Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Οι επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών συνομιλούν με τον υπουργό Εξωτερικών. Στήνουν μία στρατιωτική επέμβαση στη Συρία. Λίγες μέρες μετά η συζήτησή τους «ανεβαίνει» στο διαδίκτυο και μπορεί να την ακούσει όλος ο κόσμος. Αν αυτό δεν είναι δείγμα αδυναμίας, τι είναι;
«Αυτή η κρίση είναι μία από τις μεγαλύτερες στην τουρκική ιστορία», δηλώνει στο πρακτορείο Ρόιτερς Τούρκος αξιωματούχος που δεν κατονομάζεται. «Έχει αναδυθεί μία πολύ σοβαρή ανησυχία για το τι θα συμβεί από δω και πέρα… Αν μία τέτοια συνάντηση έχει υποκλαπεί, το ίδιο μπορεί να έχει συμβεί και με άλλες. Και δεν έχουμε ιδέα ποιος τις έχει στην κατοχή του», συνοψίζει το ζήτημα με λίγες λέξεις. Ίσως συμβολικά, την ίδια στιγμή ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν είχε μείνει κυριολεκτικά άφωνος, κουράζοντας τη φωνή του κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας των σημερινών τοπικών εκλογών.
Δεν είναι κάτι απλό αυτή η υποκλοπή. Ούτε η δημοσίευσή της. Μπορεί τα φώτα της δημοσιότητας να έπεσαν στην παντελώς σπασμωδική κίνηση του Ερντογάν να μπλοκάρει το YouTube, όπου είχε κυκλοφορήσει η συνομιλία, αλλά η ουσία είναι αλλού. Ότι κι αν βγάλουν σήμερα οι κάλπες, η Τουρκία του Ερντογάν δεν μπορεί να εξασφαλίσει την ασφάλεια ούτε καν των κορυφαίων αξιωματούχων της. Μπορεί ο Ερντογάν να φωνάζει κατά καιρούς για τους «εχθρούς του κράτους» και για σαμποτάζ εναντίον του, όμως, δεν έχει καταφέρει να θωρακιστεί ούτε ελάχιστα!
Το περιεχόμενο της συνομιλίας
«Θα στείλω τέσσερις άνδρες και θα εκτοξεύσουν οκτώ πυραύλους», ακούγεται να λέει ο αρχηγός της μυστικής υπηρεσίας MIT, Χακάν Φιντάν. Τι εννοεί; Πως αν χρειαστεί θα στείλει τέσσερις άνδρες στη Συρία με οκτώ πυραύλους που θα τους εκτοξεύσουν προς ακατοίκητες τουρκικές περιοχές. Ο υπουργός Εξωτερικών Αχμέτ Νταβούτογλου διαφωνεί. Θεωρεί πως το καλύτερο και πιο τακτικό σχέδιο έχει να κάνει με τον τάφο του πατριάρχη της Οθωμανικής Δυναστείας, Σουλειϊμάν Σάχ, ο οποίος βρίσκεται εντός της Συρίας, όμως θεωρείται τουρκικό έδαφος. Μία επίθεση εκεί θα δικαιολογούσε την τουρκική επέμβαση. Θα της δώσει διεθνή νομιμοποίηση. Διατηρώντας το σκηνοθετημένο θερμό επεισόδιο ως επιλογή, ο υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Γιασάρ Γκιουλέρ, μιλά για όπλα. Όχι πως δεν το γνωρίζαμε αλλά μιλάει ανοικτά για τουρκικά όπλα με προορισμό τους αντάρτες της Συρίας, τα οποία πληρώνει το Κατάρ.
Η μάχη του Ερντογάν
Ήταν τον περασμένο Νοέμβριο (συγκεκριμένα στις 23 Νοεμβρίου) όταν γράφαμε πως αυτή είναι «Η πρώτη μάχη που μπορεί να χάσει ο Ερντογάν». Αναφερόμασταν, βεβαίως, στη σύγκρουση του Τούρκου πρωθυπουργού με τον μυστικοπαθή αυτοεξόριστο πρώην ιμάμη και μέχρι πρότινος σύμμαχο του Ερντογάν, Φετουλάχ Γκιουλέν. Τα «δίχτυα» του Γκιουλέν αρχικά βοήθησαν τον Ερντογάν να ξεφορτωθεί το κεμαλικό κράτος. Τώρα όμως στρέφονται εναντίον του. Βεβαίως, τίποτε από αυτά δεν θα ήταν δυνατό αν ο Ερντογάν δεν είχε αποκτήσει κι έναν άλλο αντίπαλο. Τις ΗΠΑ. Δεν μπορούμε να μιλάμε για υποκλοπές συνομιλιών που διαρρέουν και να μην πάει ο νους μας στην NSA, την αμερικανική μυστική υπηρεσία που παρακολουθεί όλο τον πλανήτη. Οι ΗΠΑ, λοιπόν, θέλουν ξανά την Τουρκία όπως την ήξεραν: να υπηρετεί τα δικά τις συμφέροντα, δίχως ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και ηγεμονικές βλέψεις. Τώρα, με το Ιράν εκτός παιχνιδιού θεωρούν πως ήρθε η ώρα να βγάλουν από τη μέση τον Ερντογάν.
Όμως, όπως δείχνουν οι δημοσκοπήσεις δεν αρκούν τα σκάνδαλα που κατά ριπάς πετούν εναντίον του. Όπως αναφέρει το Ρόιτερς, οι υποψήφιοι του κυβερνώντος ΑΚΡ αποσπούν το 46% των συνολικών ψήφων σε όλη την τουρκική επικράτεια. Στις προηγούμενες τοπικές εκλογές το 2009 το ΑΚΡ ήταν μόλις στο 38%. Μπορεί όντως το κόμμα του Ερντογάν να ανέβει με τον Γκιουλέν και τους Αμερικανούς απέναντί του; Σε λίγες μόνο ώρες θα ξέρουμε. Δεν χρειάζονται εικασίες. Αν όντως καταφέρει όχι το 46%, αλλά ένα ποσοστό κοντά στο 38%, δικαίως ο Ερντογάν θα ξανανιώσει πανίσχυρος. Η δημοτικότητά του θα έχει αντέξει το σκάνδαλο διαφθοράς, τα επεισόδια στο πάρκο Γκεζί και την προχθεσινή διαρροή. Όμως, η αδυναμία του να προστατέψει τα μυστικά της κυβέρνησής του είναι πλέον εμφανής. Και οι άσπονδοι φίλοι του δεν θα σταματήσουν αν δεν τον δουν να πέφτει.