Πόσο «οικολογικά» και «πράσινα» είναι τα σπίτια μας και σε τι βαθμό συνειδητοποιούμε το μέγεθος της περιβαλλοντικής καταστροφής στον πλανήτη; Ποιος ευθύνεται για τη μόλυνση και ποιος πρέπει να επωμιστεί τις ευθύνες για ένα υγιές περιβάλλον; Συμπεράσματα σχετικά με τα παραπάνω καίρια ερωτήματα επιχείρησε να εξάγει πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Κέντρο Ερευνών, Τεχνολογικής Ανάπτυξης & Καινοτομίας του Mediterranean College με την συνδρομή της Σχολής Μηχανικών του Κολλεγίου.
Τι προέκυψε από τις απαντήσεις; Ό,τι γνωρίζουμε την κρισιμότητα της κατάστασης καθώς και την αναγκαιότητα λήψης μέτρων. Κάνουμε μάλιστα κάποια βασικά πράγματα που υποδηλώνουν οικολογική συνείδηση. Είναι όμως αρκετά;
«Πρέπει να προχωρήσουμε ουσιαστικά σε επιμόρφωση του κοινού έτσι ώστε να μπορέσουμε να πετύχουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα», επισημαίνει στον «Τ.Θ. » η Ελένη Μισοκεφάλου, επικεφαλής της Σχολής Μηχανικών του Mediterranean College, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας.
Η πλειοψηφία των πολιτών μπορεί να κάνει προσπάθειες για να αλλάξει την κατάσταση, όμως, όπως σημειώνει η κ. Μισοκεφάλου, είναι πολλές οι απαραίτητες δράσεις σε ατομικό επίπεδο που δεν λαμβάνουν χώρα αν και η απαιτηθείσα ενέργεια για αυτές δεν είναι σημαντική σε σχέση με το αποτέλεσμα. «Το γεγονός αυτό αποδεικνύει περίτρανα την έλλειψη ενημέρωσης που χαρακτηρίζει την πλειοψηφία του κοινού. Αξιοσημείωτη είναι η τάση μετακύλησης της ευθύνης στους κυβερνώντες και αποποίησης της σε ατομικό επίπεδο», τονίζει και εξηγεί ότι αυτό ίσως να οφείλεται στο γεγονός ότι οι πολίτες θεωρούμε ότι εμείς κάνουμε ό,τι μπορούμε να κάνουμε.
«Στην πραγματικότητα όμως μπορούμε να κάνουμε και άλλα. Καταλήγουμε δηλαδή και πάλι στην ανάγκη επιμόρφωσης και την ενημέρωσης», προσθέτει.
Συμπερασματικά, σύμφωνα με την κ. Μισοκεφάλου «θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ελπιδοφόρα την εν λόγω έρευνα και να την χρησιμοποιήσουμε ως αφορμή συντονισμού των προσπαθειών για μία εντατικότερη και πληρέστερη ενημέρωση του κοινού».
Εξάλλου ο απώτερος σκοπός της έρευνας ήταν να συμβάλει στην δημιουργία μίας περισσότερο πράσινης καθημερινότητας και για το σκοπό αυτό το Mediterranean College, όπως μας ενημερώνει η κ. Μισοκεφάλου, έχει ξεκινήσει ήδη δωρεάν επιμορφωτικά σεμινάρια τα οποία έγιναν καθόλη τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς, με μεγάλη επιτυχία και πρόκειται να συνεχιστούν. Παράλληλα υπάρχει σχεδιασμός και για άλλες δράσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Τι γνωρίζουμε για την κατάσταση του περιβάλλοντος
Η μεγάλη πλειοψηφία των ερωτηθέντων στο πλαίσιο της έρευνας (80%), υποστηρίζει ότι το περιβάλλον είναι σε κακή κατάσταση, αλλά μπορεί να διασωθεί με πολύ προσπάθεια. Το 11% πιστεύει ότι δεν είναι σε τόσο καλή κατάσταση, αλλά μπορεί να διασωθεί εύκολα με λίγη προσπάθεια. Ένα 5% θεωρεί ότι το περιβάλλον βρίσκεται σε καλή κατάσταση, ενώ το 1% πιστεύει ότι είναι σε πολύ κακή κατάσταση που λίγα πράγματα μπορούμε να κάνουμε.
Ποιο θεωρούν το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει περιβαλλοντικά ο πλανήτης; Το φαινόμενο του θερμοκηπίου, λέει το 34%, η αποψίλωση / καταστροφή των δασών το 26%, η μόλυνση των υδάτων το 13%, τα τοξικά απόβλητα το 10%, η τρύπα του Όζοντος το 7% και η μόλυνση του αέρα το 6%. Σημειώνεται ότι στις 5 Ιουνίου
Ποιος ευθύνεται
Στο ερώτημα ποιος ευθύνεται περισσότερο για τη μόλυνση, οι συμμετέχοντες στην έρευνα «δείχνουν» στην πλειοψηφία τους (62%) τις κυβερνήσεις. Ακολουθούν οι βιομηχανίες (23%). Το 11% δήλωσε ότι ευθύνονται οι απλοί άνθρωποι. Όταν ερωτώνται ποιοι κατά την γνώμη τους πρέπει να επωμιστούν την ευθύνη για την δημιουργία ενός υγιούς και ασφαλούς περιβάλλοντος, πιστεύουν, στην πλειοψηφία τους, ότι η ευθύνη πρέπει να μοιραστεί σε όλους. Ειδικότερα, οι Βιομηχανίες απαντά το 11%, οι Κυβερνήσεις το 26%, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις το 1%, οι επιστήμονες/μηχανικοί το 1%, οι απλοί άνθρωποι το 3% και όλοι οι παραπάνω το 58%.
Πάντως, οι περισσότεροι εμφανίζονται αισιόδοξοι ότι η κατάσταση στο περιβάλλον είναι αναστρέψιμη. Ειδικότερα, λαμβάνοντας υπόψη την άποψή τους για την κατάσταση του περιβάλλοντος, χαρακτηρίζουν το μέλλον του αβέβαιο, αλλά αναστρέψιμο (83%), ζοφερό και μη αναστρέψιμο (7%), προκλητικό (6%). Υπάρχει και ένα ιδιαίτερα αισιόδοξο 4% που απαντά ότι το μέλλον είναι όμορφο και ελπιδοφόρο.
Το 78% όσων απάντησαν στην έρευνα δηλώνουν ότι ανακυκλώνουν τα απορρίμματα του σπιτιού τους. Εξ αυτών, το 72% απαντά μάλιστα ότι το κάνει καθημερινά. Μία με δύο φορές την εβδομάδα ανακυκλώνει το 24%, ενώ το 4% 4-5 φορές.
Πάντως, η συντριπτική πλειοψηφία δηλώνει ότι ανησυχεί από αρκετά έως πολύ για το περιβάλλον (αρκετά απάντησε το 52%, πολύ το 40%). Μόνο ένα 2% απαντά ότι δεν ανησυχεί καθόλου. Παράλληλα, μεγάλο ποσοστό δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για την οικολογία (πολύ απάντησε το 35%, αρκετά το 52%). Μόνο ένας στους δέκα δεν ενδιαφέρεται καθόλου, ενώ το 12% ενδιαφέρεται λίγο.
Πάντως, οι Έλληνες φαίνεται ότι είναι ενημερωμένοι στο θέμα των ηλεκτρικών συσκευών και ειδικότερα τις ενεργειακής κλάσης τους, καθώς το 82% δηλώνει ότι σε περίπτωση που θα αγόραζε μια νέα ηλεκτρική συσκευή για το σπίτι (π.χ. ψυγείο), θα αγόραζε ενεργειακού τύπου Α+ /Α. Ακόμη, η πλειοψηφία αναφέρει ότι μια χαλασμένη συσκευή την μεταφέρει σε κατάλληλους χώρους ανακύκλωσης. Επίσης, εννέα στους δέκα είναι ενημερωμένοι και στο ζήτημα της σωστής ανακύκλωσης των μπαταριών. Όπως δηλώνουν, τις μαζεύουν και τις παραδίδουν στα κατάλληλα σημεία. Υπάρχει ωστόσο ένα 10% που εξακολουθεί να τις πετάει στα σκουπίδια όταν εξαντλούνται. Επαναφορτιζόμενες μπαταρίες χρησιμοποιεί ένα 61% των πολιτών.
Πώς έχουν επηρεάσει οι ανησυχίες τους, τις συνήθειές τους
Από τις ερωτήσεις που αφορούσαν τις αλλαγές που έχει επιβάλλει στην καθημερινότητά τους η ανησυχία τους για το περιβάλλον, προκύπτει ότι πάνω από έξι στους δέκα έχουν αλλάξει τον τρόπο οδήγησης του αυτοκινήτου. Πάντως, οι απαντήσεις στην ερώτηση εάν έχει επηρεαστεί ή όχι ο τρόπος μεταφοράς τους είναι σχεδόν μοιρασμένες στα δύο.
Επίσης, το 68% δηλώνει ότι η ανησυχία του για το περιβάλλον έχει επηρεάσει τη νοοτροπία αγοράς νέου αυτοκίνητου. Το 64% δηλώνει επιπλέον ότι έχει επηρεαστεί ο τρόπος οδήγησης του αυτοκινήτου. Τέλος, στο ερώτημα «αν έχετε κάποια οικολογική συνήθεια παρακαλώ περιγράψτε την», οι πιο δημοφιλείς απαντήσεις ήταν: Χρησιμοποιώ ποδήλατο στις μετακινήσεις μου (6%), χρησιμοποιώ υφασμάτινες τσάντες για την μεταφορά των καθημερινών αγορών (5%), κομποστοποίηση (3%).
Σε τι σπίτια κατοικούν
Σε ό,τι αφορά τα χαρακτηριστικά των σπιτιών στα οποία διαμένουν οι ερωτηθέντες, από τα στοιχεία της έρευνας προκύπτει καταρχάς ότι η μεγάλη πλειοψηφία (78%) είναι ιδιοκτήτες. Το μεγαλύτερο ποσοστό (27%) όσων απάντησαν μένει σε σπίτι που κατασκευάστηκε μεταξύ 2000 και 2009. Το 19% μένει σε σπίτι κατασκευής 1970-1979, το 17% σε σπίτι κατασκευής 1980-1989, ένα 16% μένει σε σπίτι που κατασκευάστηκε τη δεκαετία του 60 και αντίστοιχο ποσοστό σε κατοικία κατασκευής της δεκαετίας του ’90. Μόνο ένα 5% δήλωσε ότι μένει σε σπίτι που έχει κατασκευαστεί τα τελευταία τρία χρόνια. Έξι στους δέκα μένουν σε διαμέρισμα, και σχεδόν τρεις στους δέκα (26%) σε αυτόνομη κατοικία. Η πλειοψηφία (59%) διαμένει σε σπίτι από 51-100 τ.μ.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα της έρευνας που αφορούν τον τύπο θέρμανσης. Ειδικότερα, ένας στους δύο (55%) έχει ως κύριο τύπο θέρμανσης το καλοριφέρ με λέβητα πετρελαίου. Το 15% ζεσταίνεται με φυσικό αέριο, το 13% με Air Condition, το 7% με τζάκι και το 4% δηλώνει ότι ζεσταίνεται με σόμπα. Προβάδισμα ως συμπληρωματική-εναλλακτική θέρμανση διατηρεί το Air Condition (με 45%), ενώ από κοντά ακολουθεί και το τζάκι (με 30%).
Αίσθηση προκαλεί εξάλλου το γεγονός ότι η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (58%) δήλωσε ότι δεν έχει εγκατεστημένο ηλιακό θερμοσίφωνα στο σπίτι που κατοικεί.
Σε ότι αφορά τώρα τη μόνωση, το 56% δήλωσε ότι έχει εγκατεστημένα διπλά παράθυρα αλουμινίου. Ωστόσο επιτοίχια μόνωση έχει μόνο το 38%.
Στο ερώτημα «Τι είδους λάμπες φωτισμού χρησιμοποιείται στην οικία σας», οι απαντήσεις είναι μοιρασμένες. Ειδικότερα το 25% απαντά πυρακτώσεως, το 24% φθορισμού, το 18% αλογόνου αλλά και άλλο τύπο, ενώ υπάρχει και ένα 15% που δεν γνωρίζει τι τύπο λάμπας χρησιμοποιεί.
Ταυτότητα της έρευνας
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο του 2012, με την επιστημονική συνδρομή του Κ.Ε.Τ.Α.Κ. του Mediterranean College και τη συμμετοχή των φοιτητών και του ακαδημαϊκού προσωπικού της Σχολής Μηχανικών του Κολεγίου. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε Online, με τη μέθοδο του δομημένου ερωτηματολογίου. Το δείγμα της έρευνας περιελάμβανε 400 ερωτηματολόγια, σε γυναίκες και άνδρες όλων των ηλικιών, σε πανελλαδικό επίπεδο.