">
Πενήντα χρόνια μετά την ιστορική ομιλία του Τζον Φ. Κένεντι μ, ο Μπάρακ Ομπάμα έγινε ο τέταρτος Αμερικανός Πρόεδρος που στάθηκε μπροστά στην Πύλη του Βρανδεμβούργου. Κι αν ο Ρίγκαν ήταν ένας εύκολος αντίπαλος – όσον αφορά τη ρητορική – και ο Κλίντον ένας συνοδηπόρος – έπαιξε κρίσιμο ρόλο στην επανεκλογή Ομπάμα - ακόμη και ο ίδιος ο Ομπάμα παραδέχτηκε πως η ομιλία του Κένεντι σε συνδυασμό με την ιστορική συγκυρία της θα παραμείνει αξεπέραστη.
Ωστόσο, οι προσπάθειά του να φανεί αντάξιος της βαριάς κληρονομιάς του «Ich bin ein Berliner» («Είμαι βερολινέζος») του JFK ήταν εμφανείς. Το άνω των 4.000 επισκεπτών κοινό που παρακολούθησε την 30λεπτη ομιλία του, όμως, δεν έδειξε να ξετρελαίνεται από τις αναμενόμενες κολακείες που εκτόξευε ο Αμερικανός Πρόεδρος. Συγκεκριμένα, όταν ο Ομπάμα είπε πως «κανένας τοίχος δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο στη λαχτάρα για δικαιοσύνη που καίει μέσα στην ανθρώπινη καρδιά» το πλήθος δεν ανταπέδωσε την προεδρική φιλοφρόνηση με κάτι παραπάνω από ένα θερμό χειροκρότημα.
Ξέροντας το μέρος που βρίσκεται έκανε και μία πετυχημένη αναφορά στον Εμμάνουελ Καντ διατρανώνοντας την πίστη του σε «ανοικτές κοινωνίες που σέβονται την ιερότητα του ατόμου», κλείνοντας ουσιαστικά το μάτι και στην καγκελάριο Μέρκελ που στεκόταν πίσω του, όσον αφορά τις πρόσφατες αποκαλύψεις περί παρακολούθησης ουσιαστικά όλου του… πλανήτη από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες.
Στην ουσία της ομιλίας, το μοναδικό σημείο που ξεχώρισε ήταν η έκκλησή του για μείωση του πυρηνικού οπλοστασίου και για νέες συνθήκες που θα ελέγξουν την παραγωγή ατομικών όπλων. «Ο στόχος μας είναι να μειωθεί το πυρηνικό οπλοστάσιο κατά ένα τρίτο», είπε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ για να συμπληρώσει πως τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ρωσία πρέπει να «προχωρήσουν πέρα από την πυρηνική στάση του Ψυχρού Πολέμου». Ζήτησε μείωση στον αριθμό των τακτικών πυρηνικών κεφαλών που αναπτύσσονται στην Ευρώπη. Ανακοίνωσε πως οι ΗΠΑ θα φιλοξενήσουν διάσκεψη το 2016 για αυτόν ακριβώς το σκοπό – τη μείωση των πυρηνικών όπλων – επαναλαμβάνοντας τη ρητή θέση του Λευκού Οίκου για μπλοκάρισμα των πυρηνικών σχεδίων σε χώρες όπως η Βόρεια Κορέα και το Ιράν .
Η απάντηση της Ρωσίας
Η Ρωσία ενημερώθηκε για τις προτάσεις του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα να συνεχιστεί ο πυρηνικός αφοπλισμός, αλλά κρίνει ότι θα πρέπει να περιληφθούν κι άλλες χώρες που διαθέτουν πυρηνικό οπλοστάσιο στην διαδικασία αυτή, δήλωσε ο σύμβουλος του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσάκοφ.
«Η κατάσταση δεν είναι πλέον σήμερα αυτή που ήταν τις δεκαετίες του 1960 ή του 1970, όταν μόνον οι ΗΠΑ και η Σοβιετική Ένωση έκαναν διαπραγματεύσεις για την μείωση των πυρηνικών εξοπλισμών. Θα πρέπει τώρα να δούμε ευρύτερα [...] και να ανοίξουμε τον κύκλο των συμμετεχόντων για ενδεχόμενες επαφές πάνω στο ζήτημα αυτό» πρόσθεσε ο σύμβουλος του Ρώσου Προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν.
Η… κλασική υπόσχεση
Όπως έκανε τόσο κατά τη διάρκεια της πρώτης προεκλογικής του εκστρατείας, όσο και της δεύτερης, ο Μ. Ομπάμα είπε ότι οι ΗΠΑ θα εντείνουν τις προσπάθειές τους για το κλείσιμο του κέντρου κράτησης στο Γκουαντάναμο. «Αν και παραμένουμε σε εγρήγορση για την απειλή της τρομοκρατίας, πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από τη νοοτροπία του διαρκούς πολέμου και στην Αμερική αυτό σημαίνει ότι διπλασιάζουμε τις προσπάθειές μας για να κλείσει τη φυλακή στο Γκουαντάναμο» σημείωσε ο Ομπάμα.
«Αυτό σημαίνει να ασκούμε αυστηρό έλεγχο στη χρήση της νέας τεχνολογίας, όπως τα drones, αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στην αναζήτηση της ασφάλειας εντός των ορίων της προστασίας της ιδιωτικότητας» πρόσθεσε, αναφερόμενος εμμέσως στο πρόγραμμα παρακολουθήσεων της NSA για το οποίο η κυβέρνησή του έχει δεχθεί σκληρή κριτική.
Την ώρα εκείνη ακριβώς, βγάζοντας το σακάκι του στη ζεστή γερμανική πρωτεύουσα, με τη θερμοκρασία να αγγίζει τους 33 βαθμούς Κελσίου, ο Ομπάμα είπε: «Μπορούμε να είμαστε λίγο λιγότερο τυπικοί όταν βρισκόμαστε ανάμεσα σε φίλους».
Το ελεύθερο εμπόριο ΗΠΑ-ΕΕ
Κι αν οι βαρύγδουπες ομιλίες γίνονται πως τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού είναι πίσω από τις πόρτες όπου επιτυγχάνονται συμφωνίες αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Αυτό ακριβώς ήταν το θέμα που συζήτησαν οι Ομπάμα και Μέρκελ, όπως παραδέχτηκε ο ίδιος ο Πρόεδρος των ΗΠΑ σε κοινή συνέντευξη τύπου. Όπως τόνισε, οι οικονομικές επιτυχίες της μίας ακτής του Ατλαντικού αντανακλούν στην άλλη. Η αύξηση της απασχόλησης και η ανάπτυξη σε ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση είναι συνδεδεμένες με μια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των δύο ακτών του Ατλαντικού, καθώς και με διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο επίπεδο της οικονομίας.
Θέμα συζήτησης αποτέλεσε και το σύστημα παρακολουθήσεων PRISM στις ΗΠΑ. Ο Ομπάμα διαβεβαίωσε τους Γερμανούς ότι το εν λόγω σύστημα παρακολουθεί αυστηρά υποθέσεις που σχετίζονται με «τρομοκρατική» δραστηριότητα και μόνο υπό δικαστικό έλεγχο. Ανέφερε, δε, ότι χάρη σ’ αυτό έχουν αποτραπεί τουλάχιστον 15 επιθέσεις, κάποιες από αυτές και στη Γερμανία. Επίσης έκανε λόγο για την κατάλληλη ισορροπία μεταξύ της κατοχύρωσης της ασφάλειας των πολιτών και του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής, κάτι το οποίο όπως ανέφερε έχει επιτευχθεί στις ΗΠΑ, αναφέροντας ότι δεν παρακολουθούνται τηλεφωνήματα αδιακρίτως.
«Δεν κοιτάζουμε τα e-mail των Αμερικανών, των Γερμανών, των Γάλλων ή οποιουδήποτε άλλου. Δεν μπαίνουμε στο Διαδίκτυο και ελέγχουμε τα πάντα», είπε ακόμα ο Ομπάμα και πρόσθεσε ότι ο ίδιος καλωσορίζει την συζήτηση επί του θέματος και ότι, επιστρέφοντας στην Ουάσιγκτον, θα ζητήσει τον αποχαρακτηρισμό και τη δημοσιοποίηση απόρρητων εγγράφων που αποδεικνύουν τα λεγόμενά του.
Για το θέμα η Γερμανίδα Καγκελάριος τόνισε ότι το Βερολίνο εκτιμά τη συνεργασία στα θέματα ασφάλειας και αναγνωρίζει την ανάγκη για συγκέντρωση πληροφοριών. Διευκρίνισε όμως ότι πρέπει να βρεθεί η κατάλληλη ισορροπία με τον σεβασμό των ατομικών ελευθεριών και αναφέρθηκε στην συμφωνία για περαιτέρω συνεργασία και συνεννόηση με τις ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι «σήμερα έγινε το πρώτο σημαντικό βήμα».
