">
Πριν φτάσει στη Σουηδία, ο Χασάν δεν ήξερε τίποτα για τη χώρα. Στην αρχή τα πράγματα πήγαν σχετικά καλά για τον 33χρονο Σύρο πρόσφυγα, που εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του σε ένα διαμέρισμα στο Μάλμε.
Βρήκε δουλειά σε εργοστάσιο, η σύζυγός του επέστρεψε στις σπουδές της και τα τέσσερα παιδιά τους πήγαν σε σουηδικό σχολείο, έμαθαν τη γλώσσα και έκαναν φίλους. Οι Σουηδοί γείτονες τον βοήθησαν να γνωρίσει την κουλτούρα τους, όπως είπε στην Telegraph.
Η μεγάλη στροφή της Σουηδίας
Μετά όμως όλα άλλαξαν. Λίγο αφότου έφτασε, η Σουηδία άρχισε να εφαρμόζει από τους αυστηρότερους νόμους για το άσυλο στην Ευρώπη. Κατά τον Χασάν, οι αλλαγές συνοδεύτηκαν από αύξηση των διακρίσεων και του ρατσισμού. Αποφάσισε λοιπόν να φύγει, δεχόμενος την πρόταση για «εθελοντικό επαναπατρισμό». «Είναι 100% η καλύτερη απόφαση», λέει μέσω διερμηνέα.
Η Σουηδία προσφέρει 600.000 κορόνες, περίπου 54.000 ευρώ, σε κάθε μετανάστη που είναι διατεθειμένος να παραιτηθεί από την άδεια παραμονής του. Ο Χασάν σκοπεύει να μετακομίσει στην Ιορδανία, να γράψει τα παιδιά του σε ιδιωτικό σχολείο, να αγοράσει σπίτι και να ανοίξει επιχείρηση. Η οικογένεια πρέπει να κλείσει μόνη της τα εισιτήρια και θα λάβει τα χρήματα σε τρεις δόσεις: πριν φύγει, όταν φτάσει στον προορισμό και λίγους μήνες αργότερα.
Τα επιδόματα επαναπατρισμού είναι μέρος μιας σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής που προωθεί η κυβέρνηση συνασπισμού, η οποία στηρίζεται στους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες. Οι εκλογές της 13ης Σεπτεμβρίου λειτούργησαν ουσιαστικά ως δημοψήφισμα για τη στροφή προς τη «μηδενική καθαρή μετανάστευση» και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ντέρμπι.
Οι προσφορές επαναπατρισμού ήταν κάποτε αντιδημοφιλείς: το 2024 το επίδομα δόθηκε μόλις σε τέσσερα άτομα. Η κυβέρνηση αύξησε το ποσό και φέτος το έχουν λάβει 171. Οι Σουηδοί Δημοκράτες θέλουν να επεκταθεί το πρόγραμμα και σε Σουηδούς πολίτες.
Το επίδομα που αλλάζει τον μεταναστευτικό χάρτη
Ο Χασάν έφυγε από τη Συρία όταν ο στρατός κατέστρεψε την πόλη του. Κατέφυγε στην Ιορδανία, όπου παντρεύτηκε και απέκτησε παιδιά. Έχασε συγγενείς και είδε τον ξάδελφό του να πεθαίνει, μια εμπειρία που, όπως λέει, του άφησε βαθιά ψυχικά τραύματα. Η οικογένεια της γυναίκας του ζει στη Βρετανία και προσπάθησε να τους φέρει εκεί, όμως το 2019 στάλθηκαν στη Σουηδία μέσω του προγράμματος επανεγκατάστασης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες.
Τα τελευταία τρία χρόνια παρατηρεί αλλαγή στη στάση των Σουηδών. Η σύζυγός του, που φορά μαντήλα, έχει υποστεί διακρίσεις, ενώ οι νομικές αλλαγές δυσκόλεψαν τον ίδιο να βρει νέα δουλειά, αφήνοντάς τον εξαρτημένο από ένα συρρικνούμενο επίδομα. Η απόφαση πάρθηκε οριστικά όταν μια 13χρονη μουσουλμάνα στη γειτονιά του σπρώχτηκε από το πατίνι της από έναν μεγαλύτερο άνδρα που φέρεται να της πέταξε και μια άκρως ισλαμοφοβική βρισιά. «Η Σουηδία γενικά δεν είναι κοινωνία όπου οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν πολύ», λέει. «Ακόμη και οι ίδιοι οι Σουηδοί δεν αλληλεπιδρούν πολύ μεταξύ τους».
Η δεξιά κυβέρνηση καυχήθηκε το 2024 ότι, για πρώτη φορά εδώ και μισό αιώνα, η Σουηδία είχε περισσότερους μετανάστες που έφευγαν απ' όσους έρχονταν. Για τους Σουηδούς Δημοκράτες όμως οι αλλαγές δεν αρκούν. Το πρώην νεοναζιστικό κόμμα έχει γίνει το δεύτερο μεγαλύτερο της χώρας και αναμένεται να καταγράψει το καλύτερο αποτέλεσμα της ιστορίας του.
Υπό τον Γίμι Όκεσον, υποστηρίζει ότι η ανεξέλεγκτη μετανάστευση αύξησε την εγκληματικότητα και δημιούργησε εθνοτικούς θύλακες ανθρώπων που δεν ταιριάζουν με τις σουηδικές αξίες. Θέλει η Σουηδία να έχει τη χαμηλότερη μετανάστευση στην ΕΕ, να κόβονται τα επιδόματα σε όσους δεν μαθαίνουν σουηδικά και να ιδρυθεί κέντρο κατά του «πολιτικού Ισλάμ».
Σε προεκλογική συγκέντρωση στην ιστορική πόλη Γιέβλε, παιδιά και έφηβοι γέμιζαν τα μπροστινά καθίσματα, ενώ μουσουλμάνοι διαδηλωτές με αφίσες του Όκεσον με κέρατα διαβόλου αποδοκιμάστηκαν. «Έχουμε πολύ ισλαμισμό και άλλες αξίες που δεν είναι ευπρόσδεκτες στη Σουηδία, και νομίζω ότι γι' αυτό οι άνθρωποι είναι θυμωμένοι», είπε ο 47χρονος ηγέτης.
Απελάσεις αυξημένες κατά 60%
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρόμερ λέει ότι η κυβέρνηση έχει μειώσει κατά 80% τους πυροβολισμούς μεταξύ συμμοριών από το 2022, όταν σημειώνονταν σχεδόν καθημερινά. Από την άλλη πλευρά, ο Χόκαν Σβένελινγκ, εκπρόσωπος εξωτερικής πολιτικής του Κόμματος της Αριστεράς, καταγγέλλει τη «ρατσιστική ατζέντα» των Σουηδών Δημοκρατών. «Δεν θέλω να γυρίσουμε σε μια Σουηδία με μία γλώσσα, ένα άθλημα, μία παράδοση», λέει.
Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επικρίνουν τη βιασύνη των απελάσεων, που έχουν πλήξει ακόμη και καλά ενταγμένους εφήβους. Ο μέσος χρόνος αναμονής για την υπηκοότητα έφτασε τους 47 μήνες. Ο 26χρονος Σαχρντάντ Σερμπαμπακί, που ήρθε από το Ιράν στα 14, πήρε τελική εντολή απέλασης. Η πτήση του ήταν κλεισμένη για την 1η Μαρτίου, όμως ο πόλεμος ξέσπασε μία μέρα νωρίτερα. «Είμαι Ιρανός που δεν έχει κάνει ακόμη στρατιωτική θητεία. Θα βρεθώ σε μια ένοπλη σύγκρουση που δεν επέλεξα», περιγράφει.
Η αλλαγή φαίνεται καθαρά στο κέντρο υποδοχής και επιστροφής του Μέρστα. Το 2015, όταν ρεκόρ 163.000 προσφύγων μπήκαν στη χώρα, ήταν το πιο πολυσύχναστο κέντρο αιτήσεων ασύλου. Σήμερα το κτίριο από κόκκινο τούβλο είναι ήσυχο και οι υπάλληλοι είναι περισσότεροι από τους μετανάστες.
«Τόσο λίγοι κάνουν αίτηση πλέον. Μιλάμε για λιγότερους από δέκα την ημέρα», λέει ο Περ Κάρλσον. Οι απελάσεις έχουν αυξηθεί κατά 60%, και η κυβέρνηση έχει διατάξει την αύξηση των θέσεων στα Κέντρα Κράτησης από 678 σε 1.000 ως το 2030. Ως τον Απρίλιο είχαν κρατηθεί 1.158 άτομα, έναντι 4.017 σε όλο το 2025.
Η Γιοχάνα Βίλεστεντ, που επιβλέπει την επέκταση του κέντρου, λέει ότι το προσωπικό θέλει να αντιμετωπίζει τους κρατούμενους «ως ανθρώπους». «Δεν είναι δουλειά μας να τους τιμωρούμε», υποστηρίζει. «Ο κύριος στόχος είναι να απομακρυνθούν περισσότεροι παράνομοι μετανάστες από τη χώρα».
Πηγή: iefimerida.gr
