">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
Δραματικός ο τόνος των βρετανικών εφημερίδων. «Ο πρωθυπουργός ικετεύει τους Σκωτσέζους να μην εγκαταλείψουν το Ηνωμένο Βασίλειο», γράφει η Ιντιπέντεντ. «Η ικεσία του αποχαιρετισμού από τον Κάμερον», γράφει από άκρη σ’ άκρη η Γκάρντιαν. Πάντα πιο φλεγματικός ο Εκόνομιστ ρωτάει «Ήρθε το τέλος του Ηνωμένου Βασιλείου;» (σε ελεύθερη μετάφραση από τον τίτλο: «UK RIP?»). Την ερχόμενη Πέμπτη, 18 Σεπτεμβρίου, θα γνωρίζουμε αν οι Σκωτσέζοι θα επιλέξουν την ανεξαρτησία της χώρας τους μετά από τρεις αιώνες.
Μετά από μήνες αγγλικού… σνομπισμού, σύσσωμη η πολιτική ελίτ του Λονδίνου έχει εκλιπαρήσει, παρακαλέσει, εκβιάσει και εκφοβίσει τον σκωτσέζικο λαό, στην προσπάθειά της να εξασφαλίσει το ΟΧΙ. Μέχρι σήμερα ουδείς μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια τι ακριβώς θα γίνει την Πέμπτη. Θα επικρατήσει το κίνημα ανεξαρτησίας ή θα αποδειχτούν αποτελεσματικές οι απειλές της Αγγλίας; Ως γνωστόν, το Λονδίνο όταν άρχισε να παίρνει στα σοβαρά το δημοψήφισμα – μετά από μήνες αδιαφορίας – άρχισε να εκβιάζει: Αποχαιρετήστε την ΕΕ και τη λίρα αν ψηφίσετε ΝΑΙ. Αυτή τη διακήρυξη προς τους Σκωτσέζους, μάλιστα, έβαλε να την επαναλάβουν και οι εγχώριες τράπεζες, ενώ χθες η Ιντιπέντεντ δημοσίευε πως οι βρετανικές τράπεζες, εντός Σκωτίας, φοβούνται ενδεχόμενο bank run, δηλαδή μαζικής απόσυρσης καταθέσεων.
Μέχρι τώρα, βέβαια, οι Σκωτσέζοι αποδεικνύονται σκληρά καρύδια. Θα περίμενε κανείς πως μετά από 1) τους εκβιασμούς και 2) τις υποσχέσεις παροχών (διευρυμένης αυτονομίας), το κίνημα του ΝΑΙ θα είχε υποστεί πλήγμα. Τουναντίον. Παρότι μέχρι στιγμής εμφανίζεται οριακά χαμηλότερα από το ΟΧΙ, τους τελευταίους μήνες διαρκώς αυξάνεται και κανένας πανικός δεν έχει κυριεύσει τους πολίτες. Το παράδειγμα του bank run είναι ενδεικτικό: Όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός της Αγγλίας, Ντέιβιντ Κάμερον, απειλεί να πάρει τη στερλίνα και να φύγει, δεν περιμένεις το δημοψήφισμα για να πάρεις τα λεφτά σου! Αν έχεις πανικοβληθεί, τα παίρνεις προτού διεξαχθεί το δημοψήφισμα.
Απειλές χωρίς (;) αντίκρισμα
Τα βλέμματα, λοιπόν, στρέφονται στο Εδιμβούργο. Όποιο, όμως, κι αν είναι το αποτέλεσμα, το δημοψήφισμα ήδη προκαλεί μετασεισμούς ανά την Ευρώπη. Το ερώτημα είναι φλέγον: Για πόσο ακόμη θα μπορεί π.χ. ο Ραχόι να αρνείται το δημοψήφισμα στην Καταλονία ή τη Χώρα των Βάσκων, όταν η Μεγάλη Βρετανία δεν μπόρεσε να εμποδίσει τους Σκωτσέζους. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως μιλάμε για μία πρώην αυτοκρατορία και μετέπειτα για την άμεση «εκπρόσωπο» των Αμερικανών στη Γηραιά Ήπειρο. Το ίδιο το Λονδίνο και συγκεκριμένα το Σίτυ είναι το χρηματοπιστωτικό κέντρο της Ευρώπης, ενώ η βρετανική στρατιωτική δύναμη είναι αδιαπραγμάτευτη. Επαναλαμβάνουμε: Πώς θα μπορέσει η Μαδρίτη, της καθημαγμένης από την κρίση Ισπανίας, να εμποδίσει τους Καταλανούς, όταν δεν τα κατάφερε το Λονδίνο;
Η απάντηση είναι συγκεκριμένη και ο τρόπος είναι ένας: Άπαξ και οι Σκωτσέζοι ψηφίσουν ΝΑΙ οι Άγγλοι να πραγματοποιήσουν τις απειλές τους. Ιδού, λοιπόν, η ειρωνεία: Μονάχα αν κερδίσει το κίνημα της ανεξαρτησίας στην Σκωτία, μπορούν Ισπανοί, Βέλγοι, Ιταλοί κ.ά. να «ελπίζουν» πως οι Άγγλοι θα το τιμωρήσουν προς παραδειγματισμό, ώστε να μην έχουν έκρηξη κινημάτων ανεξαρτησίας από την Καταλονία και τη Φλάνδρα μέχρι το Τιρόλο!
Μπορεί να γίνει;
Πιστεύουμε, όμως, ακράδαντα πως κάτι τέτοιο δεν είναι πιθανό. Ήδη, η Μεγάλη Βρετανία όπως τη γνωρίζαμε αποτελεί παρελθόν. Είτε κερδίσει το ΝΑΙ, είτε το ΟΧΙ, το Γουεστμιστέρ θα είναι αναγκασμένο να αποδεχτεί τη νέα πραγματικότητα μίας πιο αυτόνομης Σκωτίας. Με αυτό ως δεδομένο, υπάρχει περίπτωση η Αγγλία να τιμωρήσει την Σκωτία για το ΝΑΙ; Η δική μας απάντηση είναι πως όχι. Άπαξ και οι Σκωτσέζοι ψηφίσουν υπέρ της ανεξαρτησίας της χώρας τους, άμεσα το Λονδίνο θα προσπαθήσει να πετύχει τις καλύτερες δυνατές συμφωνίας με το Εδιμβούργο, στου οποίου την κατοχή θα βρίσκεται πλέον η συντριπτική πλειοψηφία των βρετανικών κοιτασμάτων πετρελαίου! Μονάχα αν τυφλωνόταν από βρετανική «τρέλα» ο Κάμερον θα κινούνταν εκδικητικά εναντίον της Σκωτίας, ουσιαστικά αποδυναμώνοντας περαιτέρω την ισχύ της Αγγλίας, την ώρα μάλιστα που η Γηραιά Ήπειρος ετοιμάζεται για έναν πολύ δύσκολο (και ενεργειακά) χειμώνα.
