">
Αν κοιτάξεις ψηλά και δεις ένα αεροπλάνο να αφήνει πίσω του μια μακριά λευκή γραμμή, δεν βλέπεις απλώς καυσαέρια. Αυτό που σχηματίζεται πίσω από το αεροσκάφος είναι στην πραγματικότητα ένα μικρό, τεχνητό σύννεφο από παγοκρυστάλλους.
Οι λευκές γραμμές ονομάζονται ίχνη συμπύκνωσης ή, πιο γνωστά, contrails και δημιουργούνται από έναν συνδυασμό καυσαερίων του κινητήρα και των πολύ ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν σε μεγάλο υψόμετρο.
Οι κινητήρες των αεροπλάνων παράγουν, μεταξύ άλλων, υδρατμούς. Όταν αυτοί βγαίνουν από τον κινητήρα και αναμειγνύονται με τον εξαιρετικά κρύο αέρα της ανώτερης ατμόσφαιρας, ψύχονται απότομα. Σε κατάλληλες συνθήκες, το νερό συμπυκνώνεται και παγώνει γύρω από μικροσκοπικά σωματίδια που υπάρχουν στα καυσαέρια, σχηματίζοντας εκατομμύρια μικροσκοπικούς παγοκρυστάλλους.
Γι' αυτό οι λευκές γραμμές εμφανίζονται κυρίως στα μεγάλα ύψη όπου πετούν τα επιβατικά αεροσκάφη. Εκεί η θερμοκρασία μπορεί να είναι κάτω από τους -40 βαθμούς Κελσίου, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για τον σχηματισμό τους.
Γιατί κάποιες γραμμές εξαφανίζονται αμέσως;
Αυτό εξαρτάται κυρίως από την υγρασία της ατμόσφαιρας.
Όταν ο αέρας είναι σχετικά ξηρός, οι παγοκρύσταλλοι εξατμίζονται γρήγορα και το ίχνος μπορεί να χαθεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ή λεπτά. Όταν, αντίθετα, το αεροπλάνο πετά μέσα σε πολύ υγρή ατμόσφαιρα, οι κρύσταλλοι μπορούν να παραμείνουν για πολύ περισσότερο και να συνεχίσουν να μεγαλώνουν.
Γι' αυτό μερικές φορές βλέπουμε ένα λεπτό λευκό ίχνος να παραμένει στον ουρανό για ώρες και σταδιακά να απλώνεται, μέχρι να μοιάζει περισσότερο με φυσικό σύννεφο. Οι άνεμοι σε μεγάλο υψόμετρο μπορούν επίσης να το μετακινήσουν και να το διασκορπίσουν σε πολύ μεγαλύτερη περιοχή.
Είναι λοιπόν απλώς νερό;
Σε μεγάλο βαθμό, ναι. Οι επίμονες γραμμές αποτελούνται κυρίως από παγοκρυστάλλους νερού, όχι από κάποιο μυστηριώδες υλικό που «ψεκάζεται» από τα αεροπλάνα.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η διαδικασία είναι αδιάφορη για το κλίμα. Τα contrails είναι ουσιαστικά τεχνητά σύννεφα σε μεγάλο υψόμετρο και, όπως και τα φυσικά σύννεφα, μπορούν να επηρεάσουν την ακτινοβολία που φτάνει στη Γη και τη θερμότητα που διαφεύγει προς το Διάστημα. Η σημερινή επιστημονική έρευνα εξετάζει ιδιαίτερα τα επίμονα contrails, επειδή μπορούν να παραμείνουν στην ατμόσφαιρα και να εξαπλωθούν.
Οι επιστήμονες μελετούν επίσης τον ρόλο των σωματιδίων αιθάλης που παράγουν οι κινητήρες. Πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι το μέγεθος και η ποσότητα αυτών των σωματιδίων επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζονται οι παγοκρύσταλλοι των contrails.
Έτσι, την επόμενη φορά που θα δεις μια λευκή γραμμή να διασχίζει τον ουρανό, θα καταλάβεις ότι δεν είναι απλώς το «σημάδι» ενός αεροπλάνου.
Πηγή: flash.gr
