">
Του ΤΑΣΟΥ ΘΩΜΑ
«Θα πολεμήσει η Τουρκία την ISIS;», αναρωτιούνται οι Τάιμς της Νέας Υόρκης. Και μέσα σε λίγες μόνο αράδες η εμβληματική Δημοκρατική εφημερίδα ξεμπροστιάζει, χωρίς δισταγμό, τις ευθύνες της Άγκυρας για τη γιγάντωση της οργάνωσης που σήμερα σκορπά τον τρόμο, το Ισλαμικό Κράτος.
«Η Άγκυρα έβλεπε το συριακό εμφύλιο με όρους άσπρου-μαύρου, καταδικάζοντας μονάχα το αδίστακτο καθεστώς του Μπασάρ αλ Άσαντ και ενισχύοντας όλους τους αντάρτες, συμπεριλαμβανομένης της φράξιας των τζιχαντιστών», γράφουν οι Τάιμς γνωστοποιώντας σε όλο τον κόσμο το ρόλο της Τουρκίας κατά τη διάρκεια του τριετούς πολέμου στη Συρία. Με τον Ερντογάν να αρνείται στους Αμερικανούς τη χρήση της βάσης Ιντσιρλίκ, οι ΗΠΑ δεν προτίθενται να κρύψουν τίποτα. «Οι τουρκικές αρχές πίστευαν πως μπορούν να συνεννοηθούν με τις εξτρεμιστικές ισλαμικές ομάδες του συριακού εμφυλίου», δηλώνει ο πρώην Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία, Φράνσις Ρικιαρντόν. Κοινώς: Η Ουάσιγκτον επιρρίπτει ευθύνες άμεσα στον Ερντογάν για το Ισλαμικό Κράτος.
Μάλιστα, οι Τάιμς αφήνουν αιχμές και για τη συμφωνία ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισλαμικό Κράτος για την απελευθέρωση των 49 Τούρκων ομήρων των τζιχαντιστών. «Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί πώς επιτεύχθηκε η απελευθέρωση», αναφέρει η αμερικανική εφημερίδα και συνεχίζει: «Φαίνεται πως η επιφυλακτικότητα της Άγκυρας να συμμετάσχει στην αντι-ISIS συμμαχία, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, απέδωσε καρπούς. Δεν προκαλεί καμία έκπληξη πως ο αυτοανακηρυχθείς “χαλίφης”, Αμπού Μπαρκ αλ-Μπανγκαντί, δήλωσε πως οι Τούρκοι όμηροι απελευθερώθηκαν υπό την προϋπόθεση η Τουρκία να μην ενωθεί με τους Σταυροφόρους».
Το πάνω χέρι
Οι ΗΠΑ έχουν το πάνω χέρι. Έχουν μαζί τους στους βομβαρδισμούς στη Συρία: τη Σαουδική Αραβία, την Ιορδανία, τα Εμιράτα και το Κάταρ. Ο ίδιος ο Άσαντ συμφωνεί, ενώ το Ιράν εξέφρασε - πολύ… χαλαρά - τις αντιρρήσεις του. Ακόμη και χωρίς τη βάση τους στην Τουρκία, οι Αμερικανοί δείχνουν στον Ερντογάν πως μπορούν να τον απομονώσουν. Καταρρίπτουν το δικό του σχέδιο: Να δρα ως μεσολαβητής ανάμεσα σε Σαουδική Αραβία και Ιράν, την ίδια ώρα που ενισχύουν τους Κούρδους του Ιράκ, με την Άγκυρα να τρέμει το ενδεχόμενο ένωσής τους με τους Κούρδους της Συρίας.
Το τελευταίο χαρτί
Η Άγκυρα μοιάζει εγκλωβισμένη: Αν ενωθεί με τη Συμμαχία των προθύμων θα 1) βοηθά την εδαφική επέκταση του ιρακινού Κουρδιστάν και 2) δεν μπορεί να αισθάνεται ασφαλής από την απειλή των τζιχαντιστών εντός της χώρας. Από την άλλη, όμως, άπαξ και δεν συμμετάσχει θα 1) συνεχίσει να εξοργίζει την Αμερική, την ώρα που η Ουάσιγκτον συνεννοείται απευθείας με το Ιράν και τη Σαουδική Αραβία, ενώ 2) δεν μπορεί να αποκλειστεί έξαρση του κουρδικού εντός Τουρκίας, ελέω των κλειστών συνόρων.
Αυτή τη στιγμή, ο Ερντογάν πληρώνει το κόστος των καιροσκοπικών επιλογών και του «στρατηγικού βάθους» του νέου πρωθυπουργού Νταβούτογλου. Το παιχνίδι υψηλού ρίσκου των τελευταίων ετών φαίνεται να αφήνει μόνο μία επιλογή στην Άγκυρα. Ας δούμε τι γράφει ο Τόμας Φρίντμαν στους Τάιμς της Νέας Υόρκης: «Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ξεχωρίζει για την αυταρχικότητά του, την τρομοκράτηση των ΜΜΕ, το διεφθαρμένο καπιταλισμό και την ήσυχη υποστήριξη των Ισλαμιστών, συμπεριλαμβανομένου και του ISIS. Δεν μας αφήνει καν να χρησιμοποιήσουμε τη βάση μας στην Τουρκία για να χτυπήσουμε το ISIS από τον αέρα. Τι έχει στην καρδιά του;». Το μελόδραμα πάει… σύννεφο ακόμη και σε εφημερίδες κολοσσούς, όμως, το σημαντικό είναι το συμπέρασμα που θέλει να καταλήξει ο Φρίντμαν: «Μονάχα οι Άραβες και οι Τούρκοι μπορούν να καταστρέψουν το ISIS επί του εδάφους»!
Αυτή είναι όλη η ουσία. Οι Αμερικανοί δεν θέλουν να στείλουν στρατεύματα και οι μόνοι που μπορούν – και γεωγραφικά – να στείλουν χερσαίες δυνάμεις στη Συρία είναι οι Τούρκοι. Αυτό είναι το τελευταίο χαρτί του Ερντογάν: Ο Λευκός Οίκος δεν μπορεί να εκπαραθυρώσει πλήρως τη χώρα που μπορεί να ελέγξει τα σύνορα με τη Συρία. Έτσι, θα προσπαθήσει να συμμετάσχει στη «μοιρασιά» των νέων συνόρων με τη δύναμη των χερσαίων δυνάμεων.
