Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Στις διεθνείς σχέσεις, η αντιμετώπιση των δυνητικών αντιπάλων προτού εξελιχθούν σε μία υπαρκτή απειλή παίζει κυρίαρχο ρόλο. Στην Ουκρανία, ο στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ φαίνεται να επιτυγχάνεται στην εντέλεια και η Ουάσιγκτον μπορεί να πανηγυρίζει καθώς πέτυχε μ’ ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: Μόσχα και Βερολίνο απομακρύνονται και αποδυναμώνονται.
Τα δεκάδες τηλεφωνήματα της Άνγκελα Μέρκελ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν είναι ένα διαρκές πινγκ πονγκ ανάμεσα σε ρωσικά και γερμανικά. Οι δυο ηγέτες με το ταραχώδες παρελθόν μιλούν άρτια ο ένας τη γλώσσα του άλλου. Στην περίπτωση της Ουκρανίας, όμως, δεν μπόρεσαν να συνεννοηθούν έγκαιρα. Η Μέρκελ ηγήθηκε μίας Ευρωπαϊκής Ένωσης που έβαλε το μαχαίρι στο λαιμό του (τότε Ουκρανού Προέδρου) Βίκτορ Γιανούκοβιτς: Διάλεξε. Την ΕΕ ή την Ρωσία. Ο Πούτιν δεν γινόταν να μην αντιδράσει. Όπως δήλωσε ο ίδιος από το Μινσκ: «η ρωσική οικονομία θα χάσει 100 δισ. ρούβλια (2 δισ. ευρώ) από την εμπορική συμφωνία της ΕΕ με την Ουκρανία». Βεβαίως, δεν είναι μόνο αυτό: Μία ματιά στο χάρτη θα πείσει και τον πλέον καχύποπτο για τη γεωπολιτική αξία της Ουκρανίας – τη μεγαλύτερη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης με πληθυσμό 45 εκατομμύρια ανθρώπους.
Επεκτατικότητα και αμερικανικός παράγοντας
Το 2004, η ΕΕ έκανε το μεγάλο άλμα της: Από 15 κράτη μέλη διευρύνθηκε σε 25 – ενώ μετά ήρθαν άλλες 3 εντάξεις χωρών. Έτσι, έγινε ταυτόχρονα μία μεγάλη αγορά, αλλά και μία ετερόκλητη πολιτικά, οικονομικά και πολιτισμικά ένωση. Για να μην μακρηγορούμε: Οι χώρες της Βαλτικής – Εσθονία, Λιθουανία, Λεττονία – μαζί με τη νέα στρατιωτική δύναμη της περιοχής, την Πολωνία, ηγήθηκαν εντός της ΕΕ μίας εκ του αποτελέσματος αποτυχημένης στρατηγικής επιλογής: Η ΕΕ, ελαφρά τη καρδία, πήγε στο Κίεβο για να πάρει στο άρμα της την Ουκρανία – μέσω της εμπορικής συμφωνίας που έγινε η αφορμή των διαδηλώσεων που εξελίχθηκαν σε οδοφράγματα, δολοφονίες και την απομάκρυνση του Γιανούκοβιτς. Κάπου εκεί, στο κενό που δημιούργησε η επεκτατικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης «χώθηκε» ο αμερικανικός παράγοντας. Ξαφνικά στο Κίεβο βρέθηκαν να «σουλατσάρουν» ο Τζον ΜακΚέιν και η Βικτόρια Νιούλαντ, διατρανώνοντας πως «η Αμερική είναι μαζί σας»! Ό, τι πρωτοβουλία κι αν έλαβε έκτοτε η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αποτύχει παταγωδώς.
Στρατηγική εξόντωσης
Η Ρωσία συνορεύει με την Ουκρανία, ενώ κάποια εκατοντάδες χιλιόμετρα χωρίζουν τη Γερμανία από το Κίεβο. Κι όμως. Η Αμερική, από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, εντόπισε σ’ αυτή τη μακρινή της χώρα τις κατάλληλες συνθήκες για να διαρραγεί ένα πιθανά ισχυρό μέτωπο Μόσχας και Βερολίνου. Οι ΗΠΑ ουδέποτε ενθουσιάστηκαν με την ηγεμονική ισχύ που απέκτησε η Γερμανία κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Επανειλημμένως, μάλιστα, κριτίκαραν ανοιχτά τις επιλογές των Μέρκελ-Σόιμπλε, ζητώντας πολιτικές «οικονομικής ελάφρυνσης», ανάλογης με αυτήν που εφαρμόζει η FED. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον άνοιξε «μέτωπο» με τις ευρωπαϊκές τράπεζες, ταράζοντας στα πρόστιμα τη γαλλική BNP, αλλά και τη γερμανική Ντόιτσε Μπανκ. Ούτε οι βλέψεις του Πούτιν για ευρασιατική ένωση μπορούσαν να περάσουν απαρατήρητες για τις ΗΠΑ. Άλλωστε, μία Ρωσία ηγέτιδα της συγκεκριμένης ένωσης και κομμάτι των BRICS θα αποκτούσε άλλη γεωπολιτική ισχύ.
Θα θερίσει ό,τι έσπειρε
Μόλις χθες, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Άντερς Φογκ Ράσμουσεν, δήλωσε ανοικτά πως «στο μέλλον θα υπάρχει μια πιο εμφανής παρουσία του ΝΑΤΟ στα ανατολικά». Κάτι τέτοιο ισοδυναμεί με κόλαφο για τη Μόσχα και μπορεί να επιφέρει νέα αντίποινα, όπως το εμπάργκο στα ευρωπαϊκά τροφικά προϊόντα. Τυχαία, την ίδια μέρα, ο διορισμένος πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Αρσένι Γιατσένιουκ, «ενημερώνει» πως η Μόσχα είναι προετοιμασμένη να κόψει την παροχή φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Είναι σαφές πως οι επιπολαιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν οδηγήσει σε ένα σημείο τρομακτικά επικίνδυνο: Η Ρωσία δεν μπορεί να κάνει ούτε μπρος ούτε πίσω, ενώ η ΕΕ σέρνεται πίσω από τις εντολές της Ουάσιγκτον. Όλα πλέον είναι ανοικτά.