">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Διαβάσαμε σχολαστικά, εξονυχιστικά τις δηλώσεις των Ευρωπαίων ηγετών των ισχυρότερων κρατών της ΕΕ μετά τις ευρωεκλογές. Ούτε ένας, κυριολεκτικά ούτε ένας δεν αναφέρθηκε στην «περισσότερη Ευρώπη», αυτή την πανάκια για όλα τα φλέγοντα ζητήματα της ηπείρου. Τι σημαίνει αυτό για την επόμενη μέρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Λιγότερες από 24 ώρες μετά την οδυνηρή ήττα των Σοσιαλιστών, ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Φρανσουά Ολάντ έκανε διάγγελμα προς το γαλλικό λαό. «Η Ευρώπη έχει γίνει απόμακρη, περίπλοκη, βασικά ακατανόητη, ακόμα και για τις κυβερνήσεις. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί», έλεγε και συνέχιζε με ακόμη πιο αιχμηρά: «Η Ευρώπη πρέπει να είναι απλή, διαφανής, να είναι αποτελεσματική εκεί που χρειάζεται και να αποσυρθεί απ’ όπου δεν είναι απαραίτητη»! Για πρώτη φορά στην Ιστορία, ένας Γάλλος Πρόεδρος υποστηρίζει όχι τη διεύρυνση της Ένωσης, αλλά τη συρρίκνωσή της.
Και ο πρωθυπουργός της Αγγλίας προσπαθούσε να μαζέψει τα κομμάτια της κυβέρνησής του, καθώς πέρα από τη μεγάλη νίκη του Ουκίπ και την ήττα των Συντηρητικών του Κάμερον, οι συγκυβερνώντες Φιλελεύθεροι οδηγήθηκαν σε εκλογική συντριβή, χάνοντας τις 11 από τις 12(!) έδρες τους στην ευρωβουλή. «Οι Βρυξέλλες έχουν γίνει υπερβολικά αυταρχικές, υπερβολικά παρεμβατικές», δήλωνε ο Κάμερον, γνωρίζοντας τι γινόταν στο Μεγάλο Νησί. Ο δημοσιογράφος της Τέλεγκραφ, γνωστός για τις διασυνδέσεις του στο Σίτι, Αμπρόζ Έβανς-Πρίτσαρντ έγραφε: «Αν οι Ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ δεν μπορούσαν να το πιστέψουν πριν λίγο καιρό, πλέον μπορούν να είναι βέβαιοι χωρίς την παραμικρή αμφιβολία πως έχουν χάσει τη Βρετανία». Και συνέχιζε γράφοντας: «Αυτό το νησί δεν είναι πια κομμάτι του ευρωπαϊκού σχεδίου με καμία ουσιαστική έννοια του όρου»!
Ακόμη και οι Γερμανοί, όμως, αναγκάστηκαν να… μαζευτούν. Διαβάσαμε σχολαστικά, εξονυχιστικά τη συνέντευξη του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στο Σπίγκελ, δύο ημέρες μετά τις ευρωεκλογές. Όπως ο διάολος το λιβάνι απέφυγε να πει τη φράση: «Περισσότερη Ευρώπη», μία φράση που ακούμε από τα χείλη του σχεδόν εβδομαδιαίως τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Είπε, βέβαια, πως «Πρέπει να κάνουμε την Ευρώπη πιο αποτελεσματική» ή πως «πρέπει να πάμε την Ευρώπη μπροστά», όμως με το ρεαλισμό που διακρίνει τους Γερμανούς, γνώριζε πως δεν είναι η στιγμή για να πει περισσότερα. Όπως δεν ήταν η στιγμή να μιλήσει η ίδια η Άνγκελα Μέρκελ.
Η άρνηση και οι καλοί Ευρωπαίοι
Μπορεί όλα αυτά να σημαίνουν πως πλέον η Ευρώπη θα αναγκαστεί να αλλάξει πορεία; Κατηγορηματικά όχι, απαντά ο Αμερικανός Νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν εξαπολύοντας μύδρους εναντίον των Ευρωπαίων πολιτικών. «Ακούγοντας την αντίδρασή τους στο αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, μου φαίνεται πως βρίσκονται σε άρνηση. Ο Μπαρόζο μόλις δήλωσε πως το ευρώ δεν έχει καμία σχέση με την κρίση, πως για όλα φταίνε οι αποτυχημένες πολιτικές σε εθνικό επίπεδο. Δήλωσε πως το πραγματικό πρόβλημα της Ευρώπης είναι η πολιτική βούληση. Όλα αυτά είναι πολύ εντυπωσιακά, με τον… κακό τρόπο».
Ο διάσημος οικονομολόγος εξηγεί το γιατί: «Συγνώμη, αλλά η Ευρώπη δεν είχε βιώσει τέτοια ύφεση πριν το ευρώ. Και ξέρουμε καλά τι συνέβη: η δημιουργία του ευρώ ενθαρρύνει μαζικές ροές κεφαλαίων προς την νότια Ευρώπη, μετά τα λεφτά στέρεψαν και η απουσία εθνικών νομισμάτων σήμαινε πως οι χώρες οφειλέτες ήταν αναγκασμένες να περάσουν μία εξαιρετικά οδυνηρή διαδικασία αποπληθωρισμού. Πώς μπορεί κάποιος να αρνείται το ρόλο του νομίσματος σε όλα αυτά;», αναρωτιέμαι με νόημα ο Κρούγκμαν.
Δεν σταματά όμως εκεί. Σχολιάζει και τη δήλωση Μπαρόζο για τις εθνικές κυβερνήσεις: «Αν έχει ένα πράγμα η Ευρώπη, είναι πολιτική βούληση. Σε όλο τον ευρωπαϊκό νότο, οι κυβερνήσεις έχουν επιβάλει εκπληκτικά σκληρά μέτρα λιτότητας στο βωμό να θεωρούνται καλοί Ευρωπαίοι. Τι έπρεπε να κάνουν που δεν το κάνανε;», γράφει. «Υποθέτω πως (οι Βρυξέλλες) θεωρούν πως αν οι Έλληνες, οι Πορτογάλοι και οι Ισπανοί επιστράτευαν όλες τους τις δυνάμεις στο δρόμο της μεταρρύθμισης και της προσαρμογής, οι οικονομίες τους θα ανθούσαν παρά την ύφεση και τη λιτότητα. Η πιθανότητα πως τα πράγματα είναι τόσο άσχημα και πως ριζοσπαστικές δυνάμεις ενισχύονται επειδή οι πολιτικές είναι θεμελιωδώς λανθασμένες δεν τους περνάει από το μυαλό», καταλήγει καυστικά ο Αμερικανός Νομπελίστας.
Οι δύο πλευρές του Ρήνου
Δεν είναι καθόλου συνηθισμένο φαινόμενο ηγέτες όπως ο Κάμερον και ο Ολάντ, προερχόμενοι από τελείως διαφορετικούς ιδεολογικούς προσανατολισμούς, να συμφωνούν πως η ΕΕ είναι «ακατανόητη», «περίπλοκη» ή «αυταρχική». Δεν είναι καθόλου σύνηθες να αναγκάζεται η Γερμανία να κάνει έστω ένα βήμα πίσω για την «περισσότερη Ευρώπη», την οποία και πρότεινε ως μία λύση πανάκια για όλα τα πρόβλημα της Γηραιάς Ηπείρου, από τη δραματική άνοδο της ανεργίας μέχρι το μεταναστευτικό ζήτημα ή την τρομακτική έκρηξη ακροδεξιών κομμάτων. Η κρίση μεταφέρεται πλέον πολιτικά στις δύο πλευρές του Ρήνου, ωστόσο, τίποτε δεν δείχνει πως είτε το Βερολίνο, είτε το Παρίσι μπορούν να ηγηθούν μίας νέας, αποτελεσματικής διεξόδου από την κρίση.
