Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Επί ποδός πολέμου βρίσκονται οι Ισραηλινοί μετά την αποκάλυψη αμερικανικής εφημερίδας πως η Τουρκία το 2012 είχε αποκαλύψει στις ιρανικές μυστικές υπηρεσίες τις ταυτότητες 10 Ιρανών κατασκόπων της Μοσάντ.
«Οι σχέσεις Τουρκίας Ισραήλ ήταν τόσο δηλητηριώδεις πέρυσι σε σημείο που η τουρκική κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποκάλυψε στις ιρανικές μυστικές υπηρεσίες τις ταυτότητες περίπου 10 Ιρανών, οι οποίοι συναντιόντουσαν στην Τουρκία με αξιωματικούς της Μοσάντ (ισραηλινές μυστικές υπηρεσίες). Καλά πληροφορημένες πηγές περιγράφουν την τουρκική πράξη ως μία σημαντική απώλεια κατασκοπείας και ως μία προσπάθεια να δοθεί ένα χαστούκι στους Ισραηλινούς». Αυτή η αποκάλυψη του Αμερικανού δημοσιογράφου της Ουάσινγκτον Ποστ, Ντέιβιντ Ιγκνάσιους, δημιουργεί νέα δεδομένα για την ήδη ταραχώδη σχέση των τελευταίων ετών μεταξύ Τελ Αβίβ και Άγκυρας, αλλά για τον αμερικανικό παράγοντα, την ουσιαστική γέφυρα των δύο χωρών.
Εξοργισμένη ήταν η ισραηλινή εφημερίδα Ποστ της Ιερουσαλήμ. «Μία πρωτοφανής πράξη προδοσίας» είναι ο τίτλος του πρωτοσέλιδου, ενώ οι κατηγορίες κατά του Ερντογάν είναι βαρύτατες. «Αν το δίκτυο Ισραηλινών κατασκόπων όντως αποκαλύφθηκε έγινε (..) με την πλήρη έγκριση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η εμμονική του έχθρα για το Ισραήλ και οι αντισημιτικές (!) του τάσεις είναι γνωστές σε όλους», γράφει. Καθόλου συνηθισμένο δεν είναι να αποκαλείται ο πρωθυπουργός της Τουρκίας αντισημίτης από ισραηλινό μέσο. Μάλιστα, η εφημερίδα το πάει ένα βήμα παραπάνω. Στις 12 Απριλίου του 2012, η Τεχεράνη ανακοίνωνε πως εξάρθρωσε ένα «δίκτυο κατασκόπων» που δρούσε εντός του Ιράν εκ μέρους του Ισραήλ, κατηγορώντας τους για τις δολοφονίες πυρηνικών επιστημόνων των τελευταίων ετών. «Αυξημένη σπουδαιότητα» αποκτά πλέον, σύμφωνα με την εφημερίδα, η τότε αμφισβητήσιμη είδηση.
Η επίσημη Τουρκία όπως ήταν αναμενόμενο διαψεύδει την αποκάλυψη της αμερικανικής εφημερίδας. Σύμφωνα με την τουρκική Ζάμαν, ο υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτουγλου δήλωσε πως πρόκειται για «μία ανεδαφική ιστορία και ένα πολύ κακό παράδειγμα μαύρης προπαγάνδας». Από την άλλη πλευρά, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου απέφυγε να τοποθετεί για το ζήτημα, όμως, ο υφυπουργός Εξωτερικών, Ζέεβ Ελκίν, άφησε να εννοηθεί πως θεωρεί έγκυρο το δημοσίευμα. «Οι Τούρκοι έκαναν μία στρατηγική επιλογή να διεκδικήσουν την ηγεσία της περιοχής μας, στην Μέση Ανατολή, παίζοντας το βολικό χαρτί του αντι-ισραηλισμού ώστε να χτίσουν αυτή την ηγεσία».
Ο… γεφυρωτής Ομπάμα
Για περισσότερα από δύο χρόνια, ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα προσπαθούσε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ του Ερντογάν και του Νετανιάχου. Η αφορμή του χάσματος ήταν η εκτέλεση εννέα Τούρκων ακτιβιστών από Ισραηλινούς καταδρομείς το 2010, όταν το Ισραήλ ανέκοψε το στολίσκο Μάβι Μαρμάρα που κατευθυνόταν προς τη Λωρίδα της Γάζας. Ο Ερντογάν απαίτησε τότε από τον Νετανιάχου να ζητήσει συγγνώμη. Ο Ισραηλινός αρνήθηκε και οι σχέσεις των δύο χώρων χειροτέρεψαν. Η βαθύτερη αιτία βέβαια ήταν ο τουρκικός στόχος να μετατραπεί η Άγκυρα σε εκφραστή όλων των αραβικών λαών στην ευρύτερη περιοχή. Βεβαίως, κάτι τέτοιο δεν θα μπορούσε να γίνει αν δεν άλλαζε στάση στο Παλαιστινιακό. Έτσι κι έγινε με τον Ερντογάν να γίνεται ο πιο σκληρός επικριτής του Ισραήλ.
Χάσμα Ουάσινγκτον Άγκυρας
Η διαμεσολάβηση του Ομπάμα είχε οδηγήσει στο τηλεφώνημα του Νετανιάχου στον Ερντογάν όταν και του ζήτησε συγνώμη για το Μάβι Μαρμάρα. Όμως, πλέον ο Λευκός Οίκος έχει τα δικά του ανοικτά μέτωπα με την Τουρκία. Εδώ και δύο χρόνια, η Τουρκία έχει υιοθετήσει σκληρή γραμμή εναντίον του Μπασάρ αλ Άσαντ, εκπαιδεύοντας και εξοπλίζοντας αντάρτες. Μάλιστα, επί μακρών ζητούσε την δυτική επέμβαση ώστε να πέσει ο Άσαντ. Η Αμερική όμως ήθελε και θέλει πάση θυσία να αποφύγει μία νέα σύρραξη, η οποία καμία σχέση δεν θα έχει με την ακριβώς προηγούμενη στη Λιβύη. Ακόμη και ο αποδυναμωμένος Καντάφι είχε αναγκάσει το ΝΑΤΟ να κατέβει επί του εδάφους για τον κερδίσει. Φανταστείτε τι θα γινόταν αν οι «έξυπνες» βόμβες των Αμερικάνων δεν κατάφερναν να ρίξουν τον Άσαντ. Έτσι, Ουάσινγκτον και Μόσχα κατέληξαν σε μία συμφωνία που βολεύει και τους δύο. Όμως, η συμφωνία ουσιαστικά προβλέπει την παραμονή του Άσαντ στην εξουσία, κάτι που οι Τούρκοι δεν δέχονται. Εξ ου και συνεχίζουν να υποδαυλίζουν τον εμφύλιο.
Αυτή ακριβώς η αμερικανική δυσαρέσκεια αποτυπώθηκε σε ένα άλλο δημοσίευμα αμερικανικής εφημερίδας, η οποία επιτίθονταν… πλαγίως στον Ερντογάν. «Ο αρχικατάσκοπος της Τουρκίας σχεδιάζει τη δική της πορεία στο Συριακό», έγραφε η Γουόλ Στριτ Τζούρναλ. Αναφερόταν στον άνθρωπο που υλοποιεί το νεοοθωμανικό πλάνο των Ερντογάν και Νταβούτογλου που δεν είναι άλλος από τον επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών (ΜΙΤ), Χασάν Φιντάν. Σύμφωνα με Τούρκους αναλυτές, ο Φιντάν με τη δράση του – ειδικά κατά την περίοδο της Αραβικής Άνοιξης – είναι πλέον το νούμερο 2 της Τουρκίας, πάνω απ’ όλους τους υπουργούς του Ερντογάν, αλλά και τον Πρόεδρο Αμπντουλάχ Γκιούλ. «Είναι ο άνθρωπος που ξέρει τα μυστικά της Τουρκίας. Και τα δικά μου», είχε πει για τον Χ. Φιντάν σε ανύποπτο χρόνο ο Ερντογάν.
Σνομπάρισμα στους Πάτριοτ
Δεν είναι μόνο το συριακό που έχει χειροτερέψει τις σχέσεις Τουρκίας Αμερικής. Λίγες βδομάδες νωρίτερα, η Άγκυρα εξόργιζε τις ΗΠΑ με την συμφωνία για αγορά πυραύλων από την Κίνα, απορρίπτοντας μάλιστα τους αμερικανικούς Πάτριοτ. Αν για δύο πράγματα δεν αστειεύονται οι Αμερικάνοι είναι τα όπλα και τα λεφτά! Καταλαβαίνετε το αντίκτυπο μίας τέτοιας κίνησης, όταν μιλάμε για 3 δισ. για πυραύλους από την Κίνα. Επίσημα η Αμερική δεν αντέδρασε, έβαλε όμως τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, να δηλώσει πως ελπίζει να μην είναι οριστική η συμφωνία.
Βρώμικα κόλπα
Μόνο τυχαία δεν μπορεί να είναι τα δύο απανωτά αμερικανικά δημοσιεύματα. Ίσως να βρισκόμαστε μπροστά σε μία προσπάθεια ενδυνάμωσης της μοναδικής άλλης επιλογής που υπάρχει για την Τουρκία. Η παντοκρατορία του Ερντογάν προς το παρόν δεν μπορεί να αμφισβητηθεί, όμως οι Αμερικάνοι φαίνεται να ποντάρουν στον Αμπντουλάχ Γκιούλ (του οποίου συνέντευξη φιλοξενούσε η Ουάσιγκτον Ποστ μία εβδομάδα πριν το δημοσίευμα). Προσοχή. Αυτό δεν σημαίνει πως είναι αμφισβητήσιμη η εγκυρότητα των δημοσιευμάτων. Όμως, είναι φανερό πως τέτοια θέματα θα θάβονταν κυριολεκτικά άπαξ και θεωρούντο πως απειλούν την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Με την Τουρκία να είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη του ΝΑΤΟ, ο Λευκός Οίκος είναι εδώ και χρόνια ιδιαίτερα προσεκτικός με το τι αφήνει να διαρρέει. Κι εδώ, ειδικά στην περίπτωση των κατασκόπων του Ισραήλ, έχουμε μία καταφανέστατη περίπτωση στοχευμένης διαρροής. Ο συγκεκριμένος δημοσιογράφος, άλλωστε, είναι γνωστός για τις υψηλά ιστάμενες διασυνδέσεις του τόσο με τις ισραηλινές όσο και με τις αμερικανικές ηγεσίες των μυστικών υπηρεσιών. Η ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική του Εντρογάν εξοργίζει τις ΗΠΑ και ίσως ο Λευκός Οίκος να χρησιμοποιήσει κάθε βρώμικο κόλπο για να τον ανατρέψει.