Περίπου 40 έως 60 βυτιοφόρα που μεταφέρουν καύσιμα και άλλα επικίνδυνα φορτία διέρχονται καθημερινά από την Εγνατία Οδό, παρότι η κίνησή τους μέσω μη πιστοποιημένων σηράγγων απαγορεύεται. Η απουσία ασφαλούς και νόμιμης εναλλακτικής διαδρομής έχει δημιουργήσει ένα πρωτοφανές αδιέξοδο, φέρνοντας αντιμέτωπες τις ανάγκες τροφοδοσίας της Βόρειας Ελλάδας, δημιουργώντας ένα σύνθετο πρόβλημα οδικής ασφάλειας και τροφοδοσίας της Δυτικής Μακεδονίας, της Ηπείρου και των περιοχών που εξυπηρετούνται από το δυτικό τμήμα της Εγνατίας Οδού.
Το σχέδιο της Νέας Εγνατίας Οδού που είναι ο νέος παραχωρησιούχος του έργου μετά την ανάληψη του αυτοκινητοδρόμου από την ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ τον περασμένο Δεκέμβριο, βρίσκεται ήδη στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προς αξιολόγηση από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων, χωρίς όμως μέχρι σήμερα να έχει εγκριθεί. Η εκκρεμότητα αυτή διατηρεί σε ισχύ το παράδοξο καθεστώς κατά το οποίο δεκάδες βυτιοφόρα που μεταφέρουν καύσιμα και άλλα επικίνδυνα φορτία εξακολουθούν να διέρχονται καθημερινά, χωρίς να επιτρέπεται, από μη πιστοποιημένες σήραγγες της Εγνατίας Οδού.
Οι προβληματικές σήραγγες και το αδιέξοδο των εναλλακτικών διαδρομών
Η Νέα Εγνατία Οδός, με επιστολή προς τους βυτιοφορείς και τις εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών έχει γνωστοποιήσει από τις αρχές του έτους ότι μέχρι να ολοκληρωθεί η πιστοποίηση των σηράγγων δεν επιτρέπεται η χρήση της Εγνατίας από οχήματα που μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία. Ωστόσο, παρά την απαγόρευση, βυτιοφόρα συνεχίζουν να χρησιμοποιούν τον αυτοκινητόδρομο, με την Τροχαία κατά διαστήματα να επιβάλλει κυρώσεις στα φορτηγά, καθώς σήμερα δεν υπάρχει ούτε νόμιμη ούτε εναλλακτική ασφαλής εναλλακτική διαδρομή.
Οι εκπρόσωποι του κλάδου των βυτιοφόρων υποστηρίζουν ότι με παλαιότερη υπουργική απόφαση έχει απαγορευθεί η διέλευση οχημάτων που μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία και από τους παράδρομους και το υπόλοιπο οδικό δίκτυο που λειτουργεί ως εναλλακτική της Εγνατίας προς τη Δυτική Μακεδονία και την Ήπειρο. Ακόμη όμως και στην περίπτωση που η συγκεκριμένη απαγόρευση ανακληθεί, οι δρόμοι αυτοί χαρακτηρίζονται ακατάλληλοι, ασυντήρητοι και σε αρκετά σημεία διέρχονται μέσα από κατοικημένες περιοχές, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά προβληματική τη διοχέτευση της κυκλοφορίας των επικίνδυνων φορτίων εκτός Εγνατίας.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την πιστοποίηση των σηράγγων έγινε ιδιαίτερα αυστηρή μετά από πολύνεκρα δυστυχήματα σε ευρωπαϊκές σήραγγες, τα οποία ανέδειξαν τις καταστροφικές συνέπειες μιας πυρκαγιάς ή έκρηξης από επικίνδυνα φορτία σε κλειστούς υπόγειους χώρους.
Οι προβληματικές περιοχές
Για τον λόγο αυτό, οι σήραγγες που χρησιμοποιούνται από οχήματα μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων (καύσιμα, εκρηκτικά, τοξικά αέρια κλπ), θα πρέπει να πιστοποιηθούν σε κατηγορία Α όπως ορίζουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφαλείας πράγμα που σημαίνει ότι οφείλουν να διαθέτουν ειδικές υποδομές πυρασφάλειας, σχέδια εκκένωσης και πιστοποιημένα πρωτόκολλα αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως σε τμήματα της Δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου. Κρίσιμες θεωρούνται οι σήραγγες της περιοχής Καστανιάς, μεταξύ Βέροιας και Κοζάνης, οι σήραγγες στην περιοχή του Μετσόβου, καθώς και οι σήραγγες μετά τα Ιωάννινα προς την κατεύθυνση της Ηγουμενίτσας. Συνολικά, στην Εγνατία υπολογίζεται ότι υπάρχουν 69 σήραγγες, οι οποίες πρέπει να αποκτήσουν τις απαιτούμενες πιστοποιήσεις και να συμμορφωθούν με τις σύγχρονες προδιαγραφές ασφαλείας. Πρόκειται όπως τονίζουν αρμόδιες και καλά πληροφορημένες πηγές για μια πολύ σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία που σε άλλους αυτοκινητόδρομους όπως η Ολυμπία Οδός χρειάστηκε τέσσερα χρόνια για να ολοκληρωθεί! Τουλάχιστον τρία εκτιμάται ότι θα απαιτήσει και η αντίστοιχη πιστοποίηση των σηράγγων της Εγνατίας Οδού.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή, σύμφωνα με τους εμπλεκόμενους φορείς, ένα ενδεχόμενο σοβαρό ατύχημα μέσα σε μη πιστοποιημένη σήραγγα θα μπορούσε να δημιουργήσει σοβαρές ευθύνες για όλους τους εμπλεκόμενους: τον παραχωρησιούχο, τις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες, την Τροχαία και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Εξ αυτού του λόγου το πλαίσιο γίνεται πολύ αυστηρό.
Το σχέδιο της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ για τετράωρο νυχτερινό αποκλεισμό
Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα μέχρι να ολοκληρωθούν τα έργα αναβάθμισης και η πιστοποίηση των σηράγγων, η Νέα Εγνατία Οδός έχει εκπονήσει ειδική μελέτη προσωρινής διαχείρισης. Η πρόταση προβλέπει την πλήρη διακοπή της κυκλοφορίας των Ι.Χ. και των λοιπών οχημάτων κατά τις νυχτερινές ώρες, περίπου από τα μεσάνυχτα έως τις 4 τα ξημερώματα, στο τμήμα από τη Βέροια έως την Ηγουμενίτσα, όπου εντοπίζεται το μεγαλύτερο μέρος των προβληματικών σηράγγων αλλά και σε άλλα σημεία του οδικού άξονα που διέρχονται οχήματα με επικίνδυνα φορτία.
Παράλληλα, προβλέπεται το κλείσιμο των εισόδων προς τα συγκεκριμένα τμήματα της Εγνατίας, η αποκλειστική διέλευση βυτιοφόρων και άλλων οχημάτων επικίνδυνων φορτίων, καθώς και η κίνησή τους σε οργανωμένες ομάδες, με συνοδεία οχημάτων ασφαλείας και προκαθορισμένες αποστάσεις μεταξύ τους. Μετά την ολοκλήρωση της διέλευσης των βυτιοφόρων, ο αυτοκινητόδρομος θα επαναλειτουργεί σταδιακά για τα υπόλοιπα οχήματα.
Κατά το χρονικό διάστημα που θα διέρχονται τα βυτιοφόρα από την Εγνατία Οδό, η κυκλοφορία των Ι.Χ. και των υπόλοιπων οχημάτων θα απαγορεύεται πλήρως στα συγκεκριμένα τμήματα του αυτοκινητοδρόμου.
Αρμόδιες πηγές με γνώση του θέματος επισημαίνουν ότι η εξέλιξη αυτή είναι ουσιαστικά υποχρεωτική. «Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Είναι η μοναδική λύση που έχει εφαρμοστεί αντίστοιχα και στο εξωτερικό», αναφέρουν χαρακτηριστικά. Όπως διευκρινίζουν, η ευρωπαϊκή νομοθεσία δεν επιβάλλει το κλείσιμο του αυτοκινητοδρόμου, αλλά απαιτεί οι σήραγγες από τις οποίες διέρχονται οχήματα που μεταφέρουν επικίνδυνα φορτία να διαθέτουν την απαραίτητη πιστοποίηση ασφαλείας για την αντιμετώπιση περιστατικών πυρκαγιάς ή ατυχημάτων. Μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία πιστοποίησης, η προσωρινή διακοπή της κυκλοφορίας για τα Ι.Χ. αποτελεί τη μόνη επιχειρησιακά και νομικά ασφαλή επιλογή.
Η πρόταση αυτή, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει γίνει αποδεκτή τόσο από τους βυτιοφορείς της Βορείου Ελλάδας όσο και από τις εταιρείες εμπορίας πετρελοειδών. Το μόνο που εκκρεμεί είναι η αξιολόγησή της από τη Διοικητική Αρχή Σηράγγων και στη συνέχεια η έκδοση της υπουργικής απόφασης.
Η εφαρμογή του σχεδίου, πάντως, δεν είναι εύκολη. Προβλέπει πολύωρο αποκλεισμό τμημάτων της Εγνατίας κατά τις νυχτερινές ώρες, γεγονός που σημαίνει ότι οι οδηγοί Ι.Χ. που κινούνται στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα θα πρέπει να σταματούν τη διαδρομή τους και να σταθμεύουν προσωρινά σε προκαθορισμένους χώρους που έχουν ήδη οριστεί από τον παραχωρησιούχο μέχρι να ολοκληρωθεί η διέλευση των βυτιοφόρων.
Τα 180 εκατ. ευρώ και οι παρεμβάσεις στις σήραγγες
Η πιστοποίηση των σηράγγων αποτέλεσε ένα από τα βασικά «αγκάθια» που καθυστέρησαν την μεταβίβαση της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού στον νέο παραχωρησιούχο.
Η αδυναμία της Εγνατία Οδός Α.Ε. να ολοκληρώσει εγκαίρως τις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις και τις αναγκαίες τεχνικές παρεμβάσεις οδήγησε τελικά το Ελληνικό Δημόσιο να αναθέσει τις σχετικές εργασίες στη Νέα Εγνατία Οδό του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, προκειμένου να ολοκληρωθεί η πολυετής διαδικασία παραχώρησης.
Για τον σκοπό αυτό, μεταξύ άλλων το Δημόσιο προχώρησε σε αναπροσαρμογή του οικονομικού ανταλλάγματος της παραχώρησης. Συγκεκριμένα, ποσό ύψους 180 εκατ. ευρώ αφαιρέθηκε από το συνολικό τίμημα της Σύμβασης Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και των τριών Καθέτων Οδικών Αξόνων, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν οι αναγκαίες εργασίες αναβάθμισης και πιστοποίησης των σηράγγων.
Οι εργασίες που απαιτούνται είναι ιδιαίτερα σύνθετες και περιλαμβάνουν την κατασκευή ή αναβάθμιση εξόδων κινδύνου, την εγκατάσταση νέων πυροσβεστικών φωλεών και συστημάτων πυροπροστασίας, σύγχρονα συστήματα ανίχνευσης καπνού, πυρκαγιάς και ατυχημάτων, αναβάθμιση των καμερών και των συστημάτων επιτήρησης και διαχείρισης της κυκλοφορίας, καθώς και ευρύτερες ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις.
Η δυσκολία έγκειται στο γεγονός ότι οι περισσότερες εργασίες πρέπει να πραγματοποιηθούν σε σήραγγες που παραμένουν σε λειτουργία. Αυτό αυξάνει σημαντικά τόσο το κόστος όσο και τον χρόνο υλοποίησης.
Πηγή: newmoney
