Εν μέσω πολιτικής θύελλας, οι συγκρούσεις στην περιοχή Κουμάνοβο των Σκοπίων οδηγεί την χώρα σε νέα αποσταθεροποίηση με επικίνδυνες συνέπειες. Οι παλιές εθνοτικές συγκρούσεις επανεμφανίζονται και ουδείς μπορεί να προβλέψει την κατάληξή τους.
Οι συγκρούσεις στο Κουμάνοβο με 22 νεκρούς -αστυνομικούς και ενόπλους που τα Σκόπια χαρακτηρίζουν «αλβανούς τρομοκράτες»- ρίχνουν λάδι στη φωτιά της ήδη βαθιάς πολιτικής κρίσης στην ΠΓΔΜ και επαναφέρουν την απειλή της εθνοτικής έντασης. Οι συγκρούσεις έχουν ήδη αρχίσει να μπαίνουν στο κάδρο της νέας αντικυβερνητικής πορείας που προγραμματίζεται για το τέλος της εβδομάδας, ενώ ΕΕ, ΝΑΤΟ και ΟΑΣΕ υπογραμμίζουν τη σημασία διαλόγου μεταξύ όλων των πολιτικών πλευρών ιδιαίτερα ενώπιον της εύφλεκτης κατάστασης.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών της ΠΓΔΜ, οι καθοδηγητές της «τρομοκρατικής ομάδας» στο Κουμάνοβο ήταν πέντε Κοσοβάροι, που μάλιστα είχαν υπάρξει μέλη του UCK. Το γειτονικό Κόσοβο αποσπάστηκε μέσω δυτικής επέμβασης από τη Σερβία το 1999 και οδήγησε στην εθνικιστική «ανάφλεξη» στα Σκόπια, δύο χρόνια μετά, το 2001. Στο Κουμάνοβο, μετά τις συγκρούσεις του Σαββατοκύριακου, η κατάσταση είναι πλέον ομάλη και τον έλεγχο έχουν οι δυνάμεις ασφαλείας. Κάτοικοι που άρχισαν το βράδυ της Κυριακής να βγαίνουν ξανά στους δρόμους αντίκρισαν εικόνες που δεν απέχουν πολύ από εμπόλεμες περιοχές: Αίματα στους δρόμους, σφαίρες στους τοίχους, κατεστραμμένα σπίτια και λίγες περιορισμένες φωτιές που δεν είχαν ακόμη σβήσει.
Η κυβέρνηση κατηγορεί την ομάδα πως ήθελε να εκμεταλλευτεί το ήδη εύθραυστο πολιτικό σκηνικό στα Σκόπια και να αποσταθεροποιήσει τη χώρα. Είτε έχουν βάση είτε όχι τα περί επιθέσεων σε κρατικούς στόχους, γεγονός είναι πως τα περιστατικά προστίθενται επικίνδυνα στην ασφυκτική πολιτική πίεση που υφίσταται η κυβέρνηση Γκρούεφσκι. Η κυβέρνηση στα Σκόπια βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ενισχυόμενο κύμα αμφισβήτησης που τροφοδοτεί η αντιπολίτευση, υπό τον Ζοράν Ζάεβ. Στο επίκεντρο έχουν βρεθεί υποθέσεις υποκλοπών και διαφθοράς που βαρύνουν την κυβέρνηση, με τον Ζάεβ να κατηγορεί τον Γκρουέφσκι για «μαζική κατασκοπεία» εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων.
Το Κουμάνοβο έχει ήδη αρχίσει να μπαίνει στο πλαίσιο των νέων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που προγραμματίζονται για τις 17 Μαΐου. Τα γεγονότα φαίνεται ήδη να ενισχύουν την δυσφορία τμήματος της αλβανικής κοινότητας της ΠΓΔΜ -περίπου 30% σε σύνολο των δύο εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας. Όπως ενδεικτικά αναφέρει ένας από τους αλβανούς κατοίκους στο Κουμάνοβο μιλώντας στο Reuters, δεν λείπει η αμφισβήτηση των όσων αναφέρει το υπουργείο Εσωτερικών σχετικά με τα γεγονότα. «Είναι καθαρή μεθόδευση» λέει στο πρακτορείο, «πρόκειται για κόλπο του Γκρούεφσκι για να κουκουλώσει τις κατηγορίες του Ζάεβ».
Το Κουμάνοβο, περίπου 40 χιλιόμετρα μακριά από την πρωτεύουσα των Σκοπίων, υπήρξε το επίκεντρο των συγκρούσεων του 2001, ανάμεσα στους αλβανόφωνους και της τότε κυβερνητικές δυνάμεις ασφαλείας. Η σύγκρουση είχε διαρκέσει έξι μήνες και τερματίστηκε μετά την παρέμβαση της Δύσης, αλλά και την εκχώρηση δικαιωμάτων στους αλβανόφωνους, οι οποίοι αποτελούν το ένα τέταρτο του πληθυσμού των Σκοπίων.
30 προφυλακιστέοι
Προφυλακιστέοι για διάστημα 30 ημερών κρίθηκαν από δικαστήριο των Σκοπίων 30 Αλβανοί, οι οποίοι συνελήφθησαν για συμμετοχές στις συγκρούσεις που διεξήχθησαν, κατά τις οποίες σκοτώθηκαν 14 «τρομοκράτες» και οχτώ αστυνομικοί. Οι προφυλακιστέοι φέρονται να συμμετείχαν σε «τρομοκρατική οργάνωση με σκοπό την κατάλυση της συνταγματικής έννομης τάξης και διατάραξης της ασφάλειας» στην ΠΓΔΜ. Οι 18 προφυλακιστέοι είναι πολίτες του Κοσόβου, 11 είναι πολίτες της ΠΓΔΜ (αλβανικής εθνικής καταγωγής), ενώ ένας είναι πολίτης της Αλβανίας με άδεια παραμονής στη Γερμανία. Υπενθυμίζουμε πως ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ Νίκολα Γκρούεφσκι δήλωσε ότι «τρομοκρατική ομάδα», αποτελούμενη από περίπου 40 μέλη, εισήλθε τις προηγούμενες ημέρες στην ΠΓΔΜ από «γειτονική χώρα», την οποία δεν κατονόμασε, και βρήκε καταφύγιο στο Κουμάνοβο, απ' όπου σχεδίαζε να πραγματοποιήσει επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα, σε κυβερνητικά κτίρια σε αθλητικές εγκαταστάσεις και σε εμπορικά κέντρα. Απώτερος στόχος των «τρομοκρατών», όπως τόνισε ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, ήταν η αποσταθεροποίηση της χώρας.