Το Aνώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών αποφάνθηκε κατά των δασμών που έθεσε σε ισχύ πέρσι η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, με τον ίδιο να χαρακτηρίζει «ντροπή» την απόφαση διαμηνύοντας ότι υπάρχει εναλλακτικό σχέδιο.
Ο νόμος που κατοχυρώνει αυτά τα οικονομικά μέτρα (Ιnternational Emergency Economic Powers Act) «δεν εξουσιοδοτεί τον πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς», όπως αποφάνθηκε η πλειοψηφία του κορυφαίου Δικαστηρίου των ΗΠΑ με έξι έναντι τριών ψήφων.
Τρεις φιλελεύθεροι δικαστές μαζί με τρεις συντηρητικούς ψήφισαν υπέρ της κατάργησης των δασμών. Οι δικαστές Μπρετ Κάβανα, Σάμουελ Αλίτο και Κλάρενς Τόμας διαφώνησαν.
Η Wall Street αντέδρασε γρήγορα και θετικά στην απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ο Dow Jones ανέβηκε 0,34%, ο δείκτης S&P 500 σημείωσε άνοδο 0,48% ενώ ο τεχνολογικός Nasdaq βλέπει αύξηση της τάξης του 0,57%. Ωστόσο, με δεδομένο ότι η συνεδρία στη Νέα Υόρκη ξεκίνησε πριν από περίπου μία ώρα, δεν είναι σίγουρο ότι η τάση θα συνεχιστεί.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επισημαίνει συχνά ότι θεωρεί τους δασμούς εξαιρετικά σημαντικούς για την οικονομία των ΗΠΑ, καθώς και βασικό εργαλείο εξωτερικής πολιτικής που, όπως ισχυρίζεται, έχει χρησιμοποιήσει, φέρνοντας εμπόλεμες χώρες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Μία από τις τελευταίες αναφορές του Τραμπ στο θέμα των δασμών έγινε κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε εκδήλωση στην πολιτεία της Τζόρτζια το απόγευμα της Πέμπτης, τονίζοντας ότι χωρίς δασμούς «όλοι θα χρεοκοπούσαν». Ο ίδιος υποστήριξε ότι ήταν «δικαίωμά» του να επιβάλλει δασμούς επειδή είναι ο πρόεδρος της χώρας.
Υπάρχει plan B;
Ο διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου των ΗΠΑ, Κέβιν Χάσετ, έχει δηλώσει ότι ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να ενεργοποιήσει εναλλακτικά μέτρα αν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφανθεί κατά της χρήσης των έκτακτων εξουσιών από τον Τραμπ για την επιβολή δασμών.
«Προσδοκία μας είναι ότι θα κερδίσουμε, και αν δεν κερδίσουμε, τότε γνωρίζουμε ότι έχουμε άλλα εργαλεία που μπορούν να μας οδηγήσουν στο ίδιο αποτέλεσμα», είχε ισχυριστεί τον Ιανουάριο ο αξιωματούχος.
Ειδικοί πάντως έχουν προειδοποιήσει ότι μια απόφαση που θα κηρύσσει τους δασμούς αντισυνταγματικούς θα μπορούσε να πυροδοτήσει ένα ντόμινο επιστροφών για δασμούς που έχουν ήδη εισπραχθεί.
Το νομοθετικό πλαίσιο
Οι δασμοί επιβλήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2025 βάσει του νόμου «Ιnternational Emergency Economic Powers Act», ενός νόμου του 1977 που προοριζόταν να χρησιμοποιείται μόνο σε «ασυνήθιστες και έκτακτες» εθνικές κρίσεις.
Η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποίησε τη νομοθεσία αυτή για να δικαιολογήσει τους σαρωτικούς δασμούς σε εισαγωγές από χώρες όπως η Κίνα, το Μεξικό και ο Καναδάς, ενώ στη συνέχεια επέβαλε παγκόσμιους «ανταποδοτικούς» δασμούς σε ευρύ φάσμα προϊόντων.
Η ακυρωτική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου θεωρείται ότι θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τα όρια της προεδρικής εξουσίας στον τομέα του εμπορίου.
