλλά και της αγοράς των κρυπτονομισμάτων. Κοινό στοιχείο, οι στενές σχέσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ. Πρωτεργάτης ο Πίτερ Θίελ, συνιδρυτής των PayPal και Palantir και τακτικός συνομιλητής του προέδρου, ο Κρίστιαν Ανγκερμάγερ της φαρμακευτικής εταιρείας Atai Life Sciences, οι επενδυτές κρυπτονομισμάτων Κάμερον και Τάιλερ Γουίνκλεβος και ο Σαουδάραβας πρίγκιπας Χαλέντ Μπιν Αλ Σαούντ. Και επιστέγασμα, η «1789 Capital», ένα fund συμφερόντων του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ. Με την αυξημένη χρηματοδοτική ενίσχυση του οποίου η TEG εισήχθη πρόσφατα στον Nasdac, φτάνοντας σε αποτίμηση 1,2 δισ. δολαρίων την περασμένη εβδομάδα.
Πίτερ Θίελ Συνιδρυτής του PayPal και της Palantir, εταιρείας λογισμικού, που ειδικεύεται στην ανάλυση δεδομένων και το AI
Χαλέντ Μπιν Αλ Σαούντ Είναι μέλος της βασιλικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας
Μάλιστα, ο γιος του προέδρου δεν άφησε καμιά αμφιβολία για τις ιδεολογικές αφετηρίες του project, συνδέοντας ευθέως τους TEG με τον τραμπισμό: «Τα Enhanced Games αντιπροσωπεύουν το μέλλον. Πραγματικό ανταγωνισμό, ελευθερία και ρεκόρ που καταρρίπτονται. Πρόκειται για την αριστεία, την καινοτομία και την αμερικανική κυριαρχία στην παγκόσμια σκηνή, κάτι που αφορά το κίνημα MAGA».
Πενιχρό αποτέλεσμα
Το αποτέλεσμα του crash test της περασμένης Κυριακής για τους Enhanced Games είναι αμφιλεγόμενο. Το αμπαλάζ ήταν θαυμάσιο. Ένα ανοιχτό στάδιο, κόστους 50 εκατ. δολαρίων, όπου υπήρχαν σε συστοιχία μια ευθεία διαδρόμων στίβου, μια ανοιχτή πισίνα και χώρος για την άρση βαρών.
Κάθε σύγκριση με τη διοργάνωση Ολυμπιακών Αγώνων, που προ πολλού έχει περάσει στα επίπεδα μιας φαντασμαγορικής υπερπαραγωγής, μοιάζει κωμική, σχολίασαν οι επικριτές των TEG. Τρία μόνο αθλήματα, μόλις 42 αθλητές, -οι διοργανωτές μιλούσαν για εκατοντάδες-, από 24 χώρες, και μόλις 2.200 θεατές. Το λάθος τους είναι ότι αυτά ελάχιστα ενδιαφέρουν τους οργανωτές. Οι θεατές ήταν νυν και δυνητικοί χορηγοί και επενδυτές, οι οποίοι κάθισαν κάτω από τον καυτό ήλιο, μέσα σε δωρεάν ποτά και πλούσια πιάτα με ποικίλα εδέσματα και επιδόρπια. Γι’ αυτούς αφενός και τους μέσω Διαδικτύου και social media θεατές-δυνητικούς καταναλωτές έγιναν οι αγώνες.
Τα υπόλοιπα, όμως, συνιστούν όντως αποτυχία. Ο διευθυντής και χρηματοδότης των TEG Κρ. Αντερμάγιερ δήλωσε στο BBC ότι «ήρθαμε για να μείνουμε και αυτό αποδείχτηκε», αλλά ήταν έτσι; Οι διοργανωτές υπόσχονταν πρωτοφανή παγκόσμια ρεκόρ, αλλά ευτυχώς γι’ αυτούς που στο τελευταίο αγώνισμα του προγράμματος ο Γκολομέεβ έκανε το μοναδικό, διασώζοντας τα προσχήματα.
Τέσσερις αθλητές, εξάλλου, αγωνίστηκαν χωρίς ενισχυτικές ουσίες. Εξ αυτών οι δύο κέρδισαν στο αγώνισμά τους στον στίβο. Στα 100 μέτρα ανδρών, ο Φρεντ Κέρλι, παγκόσμιος πρωταθλητής του 2022 και χάλκινος Ολυμπιονίκης του 2024, είχε προαναγγείλει ότι θα καταρρίψει το μνημειώδες ρεκόρ του Γιουσέιν Μπολτ (9.58), αλλά αρκέστηκε στο 9.97, που στο Παρίσι θα του έδινε την 8η θέση. Η Τρίσταν Εβελιν νίκησε στα 100 μέτρα γυναικών, αλλά με την επίδοσή της (11.26) μόλις θα πέρναγε από τον πρώτο γύρο των προκριματικών στο Παρίσι. Οπως απέτυχαν να καταρρίψουν παγκόσμια ρεκόρ στα 100 μέτρα πεταλούδας στην κολύμβηση ο Βρετανός ασημένιος Ολυμπιονίκης Μπεν Πράουντ, η Δομινικανή αρσιβαρίστρια Μπέατριζ Πιρόν και ο Καναδός συνάδελφός της Μπόαντι Σαντάβι και άλλοι.
«Δει δη χρημάτων»
Τα επιχειρήματα της TEG για το project της εκκινούν από το ότι το σημερινό διεθνές αθλητικό σύστημα δεν ανταμείβει επαρκώς τους αθλητές, που με το ταλέντο και την αφοσίωσή τους παρέχουν το προϊόν από το οποίο οι αθλητικοί φορείς δημιουργούν έσοδα. Η ΔΟΕ ισχυρίζεται πως αναδιανέμει το 90% των εσόδων της, όμως οι αθλητές των Enhanced Games επιμένουν ότι τα χρήματα είναι το κύριο κίνητρό τους για να στραφούν σε αυτούς. Το συνδικάτο World Players Association αναφέρει ότι «οι αθλητές τερματίζουν μακρινοί τελευταίοι όσον αφορά τη συμμετοχή στον τεράστιο πλούτο που παράγουν». Ερευνά του δείχνει ότι το 46% των αθλητών υψηλού επιπέδου κερδίζουν λιγότερα από 15.000 δολάρια ετησίως.
Επιπροσθέτως, αναφέρουν ότι η καταπολέμηση του ντόπιγκ έχει αποδειχθεί μάταιη, δαπανηρή και ασυνεπής, με το πλαίσιο κανόνων και κυρώσεων να οδηγεί το ντοπάρισμα στο παρασκήνιο, όπου η χρήση βοηθητικών ουσιών το καθιστά ακόμη πιο επικίνδυνο για την υγεία των αθλητών. Οι διοργανωτές των TEG επιμένουν ότι είναι προτιμότερη μια προσέγγιση που βασίζεται στην ελευθερία, στην επιλογή, στις «ανοιχτές θύρες» και τον έλεγχο.
Ο Γκολομέεβ
Η ζωή του Κρίστιαν Γκολομέεβ θα μπορούσε να αποτελέσει σενάριο ταινίας. Παιδί Βούλγαρων μεταναστών, γεννήθηκε στη Σόφια στις 4 Ιουλίου 1993. Πρώτη τραγωδία, η μητέρα του έχασε τη ζωή της κατά τον τοκετό. Ηρθε στη συνέχεια στο Ηράκλειο Κρήτης, κοντά στον πατέρα του Τσβετάν και τον αδερφό του Νικόλα. Στα 17 του, το 2010, έχασε και τον πατέρα του από καρκίνο. Δεύτερη τραγωδία. Δεν τα παράτησε όμως. Ηρθε στην Αθήνα, μεγάλωσε με τους θείους του, Ντίνο Μητρόπουλο και Αθανασία Γκολομέεβα. Εντάχθηκε στον Εθνικό Πειραιώς, φοίτησε στο Πανεπιστήμιο της Αλαμπάμα με πλήρη υποτροφία, ενώ τα τελευταία χρόνια της καριέρας του πήγε στον Παναθηναϊκό.
Πρότυπο ήθους, εργατικότητας, επιμονής, σεμνότητας, «δοτικός» στους οικείους του. Η τροπαιοθήκη του είναι αξιοζήλευτη. Δεκαεννιά μετάλλια, παγκόσμια, ευρωπαϊκά και μεσογειακά, αμέτρητα στις ελληνικές διοργανώσεις. Ξεχωρίζει το «χρυσό» ευρωπαϊκό στο Βελιγράδι το 2024, στα 50 μέτρα ελεύθερο. Στους Ολυμπιακούς σε Τόκιο και Παρίσι πήρε την πέμπτη θέση.
Παντρεύτηκε την Αμερικανίδα Λίντσι Μόροου και έχει έναν γιο, τον Θανάση-Ουίλιαμ Γκολομέεβ. Αποχώρησε από την ενεργό δράση στις αρχές Μαΐου 2025. Εκεί υπάρχει μια «σκιά». Σύμφωνα με την ενημέρωση των TEG, το πρώτο ανεπίσημο παγκόσμιο ρεκόρ του επιτεύχθηκε στις 28 Μαΐου 2025. Αλλά στην αναμνηστική φωτογραφία του, η πελώρια επιταγή του 1 εκατ. δολαρίων που κραδαίνει περήφανα -και γιατί όχι- αναγράφει ημερομηνία «February 2025». Γεγονός που πολύ πρωτύτερα είχε αναδείξει το περιοδικό «Time», αναφέροντας ότι το είχε πετύχει στη Βόρεια Καρολίνα, κάποια στιγμή τον Φεβρουάριο του 2025, μετά από τρεις εβδομάδες συστηματικής προετοιμασίας. Κάτι που υποδηλώνει ότι είχε ξεκινήσει την επίσημη ενασχόλησή του με τον κόσμο των ενισχυτικών ουσιών, αρκετά νωρίτερα από την επίσημη αποχώρησή του από τις αγωνιστικές πισίνες.
Αιτιολογώντας τη μεταπήδησή του, ανέφερε ότι οι Enhanced Games τού έδωσαν τους πόρους και την ομάδα για να ξεκλειδώσει ένα νέο επίπεδο απόδοσης. Δήλωσε ευγνώμων για την υποστήριξη και την τιμή να εκπροσωπήσει διεθνώς την Ελλάδα με τα γαλανόλευκα. Αναγνώρισε πως ο νέος δρόμος που διάλεξε ίσως φανεί ανοίκειος ή αμφιλεγόμενος σε κάποιους, αλλά πιστεύει «στην εξέλιξη, στην επιλογή και στην υπεύθυνη, διαφανή υπέρβαση των ορίων».
Φωτογραφίες: Getty images / Ideal image
Πηγή: protothema.gr
