Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Θα έπρεπε ή όχι να μας τρομοκρατεί μία λέξη; Είναι άγνοια της ιστορίας η αποποίηση του φορτίου που αυτή κουβαλά; Ή μήπως είναι συντηρητισμός η προσπάθεια να μην αλλάξει το περιεχόμενό της, όσο οδυνηρή κι αν είναι η ιστορική μνήμη της χρησιμοποίησής της;
Ερωτήσεις δίχως σαφείς και απόλυτες απαντήσεις, απαντήσεις τις οποίες όμως καλείται εσπευσμένα να απαντήσει η βρετανική κοινωνία ελέω μίας σύγκρουσης που υποβόσκει εδώ και χρόνια. Η γλώσσα, οι ρίζες και η πολιτική ορθότητα μπαίνουν κι αυτές στο γήπεδο Γουάιτ Χαρτ Λέιν, την έδρα της Τότεναμ, καθώς οι οπαδοί της ομάδας του Βόρειου Λονδίνου αυτοαποκαλούνται Yid (εβραίοι) και Yid Army (εβραϊκός στρατός). Για αυτούς αποτελεί μία έκφραση περηφάνιας. Μία έκφραση ιστορικής συνέπειας και αντιρατσισμού, καθώς στο βόρειο Λονδίνου ήταν και είναι ισχυρή η παρουσία των εβραϊκών κοινοτήτων. Ωστόσο, η λέξη Yid υπήρξε για δεκαετίες σύμβολο του αντισιμιτισμού και εκεί ξεκινά η σύγκρουση.
Εδώ και λίγες ημέρες η αγγλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία «προέτρεψε» τους φιλάθλους της Τότεναμ να μην χρησιμοποιούν την συγκεκριμένη λέξη, θεωρώντας την «υποτιμητική και προκλητική». Δεν επρόκειτο για μία φιλική παρότρυνση, παρότι η επίσημη ανακοίνωση χρησιμοποιεί ήπιες εκφράσεις. Όποιος φίλαθλος χρησιμοποιήσει την συγκεκριμένη λέξη μπορεί να ασκηθεί εναντίον του ποινική δίωξη.
Για να καταλάβετε την έκταση της σύγκρουσης, ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Βρετανίας, Ντέιβιντ Κάμερον, πήρε θέση για το ζήτημα, υποστηρίζοντας τους οπαδούς της Τότεναμ. Ερωτηθείς για το κατά πόσο οι οπαδοί της Τότεναμ πρέπει να διώκονται για τη λέξη Yid, ο Ντ. Κάμερον δήλωσε στην εφημερίδα Jewish Chronicle πως «Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στους φιλάθλους της Τότεναμ, οι οποίοι αυτοπροσδιορίζονται ως Yids, και σε κάποιον που αποκαλεί κάποιον άλλο Yid προσβλητικά». Ο Βρετανός πρωθυπουργός κατέληξε λέγοντας πως «η ομιλία μίσους πρέπει να διώκεται, αλλά μονάχα όταν έχει ως κίνητρό της το μίσος».
Όντως οι οπαδοί της ομάδας δεν έχουν κανένα κίνητρο μίσους, τουναντίον έχουν κίνητρα περηφάνιας. Θα θυμάστε πως ακόμη και η αλ Κάιντα είχε πρόσφατα ασχοληθεί με τις εβραϊκές ρίζες της ομάδας του Λονδίνου. Η αφορμή ήταν η μεταγραφή του Γκάρεθ Μπέιλ με το ποσό ρεκόρ των 99 εκατομμυρίων ευρώ, καθώς ο ιδιοκτήτης ομάδας είναι ο εβραίος Ντάνιελ Λίβι. «Αδίστακτοι έμποροι. Οι Εβραίοι πρέπει να τιμωρηθούν για την απληστία τους από την οργή του Θεού και τον ήχο των όπλων», ήταν το αντισημιτικό σχόλιο του Αχμέν Αλ Ντοσάρι, επικεφαλής της Αλ Κάιντα στην Υεμένη.
Κι αν η στάση της αλ Κάιντα αποτελεί… γαλόνι για τον «εβραϊκό στρατό» της Τότεναμ, το ακόμη πιο σημαντικό από την απειλή της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας είναι πως παρά τη στήριξη του πρωθυπουργού της χώρας, η επιδραστική εβραϊκή κοινότητα της Βρετανίας συμφώνησε στην απαγόρευση της λέξης Yid.
Ένας ελέφαντας να!
Βεβαίως, η χρήση της λέξης Yid με την παραλλαγή που προσδίδουν σε αυτή οι οπαδοί της Τότεναμ δεν αποτελεί ένα πρωτοφανές γεγονός. Ίσως η πιο γνωστή λέξη που έχει προκαλέσει έριδες σε κύκλους ιστορικών, διανοούμενων και γλωσσολόγων είναι η αμερικανική λέξη nigger (αράπης). Συνδεδεμένη άρρηκτα με τη σκοτεινότερη ίσως περίοδο της αμερικανικής ιστορίας, αυτή της σκλαβιάς, η συγκεκριμένη λέξη ήταν σχεδιασμένη για να απανθρωπίσει την ίδια την ύπαρξη αυτών που σήμερα αποκαλούσε αφροαμερικάνους. Για δεκαετίας μετά την κατάργηση της δουλείας, η λέξη nigger εξακολουθούσε να χρησιμοποιείται για να δημιουργεί αλυσίδες και ρατσιστικό μίσος. Αυτά στο παρελθόν. Πλέον, ειδικά στην ποπ και την χιπ-χοπ κουλτούρα της Αμερικής, οι αφροαμερικανοί χρησιμοποιούν τη λέξη ως φιλικό προσδιορισμό. Ακόμη περισσότερο, ως αδελφικό προσδιορισμό. Καλλιτέχνες όπως ο Jay-Z και ο Snoop Dog τιτλοφορούν τραγούδια με τη λέξη nigger ή nigga, ενώ ο κωμικός Reginald D Hunter έχει κάνει περιοδεία με τίτλο Pride and Prejudice and… Niggas (παραποίηση του διασημότερου μυθιστορήματος της Τζέιν Όστιν «Περηφάνια και Προκατάληψη»).
Θα ήταν λύση η περιθωριοποίηση αυτών των λέξεων που μας ταξιδεύουν σε σκοτεινές περιόδους της ανθρώπινης ιστορίας; Σίγουρα όχι. Ούτε η ιστορία κινδυνεύει από την εξέλιξη μίας λέξης. Άμα δεν κλείνουμε τα μάτια. Γιατί καμία από τις δύο λέξεις όσο κι αν κάποιοι τις χρησιμοποιούν ως την αναγνώριση κοινών βιωμάτων ή κοινής ιστορίας δεν έχουν πάψει να χρησιμοποιούνται ρατσιστικά.
