Το παράνομο παρκάρισμα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις επικρατέστερες συνήθειες των Ελλήνων οδηγών, οι οποίοι όπως μαρτυρούν τα αμέτρητα παραδείγματα που βλέπουμε καθημερινά στους δρόμους της χώρας μας αγνοούν επιδεικτικά τη τήρηση του ΚΟΚ, αδιαφορώντας για τις συνέπειες των πράξεών τους τόσο σε προσωπικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο.
Ωστόσο καθώς η οδική ασφάλεια βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα της πολιτείας, οι διατάξεις του αναθεωρημένου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν.5209/2025) δείχνουν μηδενική ανοχή σε όσους παραβιάζουν το νόμο, με τις κυρώσεις να είναι σε ορισμένες περιπτώσεις παραπάνω από σοβαρές.
Το άρθρο 38 του ΚΟΚ, το οποίο ορίζει με σαφήνεια κάτω υπό ποιες περιστάσεις επιτρέπεται και πού απαγορεύεται η στάση και η στάθμευση, με τον γενικό κανόνα να υπαγορεύει πως η διαδικασία είναι επιτρεπτή μόνο όταν δεν απαγορεύεται από αντίστοιχη πινακίδα (συμπεριλαμβανομένης και της διαγράμμισης) και δεν προκαλείται παρακώλυση ή κίνδυνος της κυκλοφορίας.
Οι παραβάσεις κατατάσσονται ανάλογα με την επικινδυνότητά τους για τη ζωή, την υγεία και τη σωματική ακεραιότητα των χρηστών του οδικού δικτύου, την υποχρέωση για ιδιαίτερη μέριμνα και προστασία για τα άτομα με αναπηρία, την πρόληψη της πρόκλησης τροχαίων ατυχημάτων, καθώς και τις επιπτώσεις της παράβασης στην οδική ασφάλεια, σε πέντε κατηγορίες (Ε1,Ε2,Ε3,Ε4,Σ) για τις οποίες επιβάλλεται είτε μόνο διοικητικό πρόστιμο είτε και διοικητικό μέτρο, χωρίς να βεβαιώνονται βαθμοί στο Σύστημα Ελέγχου Συμπεριφοράς Οδηγών (point system).
Αξίζει μάλιστα να τονίσουμε πως για τις παραβάσεις της κατηγορίας Σ δεν επιβάλλεται χρηματικό πρόστιμο αλλά το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης του οδηγού για 40 ημέρες.
Παρακάτω αναλύονται τα πρόστιμα που ισχύουν ανάλογα με τη κάθε επιμέρους κατηγορία και συμπεριλαμβάνουν αφαίρεση διπλώματος και πινακίδων.
Κατηγορία Ε1
Για την παραβίαση των παρακάτω επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 30 ευρώ και το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για 10 ημέρες. Πιο συγκεκριμένα απαγορεύεται η στάθμευση:
- πάνω στις νησίδες ασφαλείας καθώς και στις διαχωριστικές νησίδες,
- στους αυτοκινητοδρόμους και τις οδούς ταχείας κυκλοφορίας, εκτός των χώρων στάθμευσης, που καθορίζονται με σήμανση,
- σε λωρίδες επιτάχυνσης και επιβράδυνσης,
- σε σήραγγες που υποδεικνύονται από ειδικές πινακίδες, εκτός από τους χώρους που υποδεικνύονται ειδικά γι’ αυτόν τον σκοπό,
- σε θέση επαναφόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων, εξαιρουμένων των ηλεκτροκίνητων οχημάτων κατά τη διάρκεια της φόρτισής τους.
- σε απόσταση μικρότερη από 15 μέτρα προ και μετά τις ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις,
- μπροστά από την είσοδο και έξοδο οχημάτων παροδίου ιδιοκτησίας καθώς και απέναντι από αυτή, όταν η οδός είναι στενή και παρεμποδίζεται η είσοδος-έξοδος οχημάτων εξ αυτής,
- σε θέση από την οποία παρεμποδίζεται όχημα που σταθμεύει κανονικά να εξέλθει από τον χώρο που έχει σταθμεύσει,
- παράπλευρα άλλου οχήματος, σε στάση ή στάθμευση εκτός αν άλλως ορίζεται με ειδική σήμανση.
- όταν υπάρχει πινακίδα Ρ-39, Ρ-40, Ρ-41, Ρ-42, Ρ-43
Επίσης για στάθμευση επί διάβασης πεζών ή ποδηλατιστών και σε απόσταση μικρότερη από 5 μέτρα εκατέρωθεν αυτής, και προ της εισόδου και εξόδου της προοριζόμενης για τη διακίνηση ασθενών προς και από νοσοκομεία, κλινικές και σταθμούς πρώτων βοηθειών γενικά επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 30 ευρώ και επιπρόσθετα το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για 40 ημέρες.
Κατηγορία Ε2
Για στάθμευση σε θέση όπου βρίσκεται ράμπα διάβασης ατόμων με αναπηρία ή οδηγός τυφλών και σε απόσταση μικρότερη από 0,50μ. εκατέρωθεν αυτών, σε ειδικούς χώρους στάθμευσης οχημάτων ατόμων με αναπηρία και σε χώρους στάθμευσης αποκλειστικά για συγκεκριμένο όχημα ατόμων με αναπηρία επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ και το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες.
Για στάθμευση σε πεζοδρόμια, πλατείες, ειδικά ερείσματα που προορίζονται, για πεζούς καθώς και ποδηλατοδρόμους, εκτός αν επιτρέπεται σε αυτούς η στάθμευση με ειδική σήμανση, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 150 ευρώ και το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για 20 ημέρες.
Κατηγορία Ε3
Στην περίπτωση που η στάθμευση εμποδίζει όχημα δημόσιας συγκοινωνίας επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ και το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για 70 ημέρες και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες τονίζοντας τη σοβαρότητα της πράξης.
Κατηγορία Ε4
Τέλος στην κορυφή των παραβάσεων βρίσκεται η στάθμευση σε σιδηροδρομική ή τροχιοδρομική γραμμή ή πολύ πλησίον αυτών. Στη περίπτωση αυτή στους παραβάτες επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο 1.200 ευρώ, το διοικητικό μέτρο της αφαίρεσης της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες και τιμωρούνται επιπλέον με φυλάκιση τουλάχιστον 1 έτους και χρηματική ποινή έως 2.000 ευρώ ευρώ, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα σύμφωνα με το άρθρο 291 του Ποινικού Κώδικα (ν. 4619/2019, Α’ 95) ή από άλλη διάταξη.