Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Η Μαρίν Λε Πεν, το αμερικανικό λουκέτο και μία παρ’ ολίγον χρεοκοπία των ΗΠΑ. Αυτά ήταν τα θέματα που κυριάρχησαν πανευρωπαϊκά και παγκόσμια τις τελευταίες εβδομάδες. Και δυστυχώς για την Ευρώπη και την Αμερική δεν ήταν τυχαία, ούτε ασύνδετα, ούτε περιστασιακά.
Ας ξεκινήσουμε από τις ΗΠΑ. Στο άρπα κόλλα, Ρεπουμπλικάνοι και Δημοκρατικοί συμφώνησαν να μην αφήσουν την βόμβα στα θεμέλια του χρηματοπιστωτικού συστήματος να εκραγεί. Άλλες δώδεκα ώρες ασυμφωνίας και τίποτε δεν θα ήταν πια ίδιο. Ο λόγος απλός. Η Αμερική σήμερα θα δημοπρατούσε ομόλογα αξίας 120 δισ. και για πρώτη φορά στην ιστορία της αν οι δικαιούχοι ζητούσαν τα λεφτά τους – και δεν μετακυλούσαν τα ομόλογα – το υπουργείο Οικονομικών δεν θα είχε να πληρώσει. Ασχοληθήκαμε χθες εκτενώς με το τι θα σήμαινε για τις διεθνείς αγορές να χανόταν η ΠΙΣΤΗ πως η Αμερική θα πληρώνει ΠΑΝΤΑ. Το σημερινό μας ζήτημα όμως είναι διαφορετικό. Γνωρίζοντας την γειτνίαση του Λευκού Οίκου και του Κογκρέσου με τη Γουόλ Στριτ πώς είναι δυνατόν οι Αμερικάνοι βουλευτές – έστω και οι αντιπολιτευόμενοι στον Ομπάμα Ρεπουμπλικάνοι – να τζογάρουν μέχρι τελευταία στιγμή στο ποιος θα κάνει πρώτος πίσω;
Για να απαντήσουμε θα σας θυμίσουμε τον επί 21 ώρες και 9 λεπτά λόγο του Τεντ Κρουζ στην αμερικανική Γερουσία. Ο μόλις επί 10 μήνες γερουσιαστής έχει όλο το πακέτο. Είναι απ’ το Τέξας, φοράει καουμπόικες μπότες και είναι ο ντε φάκτο ηγέτης του υπερσυντηρητικού Tea Party. Εκείνη τη μέρα, στα μέσα του περασμένου Σεπτεμβρίου, είχε μιλήσει για σχεδόν μία μέρα δίχως διάλλειμα ή φαγητό ώστε να μπλοκάρει την ψήφιση του εμβληματικού νομοσχεδίου υγείας του Ομπάμα, γνωστό ως Obamacare. Προφανώς δεν τα κατάφερε. Όμως δεν ήταν καν αυτός ο στόχος του. Στόχος ήταν να διατρανώσει το Tea Party τα χαρακτηριστικά της «ακτιβιστικής» δεξιάς, αυτά δηλαδή για τα οποία οι υπερσυντηρητικοί βουλευτές έχουν κερδίσει το παρατσούκλι «ΟΜΑΔΑ ΚΑΜΙΚΑΖΙ».
Προερχόμενο από τον αμερικανικό νότο, το Tea Party χαρακτηρίζεται από λόγο χειμαρρώδη, στα όρια του παραληρηματικού, έχει γερές επιχειρηματικές πλάτες και βαθιά περιφρόνηση για το παρεμβατικό κράτος. Δεν θα αναφερθούμε περαιτέρω για την ούτως ή άλλως ανάξια λόγου «ατζέντα» τους. Βεβαίως, είναι σαρξ εκ της σαρκός των Ρεπουμπλικάνων. Συχνά πυκνά στην αμερικανική ιστορία, άλλωστε, υπάρχουν κινήματα της δεξιάς ώστε να μπορεί το αποστασιοποιημένο Ρεπουμπλικανικό κόμμα να έρθει σε επαφή με τον απλό Αμερικάνο ψηφοφόρο. Και το Tea Party εκπροσωπεί ακριβώς αυτό. Την δεξιά βάση των Ρεπουμπλικάνων, η οποία αρέσκεται να βλέπει τους εκπροσώπους της να μην δέχεται να κάνει ΚΑΝΕΝΑ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟ με τον Ομπάμα.
Η Γαλλία βγάζει Λε Πεν
Παγωμάρα σε όλη την Ευρώπη σκόρπισαν τα νέα από μία μικρή πόλη του γαλλικού νότου. Στην Μπινιόλ ο υποψήφιος δήμαρχος του Εθνικού Μετώπου (FN) κέρδιζε με 53,9%. Λίγες μέρες, το ακροδεξιό κόμμα της Μαρίν Λε Πεν έβγαινε πρώτο (!) σε δημοσκόπηση για τις ευρωεκλογές. Με 24% άφηνε δύο μονάδες πίσω τους Γκωλιστές και τρεις του Σοσιαλιστές. Δεν έχουν περάσει ούτε δύο χρόνια απ’ την εκλογή του Φρανσουά Ολάντ και οι Γάλλοι θέλουν να στείλουν τον επόμενο Μάιο το Εθνικό Μέτωπο στην ευρωβουλή. Ένα κόμμα βαθύτατα ξενοφοβικό, σοβινιστικό, το μόνο μάλιστα γαλλικό κόμμα που μιλάει ανοικτά για έξοδο της Γαλλίας από το ευρώ στα πλαίσια ενός «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΥ», όπως το αποκαλεί.
Δεν είναι μόνο η Λε Πεν. Η αρχηγός του Εθνικού Μετώπου έχει στόχο τον να συμφωνήσει για συμμαχία στο ευρωκοινοβούλιο με τον Ολλανδό ακροδεξιό ηγέτη του Κόμματος για την Ελευθερία, Γκερτ Βίλντερς. Και αυτός εμφανίζεται πρώτος στις ολλανδικές δημοσκοπήσεις. «Μπορούμε να κάνουμε τους ευρώφιλους να… αλλάξουνε τροπάριο», δήλωνε πριν λίγες μέρες ο Γλ. Βίλντερς. Η λίστα έχει κι άλλους υποψήφιους συμμάχους. Το ακροδεξιό Κόμμα της Προόδου στη Νορβηγία, το Κόμμα της Ελευθερίας στην Αυστρία ή τη Λέγκα του Βορρά στην Ιταλία. Σ’ αυτά προσθέστε και τα ευρωσκεπτικιστικά κόμματα, όπως το βρετανικό Ukip του Νάιτζελ Φάρατζ, αλλά και το γερμανικό Εναλλακτική για τη Γερμανία και μπορείτε από τώρα να καταλάβετε ποιος θα είναι ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΚΕΡΔΙΣΜΕΝΟΣ των ευρωεκλογών.
Γιατί ελκύουν
Για να το πούμε χονδροειδώς: ότι είναι το Tea Party για την Αμερική είναι για την Ευρώπη τα ακροδεξιά κόμματα. Η άνοδος και η επίδραση τους είναι μία υπενθύμιση πως η οικονομική και πολιτική κρίση ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΠΕΡΑΣΕΙ. Ίσως να μην έχουμε δει καν τα χειρότερά της.
Τέτοιου είδους ρεύματα τρέφονται από την Κρίση σε πολλαπλά επίπεδα, περάν απ’ του προφανούς που είναι η φτωχοποίηση μεγάλου μέρους του λαού. Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ είναι ένα από αυτά. Φανταστείτε την Αμερική του 2013, όπου πέντε χρόνια μετά τη μεγάλη Κρίση έχει πλέον οριστικά καταρρεύσει η αφήγηση πως ο οποιοσδήποτε μπορεί να σκαρφαλώσει στα υψηλότερα κοινωνικά στρώματα. Έχει καταρρεύσει, όμως, ακόμη και ο «αμερικάνικος τρόπος ζωής». Πλέον, στην ισχυρότερη χώρα του κόσμου γεννιούνται περισσότεροι Αφροαμερικάνοι και Λατίνοι, απ’ ότι λευκοί. Αυτό είναι ισχυρό χτύπημα για τον κάθε άλλο παρά προοδευτικό αμερικανικό νότο. Μπορεί να ακούγεται αστείο όμως ακόμη και η εκλογή ενός μη λευκού Προέδρου μπορεί να ξυπνήσει τα υπερσυντηρητικά αντανακλαστικά μίας κοινωνίας που ο φτωχός γίνεται μόνο φτωχότερος και ο πλούσιος πλουσιότερος.
Μάλιστα, όσο περισσότερο ενισχύονται αυτά τα μορφώματα, τόσο απαντούν με όξυνση της απολυταρχικότητας – απτής και μεταφορικής – οι πολιτικές ελίτ. Σκεφτείτε την Ελλάδα. Εδώ και τρία χρόνια ακούμε από την εκάστοτε μνημονιακή κυβέρνηση πως οι εκλογές είναι κακές και θα «αποσταθεροποιήσουν» τη χώρα. Είναι οι ίδιοι που μας βομβάρδιζαν με την έλλειψη εναλλακτικής, ουρλιάζοντας στα τηλε-παράθυρα πως είναι υπέρ του «ευρω-μονόδρομου» και ζητούσαν απ’ όλους μας τη συναίνεση. Αυτή είναι άλλωστε και η σημερινή Ευρώπη. Έχει μία πολιτική και όποιος δεν συμφωνεί είναι είτε ακραίος, είτε επικίνδυνος, είτε ηλίθιος. Ή και τα τρία μαζί. Στην πολιτική αυτή, μάλιστα, δεν περιλαμβάνεται η ενσωμάτωση των κοινωνικών μαζών, εξ ου και οι εκλογές θα είναι «επικίνδυνες» για τις χώρες. Μάλιστα, το ακόμη χειρότερο είναι πως και οι – έστω υποτιθέμενες – αντίρροπες δυνάμεις – γιατί δεν μπορεί a priori να δεχτούμε πως ο Ολάντ θα είναι ίδιος με τον Σαρκοζί – οδηγούνται σε αναδίπλωση είτε για να λάβουν την εξουσία, είτε για να την διατηρήσουν. Και τα τέρατα ζουν σε αυτόν ακριβώς το βιότοπο.
