">
Την ίδια μέρα που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατηγορούσε ευθέως το Ισραήλ ως ενορχηστρωτή του πραξικοπήματος στην Αίγυπτο, η CIA παραδεχόταν δημοσίως το ρόλο της στο διαβόητο πραξικόπημα του 1953 στο Ιράν, τα γεγονότα του οποίου εξακολουθούν να ρίχνουν βαριά τη σκιά τους στην Τεχεράνη.
Ήταν 1951 όταν ο Μοχάμεντ Μοσαντέχ εκλέγονταν πρωθυπουργός του Ιράν, σε μία χώρα που είχε πολύ καιρό πριν εξασφαλίσει την ανεξαρτησία της από τους Βρετανούς, τουλάχιστον σε επίσημο επίπεδο. Μία από τις πρώτες του κινήσεις ήταν να κρατικοποιήσει την Αγγλο-Ιρανική Εταιρία Πετρελαίου, τη σημερινή BP, προκαλώντας την οργή των Βρετανών, οι οποίοι χρειάζονταν την στήριξη των ΗΠΑ για να αντιδράσουν, να απομονώσουν και να αποδυναμώσουν τον Μοσαντέχ. Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, ο Πρόεδρος Αϊζενχάουερ δεν ήθελε και πολύ.
«Μέχρι το τέλος του 2012, ήταν πλέον σαφές πως η κυβέρνηση Μοσαντέχ ήταν ανίκανη να φτάσει σε μία συμφωνία με τις δυτικές χώρες (..) Ανεύθυνες πολιτικές βασισμένες στο συναίσθημα κυβερνούσαν τη χώρα (..) Υπήρχε ανοικτή συνεργασία με το Κομμουνιστικό Κόμμα του Ιράν (..) Έτσι, θεωρούσαμε πως το Ιράν ήταν πολύ πιθανό να περάσει πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα». Αυτά αναφέρει εις εκ των ενορχηστρωτών του πραξικοπήματος, ονόματι Ντόναλντ Γουάιλντερ, σε σημείωμά του λίγους μήνες μετά την ανατροπή του Μοσαντέχ.
Τσόρτσιλ και Αϊζενχάουερ ενέκριναν το πραξικόπημα. Στις 19 Αυγούστου του 1953, η πληρωμένη από τη CIA εξέγερση έφτανε μέχρι το σπίτι του Μοσαντέχ, ενώ ο στρατός και οι υποστηρικτές του Σάχη έλεγχαν την πόλη. Τα μέλη της κυβέρνησης είτε κρύβονταν, είτε είχαν συλληφθεί. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός συλλαμβάνονταν, οδηγούνταν σε δίκη και καταδικάζονταν για προδοσία. Περίφημη έχει μείνει η απολογία του: «Ναι, η αμαρτία μου, η μεγαλύτερη αμαρτία μου είναι πως κρατικοποίησα το πετρέλαιο του Ιράν και διέλυσα το σύστημα της πολιτικής και οικονομικής εκμετάλλευσης από την μεγαλύτερη αυτοκρατορία του κόσμου (..) Με την ευχή του θεού και την θέληση του λαού, πάλεψα αυτό το άγριο και τρομακτικό σύστημα της διεθνούς κατασκοπείας και της αποικιοκρατίας».
Η ανατροπή του Μοσαντέχ έφερε τον δυτικόφιλο Σάχη Παχλαβί στην εξουσία, όπου και παρέμεινε για 26 χρόνια, μέχρι την ισλαμική επανάσταση του 1979.
Πίσω στο σήμερα
Πρόκειται για την πρώτη επίσημη παραδοχή της CIA, για κάτι που είχε παραδεχτεί ο Μπάρακ Ομπάμα το 2009, στην ομιλία του στο Κάιρο. «Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, οι ΗΠΑ έπαιξαν ρόλο στην ανατροπή της δημοκρατικά εκλεγμένης κυβέρνησης του Ιράν», είχε πει τότε ο Ομπάμα, παίζοντας στην εντέλεια ένα διπλό παιχνίδι στη Μέση Ανατολή και εν προκειμένω στην Τεχεράνη. Την ώρα που τα ισραηλινά «σκυλιά του πολέμου» του Νετανιάχου ήθελαν να εισβάλουν στην Τεχεράνη, ο Ομπάμα ήξερε πως θα χρειαζόταν μόνο λίγα χρόνια για να ξεφορτωθεί μία για πάντα τον Αχμαντινετζάντ. Όντας δις εκλεγμένος δεν είχε εκ νέου δικαίωμα να κατέβει για Πρόεδρος και έτσι άνοιγε ο δρόμος για την εκλογή ενός μετριοπαθούς Προέδρου. Έτσι κι έγινε. Δυτικόφιλος μέχρι τα μπούνια είναι ο νέος Πρόεδρος της χώρας Χασσάν Ρουσανί, ο οποίος ήρθε στην εξουσία τον περασμένο Ιούνιο και άμεσα διόρισε τον Τζαβάντ Ζαρίφ ως υπουργό Εξωτερικών – πρώην εκπρόσωπος του Ιράν στον ΟΗΕ με καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ – με σκοπό να λύσει τις… διαφορές με τις ΗΠΑ.
Πρόκειται για μία εξέλιξη που αλλάζει τους όρους του παιχνιδιού στη Μέση Ανατολή. Με το βρώμικο παιχνίδι για τη Συρία να μαίνεται εδώ και χρόνια πλέον, άπαξ και η Τεχεράνη πάψει να βοηθά τον Άσαντ θα έχουμε την εξής συνταρακτική εξέλιξη: οι ΗΠΑ σε μία περίοδο που πολλοί γράφουν πως «εγκαταλείπει την Μέση Ανατολή» θα την έχει ολόκληρη είτε υπό τον πολιτικό, είτε υπό τον οικονομικό, είτε υπό τον στρατιωτικό έλεγχό της!
Η Χώρα του Νείλου
Βεβαίως όταν μιλάμε για Μέση Ανατολή δεν μπορούμε να μην λαμβάνουμε υπόψη την φύσει και θέσει ηγέτιδα χώρα του αραβικού κόσμου, την Αίγυπτο. Στη χώρα των πυραμίδων όπου προσπάθησαν να μας πείσουν πως ένα στρατιωτικό πραξικόπημα που ανατρέπει έναν εκλεγμένο Πρόεδρο, είναι μία δημοκρατική εξέλιξη. Όμως, η συνεχόμενη αιματοχυσία στην οποία έχει διολισθήσει η χώρα, με διωγμό των ισλαμιστών από το στρατό και τις δυνάμεις ασφαλείας, δεν είναι ακριβώς η… «Επανάσταση των τανκ» που θα ήθελαν Ομπάμα και Νετανιάχου. Μπροστά στον απόλυτο έλεγχο της χώρας – ο στρατός είναι λίκνο αμερικανών και ισραηλινών πρακτόρων, ενώ πρωθυπουργός αρχικά είχε τοποθετεί ο πρώην διοικητής της ΙΑΕΑ Μ. Μπαραντέι – το αίμα των Αιγυπτίων ελάχιστα ένοιαξε τις ΗΠΑ. Μοναδικός τους στόχος είναι ο έλεγχος του πετρελαίου και ο εγκλωβισμός των δήθεν… εταίρων του, όπως είναι η Ευρώπη. Γι’ αυτό και ακόμη και μετά τους χιλιάδες νεκρούς δεν έχουν αναλάβει την παραμικρή πρωτοβουλία για να απομονώσουν το στρατιωτικό καθεστώς της χώρας. Κι ούτε θα το κάνουν. Η μεγάλη απορία είναι γιατί δεν το έχει κάνει ήδη η Ευρώπη η οποία θα κινδυνεύει άμεσα, αμεσότητα, εδαφικά, αν η τωρινή κατάσταση μεταλλαχτεί σε εμφύλιο. Δεν είναι πως δεν θα υπάρξουν αφορμές για κλιμάκωση. Η απελευθέρωση του Μουμπάρακ θα είναι μία από αυτές.
