Το ελληνικό πρόγραμμα είναι ένα από τα τρία σημαντικότερα λάθη τα οποία έχει κάνει το ΔΝΤ, εκτιμά έκθεση την οποία έχει συντάξει το ανεξάρτητο γραφείο αξιολόγησης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Συγκεκριμένα, η έκθεση συγκρίνει το πρόγραμμα που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα με τα «μεγάλα σφάλματα» που έκανε το ΔΝΤ στις προβλέψεις του για την ασιατική κρίση το 1997 και στην Αργεντινή στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η έκθεση των ανεξάρτητων ελεγκτών είναι κόλαφος, καθώς αναφέρουν ότι το Ταμείο είχε την τάση να παρουσιάζει υπερβολικά αισιόδοξα σενάρια για την ανάπτυξη των χωρών που ζητούσαν μεγάλα δάνεια από αυτό. Αυτές οι αισιόδοξες προβλέψεις, του έδιναν τη δυνατότητα να μην παραβιάζει τους ούτως ή άλλως αυστηρούς κανόνες που εφαρμόζει σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του χρέους των χωρών με τις οποίες υπογράφει δανειακές συμβάσεις, σύμφωνα πάντα με το Ανεξάρτητο Γραφείο Αξιολόγησης.
«Οι βραχυπρόθεσμες προβλέψεις για τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ και τον πληθωρισμό… είχαν την τάση να είναι αισιόδοξες στις περιπτώσεις ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, που χαρακτηρίζονταν από πολύ μεγάλη χρήση των πόρων του ΔΝΤ», αναφέρεται στην έκθεση.
Το ανεξάρτητο γραφείο αξιολόγησης του ΔΝΤ, ερευνώντας τις προβλέψεις των στελεχών του Ταμείου σε 103 χώρες για την περίοδο 1990-2011 και ειδικά σε χώρες μεγάλου ενδιαφέροντος στις οποίες έχουν χορηγηθεί σημαντικά ποσά (όπως η Ελλάδα), διαπιστώνει πως οι εκτιμήσεις είναι «παραδοσιακά» αισιόδοξες, ιδίως όσον αφορά στην αύξηση του ΑΕΠ και του πληθωρισμού. Στην έκθεση πάντως υπογραμμίζεται πως τα στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι στην πρώτη αξιολόγηση (review) κάθε προγράμματος τα λάθη διορθώνονται σε μεγάλο βαθμό. Αυτό βέβαια δεν ίσχυσε στην ελληνική περίπτωση, όπου μεταξύ Νοεμβρίου 2010 και Απριλίου 2013, το ΔΝΤ αναθεώρησε επανειλημμένα τις προβλέψεις του για το ονομαστικό ΑΕΠ της Ελλάδας το 2014, εξέλιξη που λειτούργησε επιβαρυντικά στο σχεδιασμό του προγράμματος προσαρμογής.
Στις περιπτώσεις των προγραμμάτων που συνοδεύονταν από πολύ υψηλά δάνεια, το ΔΝΤ τροποποιεί τους κανόνες του, ώστε να δίνει δάνεια που αντιστοιχούν σε υπερδιπλάσιο ποσό από τη συμμετοχή της χώρας (quota) στο Ταμείο, σε ένα μόνο έτος. Οι περιπτώσεις αυτές αντιστοιχούσαν σε πάνω από το 85% των συνολικών δανείων που έδωσε το ΔΝΤ στο παραπάνω χρονικό διάστημα, σύμφωνα με την έκθεση. Το ΔΝΤ χρησιμοποιεί τις οικονομικές προβλέψεις του για να υπολογίσει το επίπεδο βιωσιμότητας του χρέους μίας χώρας και να αποφασίσει πόσα χρήματα μπορεί να δανείσει και ποια μέτρα δημοσιονομικής λιτότητας απαιτούνται.
Το γραφείο αξιολόγησης διαπίστωσε, επίσης, ότι το Ταμείο υπερεκτιμούσε την ανάπτυξη και υποεκτιμούσε τον πληθωρισμό κατά τη διάρκεια περιφερειακών ή παγκόσμιων υφέσεων, ή κατά τη διάρκεια κρίσεων σε μεμονωμένες χώρες - αν και ο ιδιωτικός τομέας έκανε τα ίδια λάθη. Στις άλλες περιπτώσεις, η έκθεση διαπίστωσε ότι οι προβλέψεις του ΔΝΤ δεν ήταν γενικά μεροληπτικές και ότι οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι εμπιστεύονταν τις προβλέψεις του. Οι ελεγκτές συνέστησαν στο ΔΝΤ να κάνει καλύτερη δουλειά στις προβλέψεις του, μαθαίνοντας από την εμπειρία, και να ενισχύσει τη διαφάνεια, περιγράφοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς κάνει τις προβλέψεις του.
Σε δήλωση που διένειμε, μαζί με την έκθεση, η Γενική Διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ και το προσωπικό του Ταμείου συμφώνησαν με το μεγαλύτερο μέρος των συμβουλών του Γραφείου. Συγκεκριμένα, η Κρ. Λαγκάρντ, αναφερόμενη στην έκθεση του ανεξάρτητου γραφείου αξιολόγησης, δήλωσε ικανοποιημένη από τις διαπιστώσεις του όσον αφορά την ποιότητα και την ακρίβεια των προβλέψεων του Ταμείου, αλλά και από το γεγονός ότι οι προβλέψεις του προσωπικού χαρακτηρίζονται ως «αμερόληπτες» στην πλειονότητα των περιπτώσεων. Τάχθηκε ωστόσο και εκείνη από την πλευρά της υπέρ της περαιτέρω ενίσχυσης της μαθησιακής κουλτούρας του Ταμείου και την έκδοση συμπερασμάτων από τα σφάλματα του παρελθόντος.
Η έκθεση αναφέρει πως οι προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν πιο ορθές από αυτές του ΔΝΤ σε πολλές χώρες (επικαλείται πάντως αναφορές οικονομολόγων σύμφωνα με τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκανε «τεραστίως λανθασμένη πρόβλεψη» (huge forecasting error) για το ελληνικό έλλειμμα το 2009), ενώ σημειώνει πως η ακρίβεια του ΔΝΤ στις βραχυπρόθεσμες προβλέψεις ήταν συγκρίσιμη με εκείνη του ιδιωτικού τομέα.