Εθισμένη η ΕΕ στο ρωσικό αέριο!

Για πρώτη φορά απ’ την αρχή της κρίσης που οδήγησε στο διαμελισμό της Ουκρανίας, ακούστηκε η απειλή που τρομάζει την Ευρώπη. Η Μόσχα δεν αναγνωρίζει καμία συμφωνία με την κυβέρνηση του Κιέβου και αν δεν πληρωθεί μπορεί μέχρι και να κόψει το φυσικό αέριο της Ουκρανίας. Η Ευρώπη σκιάζεται. Βεβαίως, δεν είναι λόγω ανθρωπισμού το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον. Η Ουκρανία είναι το μέρος απ’ όπου και τροφοδοτείται η Ευρώπη με το ρωσικό φυσικό αέριο.

Δύο φορές στο παρελθόν οι απλήρωτοι λογαριασμοί του Κιέβου προς τη Μόσχα είχαν οδηγήσει τη Ρωσία στην απόφαση να κλείσει τη στρόφιγγα. Ήταν το 2006 και το 2009 και είχαν οδηγήσει σε διακοπή των προμηθειών φυσικού αερίου προς τη δυτική Ευρώπη. Έκτοτε, η ΕΕ έθεσε ως προτεραιότητα την «ενεργειακή ασφάλεια». Όπως πολύ καλά γνωρίζουμε στην Ελλάδα, «ενεργειακή ασφάλεια» σημαίνει μείωση της εξάρτησης της Γηραιάς Ηπείρου από το ρωσικό αέριο. Εξ ου και οι ωμές παρεμβάσεις Βερολίνου και Βρυξελλών, όταν η Γκάζπρομ προσπάθησε να εξαγοράσει τις ΔΕΠΑ, ΔΕΣΦΑ στη χώρα μας. 

Όντως η στρατηγική της ΕΕ οδήγησε σε μία βελτίωση των δικτύων, ώστε η Ένωση να είναι καλύτερα προετοιμασμένη για ένα ενδεχόμενο όπως το σημερινό. Όμως, όπως παρατηρεί το πρακτορείο Ρόιτερς «(η ΕΕ) δεν έχει καταφέρει να μειώσει το ρωσικό μερίδιο του ενεργειακού της εφοδιασμού». Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Γιούροστατ, αυτή τη στιγμή η Ρωσία είναι ο μεγαλύτερος προμηθευτής της Ευρώπης σε πετρέλαιο, άνθρακα και φυσικό αέριο. Συνολικά, στα τρία αυτά καύσιμα προσφέρει περίπου το ένα τρίτο της συνολικής ζήτησης της ηπείρου με αντάλλαγμα περισσότερα από 250 δισ. δολάρια το χρόνο.

Παντοδύναμη Γκάζπρομ

 

Είναι σαφές πως ο Πούτιν δεν σκοπεύει να κάνει πίσω. Η Κριμαία είναι ρωσική, τελεία και παύλα. Για να αμφισβητηθεί αυτό θα χρειαστεί όχι ο ακροδεξιός στρατός του Κιέβου, αλλά το ίδιο το ΝΑΤΟ. Πλέον, το βλέμμα της Μόσχας στρέφεται στην υπόλοιπη ανατολική Ουκρανία, γνωρίζοντας πολύ καλά πως και σ’ αυτές τις περιοχές ο πληθυσμός επιθυμεί την ένωση με τη Ρωσία. Όπως κι αν έχει, ακόμη κι αν δεν προβεί ο Πούτιν σε προσπάθεια ενσωμάτωσης κι άλλων περιοχών της Ουκρανίας, είναι δεδομένο πως η κατάσταση στην καρδιά της Ευρώπης θα παραμείνει ρευστή.

Πιο φθηνή η Ρωσία

 Όπως γράφει το Ρόιτερς, η Ευρώπη λαμβάνει το αέριό της από έναν και μόνο προμηθευτή, την Γκάζπρομ. «Οι χώρες της Βαλτικής, η Εσθονία, η Λετονία, η Λιθουανία και η Πολωνία μπορεί να είναι πλέον μέλη της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, όμως, εξακολουθούν να εξαρτώνται πλήρως από το ρωσικό αέριο», γράφει το Ρόιτερς. Έτσι, άπαξ και η Ευρώπη συνεχίσει το δρόμο των κυρώσεων, τίποτε δεν μπορεί να αποκλειστεί από πλευράς Ρωσίας.

Ποιες είναι, λοιπόν, οι εναλλακτικές της ΕΕ; Όπως γράφει το πρακτορείο, ο… εθισμός στο ρωσικό αέριο μπορεί να καταπολεμηθεί, με μικρής κλίμακας τερματικούς σταθμούς εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Δεν είναι όμως καμία σοβαρή λύση. Αν η Ρωσία αποφασίσει να κλείσει τη στρόφιγγα, αυτοί οι σταθμοί μπορεί να είναι «εναλλακτικές λύσεις», όμως είναι πανάκριβες ώστε να ανταποκριθούν στις ενεργειακές ανάγκες της ηπείρου. «Οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εξάγουν τους σταθμούς LNG στην Κίνα, καθώς οι τιμές εκεί είναι περίπου διπλάσιες εν συγκρίσει με την Ευρώπη. Για να μην γίνει αυτό, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να πληρώσουν όσο και οι Κινέζοι», αναφέρει το πρακτορείο.

Ευκαιρία και πρόκληση για Ελλάδα και Κύπρο...

 «Η Ευρώπη, ωστόσο, μπορεί να είναι πολύ κοντά σε μία πολύ μεγαλύτερη και κοντινότερη ενεργειακή πηγή», γράφει το Ρόιτερς αναφερόμενο στο φυσικό αέριο που έχει βρεθεί στα νερά του Ισραήλ και της Κύπρου. «Με την Κύπρο η ΕΕ θα αποκτούσε μία νέα και εσωτερική ενεργειακή πηγή», συμπληρώνει ενθουσιωδώς το πρακτορείο. Το κόστος και η «αστάθεια» της περιοχής είναι τα δύο προβλήματα. «Κάποιος θα πρέπει να κερδίσει Νόμπελ Ειρήνης μέχρι να μπορέσουμε να αντλήσουμε το αέριο της περιοχής», δηλώνει πηγή που δεν κατονομάζεται. Όντως. Μονάχα εύκολα δεν έχει καταφέρει η Κύπρος να φτάσει ακόμη και στο σημείο που είναι σήμερα για το αέριο της. Ωστόσο, η ανάγκη της Ευρώπης δίνει ένα νέο διαπραγματευτικό χαρτί στο Νησί, ώστε να πιέσει τις εξελίξεις. Δυστυχώς, για τους ίδιους τους Κύπριους, όμως, η χώρα βρίσκεται στο απόλυτο ναδίρ της ισχύος της. Με μία διαλυμένη οικονομία, δίχως τις παραδοσιακά καλές σχέσεις με τη Ρωσία, αλλά και με έναν Πρόεδρο (τον Αναστασιάδη) δηλωμένο Ανανιστή! Θα χρειαστεί μία πολύ διαφορετική εξωτερική και εσωτερική πολιτική ώστε να καταφέρει η Κύπρος να εκμεταλλευτεί τις ισορροπίες όπως διαμορφώνονται. Ακόμη κι αν αυτό σημαίνει μία πολυσχιδής εξωτερική πολιτική.

Μόνο αδιάφορη δεν είναι και η Ελλάδα για τις νέες εξελίξεις. Άλλωστε, από τη χώρα μας είναι προορισμένος να περάσει ο αγωγός αζερινού φυσικού αερίου, ονόματι Aδριατικός Αγωγός (Trans Adriatic Pipeline). Πρόκειται για έναν αγωγό… έκπτωση από τον πραγματικό ευρωπαϊκό στόχο του Ναμπούκο, ο οποίος θα εφοδίαζε την Ευρώπη με το 5% των αναγκών της. Ο Aδριατικός Αγωγός, αντιθέτως, θα εξασφαλίζει μόνο το 2%. «Οι Ρώσοι έκαναν ματ όσον αφορά τον Ναμπούκο», δηλώνει πηγή του Ρόιτερς. Πράγματι, οι Ρώσοι έχοντας εξασφαλίσει την αποτυχία του Ναμπούκο, έχουν πλέον ανοικτό πεδίο για την κατασκευή του Σάουθ Στριμ, του κολοσσιαίου αγωγού, που στόχος της Μόσχας είναι να εφοδιάζει το 10% των ευρωπαϊκών αναγκών. Και για τη χώρα μας ισχύει ότι για την Κύπρο. Δυστυχώς, η παρουσία μας στον Αδριατικό Αγωγό φαίνεται να μας αποδυναμώνει, εφόσον μας στερεί τη δυνατότητα του Σάουθ Στριμ και μας δένει στο ενεργειακό άρμα της… Τουρκίας, απ’ όπου και θα περνά το αέριο πριν φτάσει στην Ελλάδα.