Τα τελευταία χρόνια, το πρόγραμμα των κατοικιών του ενός ευρώ έχει γίνει παγκόσμιο φαινόμενο, προσελκύοντας χιλιάδες ενδιαφερόμενους από κάθε γωνιά.
Στην επιφάνεια, η ιδέα μοιάζει σχεδόν απίστευτη: αγοράζεις ένα σπίτι στην Ιταλία με μόλις ένα ευρώ, μετακομίζεις σε ένα γραφικό μεσαιωνικό χωριό, απολαμβάνεις ήλιο, καλό φαγητό και έναν πιο αργό τρόπο ζωής. Τα τελευταία χρόνια, το πρόγραμμα των κατοικιών του ενός ευρώ έχει γίνει παγκόσμιο φαινόμενο, προσελκύοντας χιλιάδες ενδιαφερόμενους από κάθε γωνιά του κόσμου και δημιουργώντας την εικόνα μιας εύκολης ευκαιρίας για μια νέα ζωή στη Μεσόγειο. Η πραγματικότητα, όμως, αποδεικνύεται πολύ πιο σύνθετη και, σε αρκετές περιπτώσεις, αρκετά πιο ακριβή από όσο υποδηλώνει η τιμή αγοράς.
Πραγματικό κέρδος ή διαφημιστικό κόλπο;
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι το Μουσομέλι, μια μικρή κωμόπολη στην ενδοχώρα της Σικελίας, που έχει εξελιχθεί στη «βιτρίνα» του προγράμματος. Σύμφωνα με τον πρώην δήμαρχο Τζουζέπε Κατάνια, εκεί έχουν πουληθεί περισσότερα από 550 σπίτια του ενός ευρώ σε αγοραστές από 18 διαφορετικές χώρες, προσελκύοντας επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: αναζωογονήθηκε πραγματικά η περιοχή ή πρόκειται για μια επιτυχημένη καμπάνια προβολής που κρύβει αρκετές δυσκολίες;
Είχε δημιουργήσει μια εξιδανικευμένη εικόνα
Η Γερμανίδα Μπάρμπαρα Μάρκλ είναι από εκείνους που αποφάσισαν να κυνηγήσουν το όνειρο. Μετακόμισε, όπως αναφέρει στην εφημερίδα The Telegraph, στο Μουσομέλι πριν από δύο χρόνια, γοητευμένη από την προοπτική ενός φθηνού σπιτιού κάτω από τον μεσογειακό ήλιο.
Πολύ γρήγορα όμως συνειδητοποίησε ότι είχε δημιουργήσει μια εξιδανικευμένη εικόνα. «Θεέ μου, έπρεπε να είχα κάνει περισσότερη έρευνα. Νόμιζα ότι εδώ θα είχε ζέστη όλο τον χρόνο, όμως βρισκόμαστε σε υψόμετρο 800 μέτρων και χιονίζει. Τα περισσότερα σπίτια δεν έχουν κεντρική θέρμανση και τα παράθυρα ή οι πόρτες συχνά δεν εφαρμόζουν σωστά», λέει χαρακτηριστικά.
Το ίδιο το Μουσομέλι δεν θυμίζει τον παραθαλάσσιο παράδεισο που πολλοί έχουν στο μυαλό τους όταν σκέφτονται τη Σικελία. Βρίσκεται περίπου μία ώρα από την πλησιέστερη παραλία, σε μια περιοχή που οι επιστήμονες θεωρούν ιδιαίτερα ευάλωτη στην ξηρασία και την ερημοποίηση.
Παρ' όλα αυτά, η πρώτη εικόνα είναι γοητευτική: λόφοι, πέτρινα σοκάκια, ένα επιβλητικό νορμανδικό κάστρο πάνω σε ασβεστολιθικό βράχο και μια αυθεντική μεσαιωνική ατμόσφαιρα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο τον επισκέπτη.
Η αίσθηση αλλάζει όταν πέσει το πρώτο σκοτάδι. Εκεί όπου κάποιος περιμένει γεμάτες πλατείες και πολύβουα καφέ, βρίσκει κλειστά μαγαζιά και ελάχιστο κόσμο. Ακόμη και το επόμενο πρωινό, σε έναν φούρνο της περιοχής, οι πελάτες είναι σχεδόν ανύπαρκτοι. Η δημοσιογράφος που επισκέφθηκε την πόλη διαπιστώνει ότι οι περισσότεροι κάτοικοι δεν ζουν πλέον στο ιστορικό κέντρο, αλλά σε νεότερες συνοικίες, αφήνοντας πολλά από τα παλιά σπίτια άδεια.
Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι το Μουσομέλι, μια μικρή κωμόπολη στην ενδοχώρα της Σικελίας, που έχει εξελιχθεί στη «βιτρίνα» του προγράμματος
Ο σκεπτικισμός αρκετών ντόπιων
Η εικόνα αυτή εξηγεί και τον σκεπτικισμό αρκετών ντόπιων. Μια κάτοικος, βλέποντας τη δημοσιογράφο να περιηγείται στη γειτονιά, τη ρωτά αν είναι η νέα ιδιοκτήτρια του διπλανού εγκαταλελειμμένου σπιτιού. Όταν η συζήτηση φτάνει στο πρόγραμμα των κατοικιών του ενός ευρώ, η απάντησή της είναι αποκαλυπτική. «Γιατί να αγοράσει κάποιος ένα σπίτι και να μένει μόνο δύο εβδομάδες τον χρόνο; Αν το νοίκιαζε, θα έβγαζαν χρήματα και οι ντόπιοι», λέει, εκφράζοντας μια δυσαρέσκεια που φαίνεται να υπάρχει σε μερίδα της τοπικής κοινωνίας.
Ο σημερινός δήμαρχος, Τζιανλούκα Νιγκρέλι, αναγνωρίζει ότι πρόκειται για πραγματικό πρόβλημα. Όπως εξηγεί, πολλοί αγοραστές προέρχονται από τη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες και, ειδικά μετά το Brexit, αρκετοί δεν μπορούν να εγκατασταθούν μόνιμα λόγω των περιορισμών στις άδειες παραμονής. «Όσοι χρησιμοποιούν το Μουσομέλι μόνο για διακοπές είναι δύσκολο να συνδεθούν πραγματικά με την τοπική κοινωνία», σημειώνει, αποκαλύπτοντας ότι ο δήμος διοργανώνει πλέον εκδηλώσεις γνωριμίας με τις τοπικές παραδόσεις ώστε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ κατοίκων και νεοφερμένων.
«Τα σπίτια αυτά είναι βαρέλια χωρίς πάτο»
Ένας από τους ανθρώπους που γνωρίζουν όσο λίγοι την αγορά είναι ο 33χρονος Τζορτζ Λέινγκ από το Ίστμπουρν της Αγγλίας. Αγόρασε το πρώτο του σπίτι του ενός ευρώ το 2022 και σήμερα βοηθά άλλους ξένους να κάνουν το ίδιο βήμα, έχοντας αποκτήσει περισσότερους από 250.000 ακολούθους στο Instagram.
Ο ίδιος έχει αγοράσει ήδη δύο τέτοια σπίτια και ετοιμάζεται να αποκτήσει τρίτο, ανακαινίζοντάς τα μόνος του με οδηγό βίντεο στο YouTube. Υπολογίζει ότι θα δαπανήσει περίπου 10.000 ευρώ για κάθε ακίνητο, αλλά σπεύδει να ξεκαθαρίσει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις το κόστος είναι πολύ μεγαλύτερο. «Τα σπίτια του ενός ευρώ είναι στην πραγματικότητα βαρέλια χωρίς πάτο», λέει χαρακτηριστικά.
Η πραγματικότητα επιβεβαιώνει τα λόγια του. Η Μία και ο Τομ, ένα βρετανικό ζευγάρι που εγκαταστάθηκε μόνιμα στο Μουσομέλι, αγόρασαν το σπίτι τους αντί 27.000 ευρώ και ονειρεύονται να δημιουργήσουν οικογένεια εκεί. Μαθαίνουν ιταλικά, θέλουν να ανοίξουν βιβλιοπωλείο και έχουν επιλέξει να γίνουν κομμάτι της κοινότητας. Ωστόσο, οι τεχνικές δυσκολίες δεν σταματούν.
«Χρειαζόμαστε καινούργια στέγη, που θα κοστίσει τουλάχιστον 20.000 ευρώ. Το μεγαλύτερο έξοδο είναι οι σκαλωσιές και η απομάκρυνση των μπάζων, γιατί αυτοκίνητο δεν χωρά σε αυτούς τους δρόμους. Οι γείτονες μάς είπαν ότι παλιά χρησιμοποιούσαν γαϊδούρια», λένε γελώντας. Και επιμένουν πως όποιος αγοράζει σπίτι εκεί πρέπει να ζήσει στην πόλη. «Δεν αρκεί να έρχεσαι κάθε λίγους μήνες. Πρέπει να χτίσεις σχέσεις, αλλιώς δεν προχωρά τίποτα».
Σύμφωνα με τον πρώην δήμαρχο Τζουζέπε Κατάνια, εκεί έχουν πουληθεί περισσότερα από 550 σπίτια του ενός ευρώ σε αγοραστές από 18 διαφορετικές χώρες, προσελκύοντας επενδύσεις εκατομμυρίων ευρώ
«Ελάτε τον Ιανουάριο αν αγαπάτε το μέρος»
Παρόμοιες εμπειρίες έχουν και άλλοι αγοραστές. Ένα αμερικανικό ζευγάρι βρήκε μέσα στο σπίτι ακόμη και την οδοντόβουρτσα του προηγούμενου ιδιοκτήτη, ενώ όταν επέστρεψε ύστερα από μερικούς μήνες ανακάλυψε υγρασία, νερά που έμπαιναν από τα παράθυρα και προβλήματα που δεν είχαν φανεί στην πρώτη επίσκεψη.
Ο Ντάνι ΜακΚάμπιν, πρώην συνεργάτης του διάσημου σεφ Τζέιμι Όλιβερ, αγόρασε επίσης σπίτι του ενός ευρώ το 2019, όμως πριν καν ξεκινήσει τις εργασίες ανακαίνισης, το κτίριο κατέρρευσε εξαιτίας της κατάρρευσης γειτονικών κατοικιών. Αντί να εγκαταλείψει την προσπάθεια, δημιούργησε με τη βοήθεια κατοίκων το «The Good Kitchen», μια κοινοτική κουζίνα που προσφέρει γεύματα σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη. «Δεν πρόκειται για σχέδιο γρήγορου πλουτισμού. Μην πιστέψει κανείς ότι θα αγοράσει σπίτι με 10.000 ευρώ, θα ρίξει άλλα 5.000 και θα το γεμίσει κρατήσεις μέσω Airbnb. Δεν λειτουργεί έτσι», τονίζει.
Στην κουζίνα του ΜακΚάμπιν εθελοντές από την Αργεντινή, την Ουκρανία και τη Σικελία ετοιμάζουν καθημερινά γεύματα για τους κατοίκους. Η Βαλέρια από την Ουκρανία περιγράφει αυτό που ίσως είναι το μεγαλύτερο κέρδος της ζωής στο Μουσομέλι: «Δεν μπορώ να πάω πουθενά γρήγορα, γιατί όλοι με σταματούν για να μου πουν "γεια". Αυτό με κάνει να αισθάνομαι ότι ανήκω εδώ». Ο ίδιος ο ΜακΚάμπιν, πάντως, συμβουλεύει όσους σκέφτονται να αγοράσουν σπίτι να επισκεφθούν την πόλη και τον χειμώνα.
«Έχω δει ανθρώπους να αγοράζουν ένα σπίτι επειδή μαγεύτηκαν από τη θέα και να επιστρέφουν αργότερα για να ανακαλύψουν ότι ο δρόμος είναι έρημος. Ελάτε τον Ιανουάριο και δείτε αν εξακολουθείτε να αγαπάτε το μέρος». Είναι ίσως η πιο ειλικρινής υπενθύμιση ότι το όνειρο της κατοικίας του ενός ευρώ μπορεί να γίνει πραγματικότητα μόνο όταν συνοδεύεται από υπομονή, χρόνο, χρήμα και πραγματική διάθεση ένταξης σε μια κοινότητα που παλεύει να ξαναβρεί τη ζωή της.
Πηγή: iefimerida.gr
- «Καλαμαριά... έρχεται»: Το βίντεο Ταχιάου λίγο πριν την επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης
- Φωτιά λίγο έξω από Θεσσαλονίκη - Δεύτερη εστία μέσα σε λίγες ώρες
- Απάτη 400.000 ευρώ σε βάρος του ΕΟΠΥΥ – Υποψήφιος βουλευτής στους συλληφθέντες
- Καύσωνας στην Ευρώπη: Πάνω από 3.700 επιπλέον θάνατοι σε Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία
