Κριτική στην Τρόικα, για το γεγονός ότι υιοθέτησε την ίδια προσέγγιση για όλες τις χώρες στις οποίες εφαρμόστηκε μνημόνιο, χωρίς να λάβει υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες σε κάθε μία από αυτές, αλλά και για την “αποτυχία της να προβεί σε διόρθωση των συστάσεών της, όταν αυτές αποδείχτηκαν αναποτελεσματικές ή βασισμένες σε λανθασμένες υποθέσεις”, ασκείται στην έκθεση σχετικά με τις δραστηριότητες της τρόικας.
Την έκθεση συνέταξαν ο Othmar Karas (ΕΛΚ, Αυστρία) και ο Liem Hoang-Ngoc (Σοσιαλιστές, Γαλλία) και ενέκρινε η αρμόδια επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής με 31 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 2 αποχές.
Ψήφισμα της κοινοβουλευτική επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής που ενέκριναν οι ευρωβουλευτές τη Δευτέρα αναφέρει ότι η Τρόικα βοήθησε τέσσερις χώρες της ΕΕ να εξέλθουν από την κρίση και να αποφύγουν τα χειρότερα. Ο τρόπος, όμως, εργασίας της Τρόικας εμπόδισε την εθνική «οικειοποίηση» των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, και έθεσε σε κίνδυνο τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.
Απουσία “δημοκρατικής λογοδοσίας”
Ειδικότερα, με την έκθεση οι ευρωβουλευτές αναγνωρίζουν ότι οι προκλήσεις που αντιμετώπισε η Τρόικα ήταν «τεράστιες» και σημειώνουν ότι επιτεύχθηκε ο άμεσος στόχος της αποφυγής της άτακτης χρεωκοπίας. Θεωρούν, ωστόσο, “λυπηρό το γεγονός ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ αποτελούν τον αποδιοπομπαίο τράγο των δυσμενών επιπτώσεων της Τρόικας, ενώ οι υπουργοί Οικονομικών των κρατών μελών είναι αυτοί που φέρουν την πολιτική ευθύνη για τις ενέργειες της Τρόικας”.
Τα πορίσματα της έκθεσης επικεντρώνονται στα εσωτερικά προβλήματα της Τρόικας (“τα τρία ανεξάρτητα θεσμικά όργανα της Τρόικας είχαν μια άνιση κατανομή των ευθυνών μεταξύ τους, διαφορετικές εντολές, καθώς και δομές διαπραγμάτευσης και λήψης αποφάσεων με διαφορετικά επίπεδα ευθύνης”). Όλοι αυτοί οι παράγοντες, κατά το κείμενο, “συντέλεσαν στην απουσία του κατάλληλου ελέγχου και της απαραίτητης δημοκρατικής λογοδοσίας στο σύνολό της”.
Επισημαίνεται ακόμη ότι τα εθνικά κοινοβούλια “ήταν πολύ συχνά ανίσχυρα”.
Οι προτάσεις
Η έκθεση τάσσεται υπέρ της θέσπισης σαφών, διαφανών και δεσμευτικών κανόνων που θα διέπουν τις διαδικασίες αλληλεπίδρασης των θεσμικών οργάνων της Τρόικας, καθώς και την κατανομή των καθηκόντων τους. Μια βελτιωμένη στρατηγική επικοινωνίας αποτελεί επίσης σημαντική προτεραιότητα.
Τονίζεται ότι τα προγράμματα προσαρμογής θα πρέπει να περιλαμβάνουν ένα «σχέδιο Β» σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι βασίστηκαν σε λανθασμένες υποθέσεις. “Τα μνημόνια συμφωνίας που στηρίζουν όλα τα προγράμματα θα πρέπει να αντανακλούν καλύτερα την απασχόληση και τις κοινωνικές πτυχές και να μην θυσιάζονται όπως συμβαίνει συχνά. Επιπλέον, η κάθε χώρα που υπάγεται σε πρόγραμμα θα πρέπει να επωφελείται από μια «ομάδα δράσης για την ανάπτυξη», προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι περικοπές του προϋπολογισμού θα συνοδεύονται από μέτρα ευνοϊκά για την ανάπτυξη. Τέλος, είναι απαραίτητη η μεγαλύτερη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων, των εθνικών κοινοβουλίων και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για να διασφαλίζεται η απαραίτητη λογοδοσία και υπευθυνότητα”, αναφέρεται.
Μεσοπρόθεσμα το θεσμικό πλαίσιο της Τρόικας είναι το πρώτο που χρήζει μεταρρύθμισης, κατά το ΕΚ. Η έκθεση συνιστά μια ριζική επανεξέταση του πλαισίου αυτού, με συμμετοχή του ΔΝΤ μόνο «εάν είναι απολύτως απαραίτητο», με παρουσία της ΕΚΤ μόνο ως «σιωπηλού παρατηρητή» και την αντικατάσταση του ρόλου της Επιτροπής με ένα «Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο». Η πρόταση για τη σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου θα πρέπει να κατατεθεί από την Επιτροπή μέχρι το τέλος του 2014.
Τα πορίσματα και οι συστάσεις της κοινοβουλευτικής επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής θα πρέπει τώρα να τεθούν σε ψηφοφορία κατά τη διάρκεια της συνόδου ολομέλειας του Μαρτίου, μαζί με τα πορίσματα παράλληλης έκθεσης που συνέταξε και ενέκρινε ήδη η επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων. Το επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα κληθεί να δώσει συνέχεια και να εμβαθύνει τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν μέχρι σήμερα.