Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Όλο και πιο κοντά έρχεται η στιγμή της οριστικής ενσωμάτωσης της Κριμαίας στη Ρωσία, με την τοπική βουλή να ψηφίζει υπέρ της απόσχισης και να καλεί εσπευσμένα σε δημοψήφισμα στις 16 Μαρτίου. Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαίωνε τη σχέση αγάπη μίσους με τη Μόσχα, αποφασίζοντας ουσιαστικά κυρώσεις «χάδια».
Την ώρα που μαζεύονταν στις Βρυξέλλες οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να αποφασίσουν το επόμενό τους βήμα στο νέο «ανατολικό ζήτημα» της Ουκρανίας, το κοινοβούλιο της Κριμαίας αποφάσιζε με 78 ψήφους υπέρ και καμία κατά, την απόσχιση από το Κίεβο και την προσάρτηση στη Μόσχα. Το δημοψήφισμα, σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό της περιοχής Ρουστάμ Τεμιργκαλίεφ, «απλώς θα επικυρώσει την απόφαση». «Τα μόνα νόμιμα στρατεύματα στην Κριμαία είναι του ρωσικού στρατού», διακήρυξε ο ίδιος. «Όλα τα υπόλοιπα θα αντιμετωπιστούν ως παράνομα, με όλες τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται».
Οι ρωσικές σημαίες βγήκαν στην πόλη της Συμφερούπολης, μετά την ανακοίνωση. «Το νησί της Κριμαίας μάχεται για την ελευθερία» τραγουδούσαν οι διαδηλωτές μίας περιοχής επί αιώνες δεμένη με τη Ρωσία, πολύ περισσότερο απ’ ό,τι με την Ουκρανία. Πανηγυρικά, πάντως, αποδεικνύεται πως η Μόσχα δεν σκοπεύει να κάνει βήμα πίσω για την Κριμαία. Εκεί οφείλεται και η επίσπευση του δημοψηφίσματος κατά 15 μέρες. Πολύ περισσότερο εκεί οφείλεται το γεγονός πως πλέον το δημοψήφισμα δεν είναι για μεγαλύτερη ελευθερία από το Κίεβο, αλλά για να γίνει η Κριμαία ρωσικό έδαφος! Είναι σαφές πως η Ρωσία όχι μόνο για την πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και για λόγους διατήρησης της εσωτερικής της ηρεμίας δεν θα κάνει πίσω.
Ναι μεν, αλλά…
Η υπόθεση της Ουκρανίας βρήκε τις ισχυρές χώρες με πολλούς λόγους να… μην τιμωρήσουν τον Πούτιν. Το πρώτο και πιο ισχυρό γκρουπ των παραδοσιακών παικτών της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής, δηλαδή η Γερμανία, η Γαλλία και η Βρετανία, δεν είχε καμία διάθεση να ταράξει τις σχέσεις του με τη Ρωσία. Η Γερμανία είναι ενεργειακά εξαρτημένη από τη Μόσχα, εισάγοντας περίπου το 35% του φυσικού της αερίου και πετρελαίου από την «Αρκούδα». Η Βρετανία δεν ήθελε ούτε να φανταστεί τις σεισμικές δονήσεις που θα προκαλούσε στο λονδρέζικο χρηματοπιστωτικό κέντρο Σίτι μία τέτοια ρήξη. Κάπου ενδιάμεσα και η Γαλλία, την ώρα που τα στρες τεστ των ευρωπαϊκών τραπεζών δεν επιτρέπουν παιχνίδια με τη φωτιά.
Μία ταχύτητα πιο πίσω από τους τρεις μεγάλους της ΕΕ, η Ιταλία και η Ολλανδία, είναι οι δύο χώρες με τις στενότερες οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν οι βρετανικοί Φαϊνάνσιαλ Τάιμς: «Μόνη της η Ολλανδία έχει περισσότερες εμπορικές συμφωνίες με τη Μόσχα απ’ ό,τι όλη η Αμερική μαζί». Άλλωστε, οι Ολλανδοί ανήκουν στη γερμανική σφαίρα επιρροής, οπότε θα ακολουθούσαν την απόφαση της γερμανικής καγκελαρίας ούτως ή άλλως. Κι η Ιταλία είναι εξίσου «δεμένη με τη Ρωσία». Αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο μετά τη Γερμανία με το συνολικό ύψος εξαγωγών - εισαγωγών να αγγίζει τα 55 δισεκατομμύρια δολάρια (στα 75 δισ. φτάνει το Βερολίνο).
Παντελώς διαφορετική ήταν η αντιμετώπιση των πρώην κομμουνιστικών κρατών που ανήκουν στην Ένωση. Η Πολωνία έφτασε στο σημείο να ζητήσει την ενεργοποίηση της νατοϊκής συμφωνίας περί «αυτοάμυνας», μία ρήτρα που ενεργοποιείται μονάχα όταν ένας σύμμαχος θεωρεί πως βρίσκεται υπό άμεσο κίνδυνο. Η Βαρσοβία δεν σταμάτησε εκεί. Ζήτησε να ανοίξουν οι ευρωπαϊκές αγκάλες για την Ουκρανία, μέχρι και την τιμητική της αποδοχή ως κράτος μέλος! Δραματικοί ήταν οι τόνοι και από τα κράτη της Βαλτικής, όλα κομμάτι της Σοβιετικής Ένωσης. «Μετά την Ουκρανία σειρά έχει η Μολδαβία και μετά τη Μολδαβία άλλα κράτη», είπε η πρωθυπουργός της Λιθουανίας, Ντάλια Γκριμπαουσκάιτε.
Το ρεζουμέ των (μη) κυρώσεων
Με δεδομένη, λοιπόν, τη θέληση των ισχυρών παικτών της Ένωσης, η ΕΕ αποφάσισε να… απειλήσει με κυρώσεις τη Ρωσία! Βεβαίως και αποφάσισε την αναστολή των διαπραγματεύσεων με τη ρωσική κυβέρνηση για το θέμα της βίζας και για την ευρύτερη συνεργασία με τη Ρωσία, όμως, αυτά είναι ψιλά γράμματα για το Κρεμλίνο. Ουδόλως τους απασχολούν στην πραγματικότητα. Αποκαλυπτικές οι δηλώσεις του Βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον: «αν η Ρωσία δεν προσπαθήσει άμεσα να βρει μία λύση στην κρίση, τότε είναι σαφές πώς θα πρέπει να πράξουμε». Το είπε όσο πιο αφηρημένα μπορούσε. Ούτε διευκρίνισε τη «λύση», ούτε το «πράξουμε».