Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Ο άλλοτε αγαπημένος τραπεζικός κολοσσός της Ουάσινγκτον, η JPMorgan, ήρθε σε συμφωνία με το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης για διακανονισμό ρεκόρ ύψους 13 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το σκάνδαλο των ενυπόθηκων δανείων που αποκαλύφθηκε στην Κρίση του 2008.
Τα δομημένα παράγωγα ήταν η αιτία της «φούσκας» που έσκασε στα χέρια των Αμερικανών το 2008, όταν και το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα οδηγήθηκε σε Κρίση. Αυτά τα παράγωγα αποτελούσαν ουσιαστικά ένα «μπουκέτο» από πολλά δάνεια (όπως τα ενυπόθηκα). Προ Κρίσης τα παράγωγα αυτά θεωρούνταν πως δεν μπορούν να πέσουν έξω. Θεωρούνταν μηδενικού ρίσκου, ανεξαρτήτως των δανείων που περιείχε το «μπουκέτο» τους. Όπως οδυνηρά αποδείχθηκε όταν κατέρρευσε η αγορά ακινήτων στις ΗΠΑ, τα παράγωγα ήταν τοξικά.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ μήνυσε την JPMorgan για τα δομημένα παράγωγα ενυπόθηκων δανείων που πούλουσε πριν την Κρίση. Ουσιαστικά, η καρδιά του ζητήματος είναι κατά πόσο η τράπεζα γνώριζε την επικινδυνότητα των δανείων που πουλούσε και το έκρυβε ώστε να αγοραστούν από επενδυτές, αλλά και από την αμερικανική κυβέρνηση. Ακόμη όμως κι αν δεν γνώριζε, η παραπλάνηση των επενδυτών έγινε εξ αμελείας με την αποδοχή πληροφοριών (για τους δανειολήπτες) που ποτέ δεν ελέχθησαν από την τράπεζα.
Πιο συγκεκριμένα, η κανονιστική αρχή των ΗΠΑ για τα στεγαστικά κατηγορεί (FHFA) την JPMorgan ότι εξαπάτησε τους κρατικούς οργανισμούς αναχρηματοδότησης Fannie Mae και Freddie Mac, πουλώντας τους subprime πριν από την κρίση. Οι δύο οργανισμοί είχαν τρομακτικές απώλειες από τα παράγωγα αυτά και χρειάστηκαν κρατική βοήθεια, ύψους 187 δισεκατομμυρίων. Μετά την Κρίση, έχουν επανέλθει σε κερδοφορία. Η FHFA θα λάβει τα τέσσερα από τα 13 δισ. της συμφωνίας. Συνολικά, τα εννέα είναι πρόστιμα ή ποινές και τα τέσσερα θα διοχετευθούν άμεσα σε δανειολήπτες.
Δεν θα γλιτώσουν τις κατηγορίες
Η JPMorgan οδηγήθηκε στο διακανονισμό των 13 δισ., ένα διακανονισμό ιστορικό καθώς αποτελεί ρεκόρ για τέτοιου είδους συμφωνία μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και οποιασδήποτε ιδιωτικής εταιρείας. Παρότι οι όροι δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως ακόμη, σύσσωμα τα διεθνή ειδησεογραφικά συμφωνούν πως η συμφωνία δεν θα σημάνει το τέλος στην εξελισσόμενη ποινική έρευνα σε βάρος της τράπεζας. Βεβαίως, αρχικά η τράπεζα πίεζε την Ουάσινγκτον για να συμπεριληφθεί όρος που θα προβλέπει την μη δίωξη. Ωστόσο, το υπουργείο Δικαιοσύνης θα συνεχίσει την έρευνά του και «αναμένει τη συνεργασία του ιδρύματος», σύμφωνα με δήλωση κορυφαίου αξιωματούχου που επικαλείται το CNN.
Η ασυλία και τα λεφτά
Η κίνηση αυτή του υπουργείου Δικαιοσύνης έγινε εν μέσω ισχυρής κριτικής για την «ασυλία» των μεγαλοτραπεζιτών. Είναι χαρακτηριστικό πως στις ΗΠΑ ουδείς κορυφαίος τραπεζίτης ή οργανισμός δεν έχει καταδικαστεί για την Κρίση του 2008. Για να μιλήσουμε ακριβέστερα κανένας δεν έχει πάει καν σε δίκη. Οι συμβιβασμοί είναι ο απόλυτος κανόνας. Αυτό βεβαίως δεν ισχύει μόνο για την Κρίση του 2008.
Μόνο το βιογραφικό της ίδιας της ίδιας της JPMorgan τα λέει όλα: 1) πλήρωσε 100 εκατομμύρια για την «φάλαινα του Λονδίνου», τον trader Μπρούνο Ικσίλ υπεύθυνο για ένα πολύπλοκο σύστημα παραγώγων που δημιούργησε απώλειες ύψους 6 δισ. 2) πλήρωσε 410 εκατομμύρια για την χειραγώγηση των τιμών του ρεύματος (!) στην Καλιφόρνια – ένα κομμάτι θα πάει στους κατοίκους που για 2 χρόνια πλήρωναν πιο ακριβά λόγω της χειραγώγησης (χρησιμοποιούσε στρατηγικές προσφορών στις αγορές ενέργειας: τη μία μέρα έκανε προσφορά 33 σεντ, την άλλη 99 κ.ο.κ.) 3) ακόμη εκκρεμεί το ζήτημα της χειραγώγησης του LIBOR - δείκτης που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τα παγκόσμια επιτόκια – όπου και εκεί βρίσκεται μπλεγμένη η εν λόγω τράπεζα.
Σε καμία απ’ αυτές τις περιπτώσεις δεν αναγκάστηκε η JPMorgan να αποδειχτεί ή έστω να διαψεύσει την χειραγώγηση ή την εξαπάτηση. Έτσι, κολοσσοί όπως ο συγκεκριμένος συνεχίζουν να πληρώνουν. Όπως συνεχίζουν να υπάρχουν τα παράγωγα με τα τοξικά «μπουκέτα» δανείων που είχαν πλημμυρίσει την διεθνή αγορά προ Κρίσης, σε μία τρελή κούρσα αγοροπωλησίας και πλουτισμού.
