Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ
Μια εναλλακτική πρόταση για την ανάσχεση της ύφεσης και την έξοδο από την κρίση, η οποία εστιάζεται στην αύξηση του κατώτατου μισθού και τεκμηριώνεται με μετρήσιμα μεγέθη, παρουσίασε χθες από τη Θεσσαλονίκη ο καθηγητής Σάββας Ρομπόλης, επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ (ΙΝΕ/ΓΣΕΕ).
Στο πλαίσιο της συνέντευξης Τύπου της ΓΣΕΕ, ο κ. Ρομπόλης παρουσίασε τα στοιχεία της Ετήσιας Έκθεσης για την Ελληνική Οικονομία και την Απασχόληση για το 2013, τα οποία αποδεικνύουν, σύμφωνα με τη ΓΣΕΕ ότι «οι ασκούμενες πολιτικές κατά την περίοδο 2010-2013 οδήγησαν την ελληνική οικονομία και το βιοτικό επίπεδο της πλειοψηφίας των πολιτών στο μακρινό παρελθόν».
Συγκεκριμένα, η ανεργία επέστρεψε στα επίπεδα του 1961 ενώ οι εκτιμήσεις του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για το τέλος του 2013 και για το 2014 είναι δυσοίωνες.
Πιο αναλυτικά, η έκθεση προβλέπει ότι η ανεργία θα αγγίξει έως το τέλος του 2013 το 29% με 30% ενώ τον επόμενο χρόνο θα φτάσει στο ποσοστό του 31,5%.
Χάσαμε 37 δις. ευρώ
Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα, από το 2009 μέχρι σήμερα, οι μισθωτοί και οι αυτοαπασχολούμενοι έχουν χάσει 41 δις ευρώ από το εισόδημά τους. Μάλιστα, τα 37 δισ ευρώ, έφυγαν από τις τσέπες των μισθωτών.
Κατά την τετραετία 2010-2013, οι μέσες ονομαστικές αποδοχές ανά απασχολούμενο μειώθηκαν κατά 16,3% έναντι του 2009 υπό την πίεση της ανεργίας και των διαρθρωτικών αλλαγών στην αγορά εργασίας, ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας μειώθηκε κατά 2,6% εξαιτίας της μείωσης του βαθμού χρησιμοποίησης του παραγωγικού δυναμικού. Ως αποτέλεσμα, το κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος, που είναι ο λόγος τους, μειώθηκε κατά 13,9%.
Όπως δήλωσε ο κ. Ρομπόλης η αντίληψη της τρόικας ήταν ότι με τη μείωση του κόστους εργασίας θα μειωθούν οι τιμές και θα γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί, αλλά αυτό δεν έγινε, όπως τόνισε.
Επιπλέον, εξαιτίας της μείωσης των εισοδημάτων, υπήρξε και πτώση της εγχώριας ζήτησης, η οποία ανήλθε συνολικά σε 31,3%. Το επίπεδο της εγχώριας ζήτησης έχει πλέον επιστρέψει 14 χρόνια πριν, δηλαδή στο επίπεδο του 1999!
Η σύγκλιση των πραγματικών μισθών έναντι του μέσου όρου της ΕΕ-15 έχει οπισθοχωρήσει περίπου κατά μία τριακονταετία, σε επίπεδα της δεκαετίας του 1980.
Οι μέσες ετήσιες αποδοχές στην Ελλάδα το 2013 ήταν μικρότερες από αυτές της Σλοβενίας και της Κύπρου. Ανέρχονταν σε 22.325 ευρώ έναντι περίπου 34.000 στην Ισπανία, 38.000 στην Γερμανία, 49.000 στην Γαλλία και 45.000 στην Ιρλανδία.
Ο κατώτατος μηνιαίος μισθός στην Ελλάδα αποκλίνει πλέον σημαντικά και υστερεί ακόμη περισσότερο έναντι των κατώτατων μισθών των πλουσιότερων κρατών-μελών της ΕΕ.
Σύμφωνα με την έκθεση, η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε διαδικασία αποεπένδυσης: με άλλα λόγια, χάνει το παραγωγικό της δυναμικό.
Για το ΑΕΠ και το χρέος
Αναφορικά με το ΑΕΠ από την έρευνα του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ προκύπτει ότι η σωρευτική μείωση του ΑΕΠ για τα έξι έτη ύφεσης (2008-2013), συγκρινόμενη με την αντίστοιχη μεταβολή στις 36 πιο προηγμένες χώρες του κόσμου, ανέρχεται σε περίπου 25%.
Κατά τον κ. Ρομπόλη, ακόμη και βάσει αισιόδοξου σεναρίου, θα χρειαστεί τουλάχιστον μια πεντατία για να ανακτήσουμε το 15% του 25% του ΑΕΠ. Ωστόσο, το υπόλοιπο 10% το έχουμε χάσει..
Σε ότι αφορά το δημόσιο χρέος, ο κ. Ρομπόλης παρατήρησε ότι δεν μπορεί να είναι στο 120% το 2020 και δεν υπάρχει κάτι άλλο που μπορεί να γίνει παρά απομείωσή του.
Η πρόταση
Η πρόταση που καταθέτει το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ, βασίζεται στην ανάπτυξη διαμέσου των μισθών και όχι δια της λιτότητας και των κερδών.
Σύμφωνα με την ανάλυση, οι ποσοτικές εκτιμήσεις των μακροοικονομικών μεγεθών (υπόδειγμα διόρθωσης σφάλματος – vector error correction model) αποδεικνύουν την ισχυρή συσχέτιση:
Αύξηση των μισθών
Αύξηση της εσωτερικής ζήτησης
Αύξηση του ΑΕΠ
Αύξηση της απασχόλησης
Επισημαίνεται αναλυτικότερα ότι η αύξηση του κατώτατου μισθού από 586 ευρώ στα 751 ευρώ (κατάργηση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου του Φεβρουαρίου 2012) θα συμβάλλει κατά τον πρώτο χρόνο σε αύξηση της εγχώριας ζήτησης κατά 0,75%, του ΑΕΠ κατά 0,5% και της απασχόλησης κατά 7.000 νέες θέσεις εργασίας.
Η ανάσχεση της ύφεσης τον πρώτο χρόνο διαμέσου της αύξησης του κατώτατου μισθού ενισχυόμενη από την αναδιάρθρωση του χρέους (δραστική γιατί η ήπια αναδιάρθρωση παρατείνει την ύφεση και απομακρύνει τις προοπτικές ανάπτυξης), τη ρευστότητα της οικονομίας, την ουσιαστική και αποτελεσματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και εισφοροδιαφυγής και την επενδυτική (δημόσια-ιδιωτική) δραστηριότητα, θα συμβάλλουν επιπρόσθετα σε αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,7% το χρόνο και σε αύξηση της απασχόλησης κατά 25.000 νέες θέσεις εργασίας. Η πορεία ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας (3%-4% το χρόνο) στον ορίζοντα μίας πενταετίας θα θέσει σε χρήση και το παραγωγικό δυναμικό που σήμερα αργεί και ανέρχεται σε 15% του ΑΕΠ περίπου και θα συμβάλλει στην αύξηση της απασχόλησης κατά 7%-10%, δηλαδή κατά 250.000 άτομα.
Ακόμη και σ΄ αυτήν την περίπτωση όμως απαιτείται μια εικοσαετία για τη δημιουργία περίπου ενός εκατομμυρίου θέσεων εργασίας, επισημαίνει η ΓΣΕΕ.
Τέλος, ο κ. Ρομπόλης διευκρίνισε ότι το μοντέλο δείχνει ότι με την πολιτική αυτή θα αυξηθεί ναι μεν ο πληθωρισμός, όμως οι πληθωριστικές πιέσεις θα απορροφηθούν από την αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας.
Για το «success story» του Σαμαρά
Νωρίτερα, κατά την αρχική του τοποθέτηση, ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ κ. Παναγόπουλος υποστήριξε ότι «δεν είμαστε οπαδοί του success story» που επιχειρεί να περάσει στο λαό ο κ. Σαμαράς.
Παράλληλα, χαρακτήρισε «κοροϊδία» τη δέσμευση του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά ότι από το πρωτογενές πλεόνασμα που θα προκύψει το 70% αυτού θα διατεθεί για την ενίσχυση των συνταξιούχων. Είναι προφανές ότι θα πάει για κάλυψη τόκων και χρεολυσίων, είπε χαρακτηριστικά.
Η τοποθέτηση αυτή προκάλεσε την παρέμβαση του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο με ανακοίνωσή του, λίγο αργότερα ανέφερε τα εξής:
»Με βάση τη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, του Δεκεμβρίου 2012 (MOU σελίδα 200, παράγραφος 2.5.2.2 iii): «(τίθεται σε ισχύ) κανόνας για τη Γενική Κυβέρνηση, σύμφωνα με τον οποίο, ποσοστό τουλάχιστον 30% της υπέρβασης του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος, θα αφιερώνεται στην αποπληρωμή του χρέους, ενώ ποσοστό μέχρι 70% από την υπέρβαση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος της Γενικής Κυβέρνησης μπορεί να διατίθεται από την επόμενη χρονιά από την Κυβέρνηση, προκειμένου να στηρίξει, σε μη μόνιμη βάση, πολιτικές που έχουν στόχο να ενισχύσουν την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική συνοχή, υπό την προϋπόθεση τήρησης των δημοσιονομικών στόχων».
Τα εργασιακά
Σε ότι αφορά την κατάσταση που επικρατεί στα εργασιακά, τόνισε χαρακτηριστικά ότι η πρώτη συλλογική σύμβαση εργασίας στην Ελλάδα υπεγράφη το 1803 και καταργήθηκαν το 2013.
Κατήγγειλε επίσης την «βαθύτατα διχαστική» πολιτική που επιχειρείται μεταξύ των εργαζομένων στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Όταν το κράτος συμπεριφέρεται σαν τον χειρότερο εργοδότη τι σήμα δίνει στην αγορά, διερωτήθηκε, ενώ πρόσθεσε ότι «τώρα τους έπιασε ο πόνος να μιλήσουν για τον ιδιωτικό τομέα, όταν όλοι οι νόμοι που ψηφίστηκαν τα τελευταία τρία χρόνια δεν ήταν υπέρ των εργαζομένων.
Είπε εξάλλου πως πίσω από την κινητικότητα στο δημόσιο "κρύβονται απολύσεις", ενώ εξέφρασε την άποψη ότι δεν υπάρχει δημοσιονομική ανάγκη για απολύσεις στο δημόσιο αλλά ανάγκη να σπάσει η 'παρθενία' στο πολιτικό σύστημα και στο συνδικαλιστικό κίνημα.
Παραδέχθηκε ότι τα συνδικάτα έχουν μερτικό ευθύνης αλλά αρνήθηκε ότι είναι υπεύθυνα για όλα, ενώ κάλεσε το ΣτΕ να δημοσιοποιήσει την απόφαση του επί της προσφυγής της ΓΣΕΕ για το δεύτερο μνημόνιο.
«Η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι ούτε τυφλή, ούτε μουγκή. Οφείλει να απαντήσει επί των προσφυγών μας», είπε, ανακοινώνοντας ότι, με βάση πληροφορίες, η απόφαση είναι έτοιμη και θετική σε κάποια σημεία της προσφυγής.
Τοποθετήσεις
Στα πολύ υψηλά ποσοστά της ανεργίας που παρατηρούνται στην περιοχή της Μακεδονίας αναφέρθηκε από την πλευρά του ο πρόεδρος του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Θεσσαλονίκης κ. Π. Τσαραμπουλίδης, απευθύνοντας παράλληλα έκκληση για ειρηνική και μαζική συγκέντρωση στο συλλαλητήριο του Σαββάτου που διοργανώνουν ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ-ΕΚΘ και ΕΔΟΘ, στο άγαλμα Βενιζέλου, στις έξι.
«Δεν είναι μονόδρομος η πολιτική που εφαρμόζεται», υποστήριξε εξάλλου, ο κ. Ν. Κιουτσούκης, γενικός γραμματέας της ΓΣΕΕ και εκπρόσωπος της ΔΑΚΕ, προτείνοντας απεργία διαρκείας, η οποία όμως θα αποφασιστεί με κάλπες από τους ίδιους τους εργαζόμενους.
«Αυτό που έχουμε ζήσει δεν είναι ίσως ούτε το ένα δέκατο από αυτά που έρχονται. Ή θα αλλάξει πολιτική η κυβέρνηση ή ο λαός θα αλλάξει κυβέρνηση», υπογράμμισε, ενώ δεν παρέλειψε να αναφέρει ότι και το συνδικαλιστικό κίνημα πρέπει να κάνει την αυτοκριτική του. «ούτε τώρα δεν καταφέραμε να συνεννοηθούμε τα συνδικάτα. δικαίως ο κόσμος εξαγριώνεται μαζί μας», είπε χαρακτηριστικά.
Τέλος, ο εκπρόσωπος της συνδικαλιστικής παράταξης του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Ζώης Πεπές ανέφερε ότι η λύση είναι κατάργηση των Μνημονίων και διαγραφή χρέους, η ανατροπή της ακολουθούμενης πολιτικής και όλων όσοι την υπηρετούν.
Κόντρα Παναγόπουλου-Φωτόπουλου
"Μαχαίρια" βγήκαν χθες στη Θεσσαλονίκη, στη διάρκεια της καθιερωμένης συνέντευξης Τύπου της ΓΣΕΕ ενόψει ΔΕΘ, με το μέλος της εκτελεστικής επιτροπής της Συνομοσπονδίας κ. Ν. Φωτόπουλο να επιτίθεται εναντίον της ηγεσίας της ΓΣΕΕ κατηγορώντας την ότι δεν ασκεί το ρόλο που θα έπρεπε και τον πρόεδρό της, κ. Παναγόπουλο, να απαντά σε έντονο ύφος ότι η ΓΣΕΕ δε θα γίνει ρεντίκολο και παραμάγαζο κανενός κόμματος.
Ειδικότερα, όταν στο βήμα ανέβηκε ο εκπρόσωπος της παράταξης «EMEΙΣ» Νίκος Φωτόπουλος, κατηγόρησε την ηγεσία της ΓΣΕΕ ότι περιορίζεται σε ρόλο παρατηρητή και σχολιαστή του συστήματος και δεν στέκεται στο ύψος των περιστάσεων. "Ο ρόλος της είναι άλλος αλλά δυστυχώς η ηγεσία της δεν τον ασκεί", είπε χαρακτηριστικά, ενώ σε άλλο σημείο είπε ότι "δυστυχώς για το συνδικαλιστικό κίνημα, στην καλύτερη των περιπτώσεων, έχει στην ηγεσία του ανθρώπους με ιδεολογική ανεπάρκεια, αδύναμους να κατανοήσουν το χαρακτήρα της κρίσης και το πώς πρέπει να τοποθετηθεί το συνδικαλιστικό κίνημα".
Η ηγεσία της ΓΣΕΕ αρνείται, είπε ο κ. Φωτόπουλος, να κατανοήσει ότι το δυστύχημα δεν είναι τα πρόσωπα αλλά οι πολιτικές.
«Η ηγεσία της ΓΣΕΕ στην ουσία αποδέχεται τα μνημόνια. Για εμάς τα μνημόνια δεν φτιασιδώνονται, είναι το φέρετρο εκατομμυρίων συνανθρώπων μας, οι οποίοι εκείνο που χρειάζονται δεν είναι να πάρουν ανάσες αλλά να απελευθερωθούν από αυτά», είπε ακόμη.
Κατά τον ίδιο, στη βάση αυτή τη λογικής που υπάρχει στην ηγεσία της ΓΣΕΕ, περί φτιασιδώματος και αναδιαπραγμάτευσης των μνημονίων δηλαδή, εξηγείται και η «χλιαρή» στάση της Συνομοσπονδίας απέναντι στα μνημόνια.
Όπως είπε χαρακτηριστικά, «πέρα από κάποιες εκφραστικές κορώνες, η στάση αυτή δεν έχει καμία σχέση με ουσιαστική αντίσταση». «Είναι άλλο το αντιδρώ και εντελώς άλλο το αντιστέκομαι. Εμείς απλά όλα αυτά τα χρόνια έχουμε περιοριστεί στο να αντιδρούμε, στάση που από όλον τον κόσμο της εργασίας περιγράφεται με τα χειρότερα λόγια», τόνισε.
Ο κ. Φωτόπουλος ζήτησε ακύρωση των μνημονίων και όχι επαναδιαπραγμάτευση και φτιασίδωμα και διαγραφή δυσβάσταχτου τοκογλυφικού χρέους. Οι θέσεις αυτές, όπως πρόσθεσε, παλεύονται μόνο με την οργάνωση γενικής απεργίας με αίτημα να πέσει η κυβέρνηση και να σταματήσουν αυτές οι πολιτικές και να ασκηθούν οι πολιτικές που θα αναδείξει το εργατικό συνδικαλιστικό κίνημα, το οποίο κατά τον ίδιο, πρέπει να πάψει επιτέλους να λέει ότι αυτή δεν είναι δουλειά των συνδικάτων αλλά των κομμάτων. Είναι και δική μας δουλειά, είπε χαρακτηριστικά.
Η απάντηση Παναγόπουλου
Στον κ. Φωτόπουλο απάντησε από το ίδιο βήμα, αμέσως μετά, ο κ. Παναγόπουλος, τονίζοντας ότι εξέλαβε την τοποθέτησή του ως υβριστική.
«Όσο εγώ είμαι πρόεδρος της ΓΣΕΕ, η ΓΣΕΕ ρεντίκολο και διαλυμένο παραμάγαζο δεν πρόκειται να γίνει, ούτε παραμάγαζο κανενός κόμματος. Σε συνθήκες μνημονίου, ΔΝΤ και τρόικας τα ελληνικά συνδικάτα έχουν κάνει αγώνες που τρίβουν τα μάτια τους σε όλη την Ευρώπη», είπε.
“Aν κάποιοι νομίζουν ότι ο συνδικαλιστικός αγώνας σε αυτήν την τεράστια οικονομική και πολιτική κρίση μπορεί να δώσει λύση δεν είναι αναρχοσυνδικαλιστές, είναι μακρά νυχτωμένοι, είναι άσχετοι. Δε θα αφήσω να διαλυθεί το συνδικαλιστικό κίνημα με τυχοδιωκτισμούς”, τόνισε καταλήγοντας.