Τη μοίρα τόσων άλλων Ευρωπαίων ηγετών ακολούθησε και ο Μπόικο Μπορίσοφ.
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Μεγαλώνει η λίστα των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων που πέφτουν η μία μετά την άλλη ελέω της πολιτικής λιτότητας που σαρώνει τον πληθυσμό, νεκρώνει την οικονομία και σηματοδοτεί το τέλος της εύφορης «υπαρκτής Ευρώπης». Χθες, η κυβέρνηση της Βουλγαρίας αναγκάστηκε σε παραίτηση μετά τις πολυήμερες διαδηλώσεις που προκλήθηκαν κυρίως από την αύξηση στην τιμή του ρεύματος, καθώς και από διαχρονικά αιτήματα όπως την άρση των μονοπωλίων στην ενέργεια και την επανακρατικοποίησή της, το χαμηλό βιοτικό επίπεδο και την διαφθορά στην πιο φτωχή χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο πρώην σωματοφύλακας και νυν πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ ήρθε στην εξουσία το 2009 με βασικό προεκλογικό μήνυμα την… πάταξη της διαφθοράς και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου, για να προχωρήσει σε πάγωμα μισθών και συντάξεων (σε μία χώρα όπου ο μέσος μισθός είναι 350 ευρώ, ο κατώτατος 155 και η μέση σύνταξη 75 ευρώ), αλλά και άνοδο της φορολογίας. Έτσι, δεκάδες χιλιάδες Βούλγαροι βγήκαν στους δρόμους με αίτημα την παραίτηση της κυβέρνησης.
Για να βγουν, βέβαια, χρειάστηκε να γονατίσουν πρώτα μέσω των αυξημένων λογαριασμών ρεύματος, καθώς η κυβέρνηση του συντηρητικού Μπορίσοφ είχε προχωρήσει σε αύξηση του κόστος κατά 13 τοις εκατό τον περασμένο Ιούλιο. Ο Βούλγαρος πρωθυπουργός προσπάθησε ανεπιτυχώς να κατευνάσει τα πνεύματα θυσιάζοντας τον πλέον αντιπαθή υπουργό του, τον υπουργό Οικονομικών Συμεών Ντιάνκοφ. Ο Ντιάνκοφ βεβαίως δεν ήταν κανένας τυχαίος. Οικονομολόγος με θητεία στην Παγκόσμια Τράπεζα για 14 χρόνια ήταν, από το 1995 μέχρι την υπουργοποίησή του το 2009, ένας ακόμη από τους πολυδιαφημισμένους τεχνοκράτες που με προσήλωση εφάρμοσε το πρόγραμμα λιτότητας που θερίζει την Ευρώπη.
Ο Μπορίσοφ δεν σταμάτησε εκεί για να σώσει την πρωθυπουργία του. Την Τρίτη δεσμεύτηκε πως θα προτείνει στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας να ακυρωθούν οι αυξήσεις του ρεύματος. «Σύμφωνα με τους υπολογισμούς μας, η τιμή του ρεύματος μπορεί να μειωθεί 8%», έλεγε ο Μπορίσοφ, καθώς και πως ήταν διατεθειμένος να προχωρήσει στην ανάκληση της άδειας λειτουργίας μίας εκ των τριών εταιρειών που κυριαρχούν στην αγορά ενέργειας της Βουλγαρίας, την τσεχική CEN.
Η κίνησή του αυτή, βεβαίως, προκάλεσε τριγμούς όχι μόνο στις σχέσεις Σόφιας-Πράγας αλλά και Σόφιας-Βρυξελλών. Ο ίδιος ο Τσέχος πρωθυπουργός, Πετρ Νέτσας, ζήτησε εξηγήσεις από τη Βουλγαρία, κατηγόρησε τον πρωθυπουργό της χώρας για «αστυνόμευση» του τομέα της ενέργειας, κάτι που δεν επιτρέπεται στην «ελεύθερη αγορά» της Ευρώπης. Η CEN ανήκει κατά 70% στο τσέχικο κράτος.
Βεβαίως, ήδη τα δημοσιεύματα του ξένου τύπου κάνουν λόγο για το τρόμαγμα των επίδοξων επενδυτών που θα ήθελαν να εκμεταλλευτούν την χαμηλή φορολογία της Βουλγαρίας (μόλις στο 16%). Βεβαίως, ακόμη κι αν κάτι τέτοιο ισχύει αναρωτιόμαστε αν θα έπρεπε να τρομάζουν οι Βούλγαροι που βλέπουν το κόστος ζωής να ανεβαίνει καθώς μισθοί και συντάξεις παραμένουν παγωμένοι.
Τελικώς, ο Μπορίσοφ μετά από την τρίτη νύκτα διαδηλώσεων και τον τραυματισμό 25 ανθρώπων από τις αστυνομικές δυνάμεις, αναγκάστηκε σε παραίτηση το πρωί της Τετάρτης.
«Δεν θα συμμετέχω σε μία κυβέρνηση, υπό την οποία η αστυνομία δέρνει το λαό. Δεν μπορώ να μείνω και να βλέπω ματωμένη τη Γέφυρα του Αετού (σ.σ. το σημείο στο κέντρο της Σόφιας, όπου χθες σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και της αστυνομίας). Κάθε ρανίδα αίματος είναι ένα στίγμα για εμάς. Ο λαός μού έδωσε την εξουσία και, σήμερα, τού την επιστρέφω. Ας αφήσουμε τους πολίτες να αποφασίσουν πώς θα κυβερνηθεί αυτή η χώρα εφεξής. Ας επιλέξει ο λαός: Στανίσεφ, Ντογκάν ή Κόστοφ», είπε ο Μπόικο Μπορίσοφ από το βήμα του Κοινοβουλίου, ανακοινώνοντας την παραίτηση του ιδίου αλλά και των υπουργών του.
Νεφελώδες παραμένει ακόμη το κατά πόσο αυτή η παραίτηση θα σημάνει παράλληλα την επίσπευση των εκλογών που είναι προγραμματισμένες για τον Ιούλιο. Θεωρητικά, ο Μπορίσοφ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την ισχυρή κοινοβουλευτική πλειοψηφία του δεξιού κόμματός του, GERB, ώστε να σχηματίσει νέα κυβέρνηση μέχρι τις εκλογές. Ωστόσο, τόσο ο ίδιος ο Μπορίσοφ ξεκαθάρισε πως το GERB δεν θα συμμετάσχει σε κάποια προγραμματική ή προσωρινή κυβέρνηση, κάτι που επιβεβαίωσε και ο υπουργός Εσωτερικών Τσβέταν Τσβετάνοφ. Οπότε αν δεν σχηματιστεί πλειοψηφία από τις υπόλοιπες δυνάμεις η Βουλγαρία θα οδηγηθεί σε πρόωρες κάλπες.
Αντιπολίτευση: «Εάν δεν είχε παραιτηθεί, θα είχε πνιγεί από τις διαδηλώσεις»
Κίνηση πανικού και απελπισίας χαρακτήρισε από την πλευρά του, την παραίτηση της κυβέρνησης ο Σεργκέι Στανίσεφ, αρχηγός του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (BSP). «Ο Μπορίσοφ γνώριζε ότι εάν δεν είχε παραιτηθεί, θα είχε πνιγεί από τις διαδηλώσεις», παρατήρησε χαρακτηριστικά και κατηγόρησε τον ίδιο και την κυβέρνησή του ότι έφεραν τη Βουλγαρία στα πρόθυρα εμφυλίου πολέμου, κάτι που όπως είπε, είναι απαράδεκτο. «Το GERB είχε όλη την εξουσία στα χέρια του, αλλά συμπεριφέρθηκε σαν να μην ήταν το κυβερνών κόμμα», υποστήριξε ο πρόεδρος των Σοσιαλιστών, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων της Σόφιας Novinite.
Για «φυσιολογικό τέλος μιας θητείας που αποδείχθηκε παντελώς αποτυχημένη», μίλησε ο πρόεδρος του MRF (Κίνημα Δικαιωμάτων και Ελευθεριών) Λιούτβι Μεστάν, ο διάδοχος του Αχμέντ Ντογκάν. Αυτό που έχει περισσότερη σημασία, τόνισε, είναι να συνδυαστεί η παραίτηση αυτή με μία σαφή δέσμευση ότι ούτε το GERB ούτε κάποια άλλη πολιτική δύναμη θα προσπαθήσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση. Εκτιμώντας πως είναι ρεαλιστική η προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών στις 28 Απριλίου, ο Μεστάν εξέφρασε την πεποίθηση ότι οι Βούλγαροι πολίτες θα θέσουν τις προϋποθέσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης εθνικών προτεραιοτήτων, «μία εκ των οποίων θα είναι και η αποτελεσματική αντιμετώπιση των μονοπωλίων».
Κοστόφ: Αποσκίρτηση του Μπορίσοφ
«Η παραίτηση του πρωθυπουργού αποτελεί αποσκίρτηση του κυβερνώντος κόμματος GERB από τα καθήκοντα και τις ευθύνες του» δήλωσε ο ηγέτης της βουλγαρικής κεντροδεξιάς, Ιβάν Κόστοφ. Μιλώντας από το βήμα της βουλγαρικής βουλής, λίγα λεπτά μετά την ανακοίνωση της παραίτησης της κυβέρνησης από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Μπόικο Μπορίσοφ, ο ηγέτης του κόμματος Δημοκράτες για Ισχυρή Βουλγαρία (DSB) και πρώην πρωθυπουργός σχολίασε πως με την κίνηση αυτή, το GERB συναινεί με τις απαιτήσεις της αντιπολίτευσης, του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (BSP) και του Κινήματος Δικαιωμάτων και Ελευθεριών (DPS).
Ο κ. Κόστοφ κατηγόρησε το GERB ότι εγκαταλείπει την εξουσία σε μία στιγμή που ζητήματα - κλειδιά, όπως η φτώχεια, που έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στη Βουλγαρία, οι υψηλές τιμές ρεύματος, η καταπολέμηση των διαφόρων καρτέλ και η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας θα πρέπει να επιλυθούν. «Ο Μπορίσοφ απλώς παρέδωσε τη διακυβέρνηση της χώρας στο BSP και το DPS» ανέφερε ο κ. Κόστοφ, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων της Σόφιας Novinite.
