Της ΜΑΡΙΑΣ ΚΟΥΖΟΥΦΗ | ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ "ΤΥΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ"
Στάση αναμονής τηρούν οι Έλληνες εξαγωγείς απέναντι στις νέες εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή δασμών 30% σε ευρωπαϊκά προϊόντα, από 1η Αυγούστου, με το βλέμμα στραμμένο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών.
Το μέτρο, αν εφαρμοστεί, θα έχει συνέπειες για το ευρωπαϊκό εμπόριο, αλλά και για την Ελλάδα, όπως επισημαίνουν οι άνθρωποι του εξαγωγικού χώρου.
«Περιμένουμε να δούμε τι θα κάνει ο πρόεδρος Τραμπ και τι θα κάνει η Ευρώπη», δηλώνει στο «ΤyposThes» ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εξαγωγέων – ΣΕΒΕ, Συμεών Διαμαντίδης, προσθέτοντας: «Εμείς έχουμε προτείνει το "10-0", δηλαδή να παραμείνουν οι δασμοί στα εξαγόμενα προϊόντα από ΕΕ στο 10%, όπως ισχύει σήμερα, και η Ευρώπη να μηδενίσει τους δασμούς στα αμερικανικά προϊόντα. Είναι κάτι που ο πρόεδρος Τραμπ δέχεται. Όλα τα άλλα, όχι».
Εν αναμονή των εξελίξεων μάλιστα, οι Έλληνες εξαγωγές που συναλλάσσονται με τις ΗΠΑ τηρούν στάση αναμονής, καθώς δε γνωρίζουν τι δασμούς θα πληρώσουν αν τα προϊόντα που θα στείλουν στην Αμερική φτάσουν μετά την 1η Αυγούστου.
Με «κομμένη την ανάσα» ο κλάδος
Η προθεσμία που έχει δώσει η Ουάσιγκτον για την ενεργοποίηση των μέτρων λήγει στις 1 Αυγούστου, με τα σενάρια περί αναβολής να παραμένουν, ωστόσο, ανοιχτά. Η κατάσταση, όπως έχει διαμορφωθεί, όμως, προκαλεί αβεβαιότητα στις εξαγωγικές επιχειρήσεις.
Στο ερώτημα αν είναι αισιόδοξος ότι θα βρεθεί λύση ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ απαντά: Αν η Ευρώπη διαπραγματευτεί όντως […]Πρέπει να κάτσει στο τραπέζι. Να κάτσει να σκεφτεί σοβαρά ότι η επιβολή 30% δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα θα είναι ένα πλήγμα.
Οι επιπτώσεις για την Ελλάδα
Αν επηρεαστούν οι ευρωπαίοι καταναλωτές εξαιτίας της νέας δασμολογικής πολιτικής, τότε αυτό θα έχει αντίκτυπο και στις ελληνικές εξαγωγές, με δεδομένο ότι το 50% των εξαγωγών μας κατευθύνεται προς ευρωπαϊκές χώρες.
«Αν η Ευρώπη εξάγει λιγότερα προϊόντα στην Αμερική, θα έχει λιγότερα έσοδα. Άρα θα αγοράζει και λιγότερα προϊόντα, οπότε και οι ελληνικές εξαγωγές θα υποστούν πλήγμα», λέει χαρακτηριστικά ο κ. Διαμαντίδης. Εάν δηλαδή μειωθεί το εισόδημά τους λόγω των προβλημάτων με την Αμερική, ίσως μειωθεί η καταναλωτικής τους ισχύς.
Όπως λέει, αν επιβληθεί το 30%, η Ιταλία υπολογίζεται ότι θα χάνει 12 δισ. ευρώ τον χρόνο, η Γερμανία 25 δισ. και η Ιρλανδία 15 δισ. «Το 30% πρέπει οπωσδήποτε να αποφευχθεί», τονίζει ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ.
Η άμεση έκθεση της Ελλάδας στις ΗΠΑ είναι μικρότερη αλλά ουσιαστική: οι ελληνικές εξαγωγές προϊόντων προς την αμερικανική αγορά φτάνουν τα 2,5 δισ. ευρώ ετησίως σε αξία, με τα τρόφιμα να αποτελούν το 30% (περίπου 750 εκατ. ευρώ).
Τα πιο «ευάλωτα» ελληνικά προϊόντα
Στην πρώτη θέση των εξαγώγιμων τροφίμων στην Αμερική βρίσκονται σήμερα οι ελιές (με 235 εκατ. ευρώ), με τον πρόεδρο του ΣΕΒΕ, να έχει επισημάνει και στο παρελθόν ότι «εμείς οι Έλληνες μάθαμε τους Αμερικάνους να τρώνε ελιές και να τις βάλουν στη διατροφή τους».
Σήμερα δεν επιβάλλονται δασμοί στις ελιές, οπότε αν γίνει πράξη η ανακοίνωση Τραμπ θα πάνε στο 30%. Ισχυρότερο πλήγμα θα υποστεί ο κλάδος της κομπόστας ροδάκινου.
Τα συγκεκριμένα προϊόντα υπόκεινται ήδη σε δασμούς 17% από τις ΗΠΑ και αν επιβληθεί το 30% θα πάει στα 47%. «Έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα», όπως λέει ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ. Μάλιστα αυτό το διάστημα ο συγκεκριμένος κλάδος βρίσκεται στο αποκορύφωμα της δουλειάς, καθώς βρισκόμαστε στην περίοδο συγκομιδής ροδάκινων στα χωράφια της Κ. Μακεδονίας.
Σημειώνεται ότι το εν λόγω προϊόν ακολουθεί στη δεύτερη θέση των «πρωταγωνιστών» των ελληνικών εξαγωγών τροφίμων στις ΗΠΑ, μετά τις ελιές.
Τα τρόφιμα που σήμερα εξάγονται στην Αμερική απευθύνονται κυρίως στους απλούς πολίτες της χώρας και αν αυξηθεί πολύ ο προϋπολογισμός τους δεν θα είναι σε θέση να τα αγοράσουν.
Θα πρέπει να δούμε αν μπορούν οι καταναλωτές στην Αμερική να δεχθούν το 30% δασμούς, καθώς σε συνδυασμό με το ότι έχει πέσει το δολάριο κατά 15% μέσα στον τελευταίο χρόνο, πάμε στο 45% σε σχέση με πέρυσι. «Τα προϊόντα μας θα είναι 45% πιο ακριβά αν επιβληθεί το 30% δασμοί, οπότε αυτό είναι ένα πρόβλημα». Θα είναι πολύ ακριβά για να τα αγοράσει ο μέσος αμερικανός, όπως προειδοποιεί ο κ. Διαμαντίδης.
Στάση αναμονής για νέες εξαγωγές
Αυτό το διάστημα οι εξαγωγείς τηρούν μια στάση αναμονής καθώς τους προβληματίζει το γεγονός του τι θα γίνει αν στείλουν παραγγελίες που θα φτάσουν μετά την 1η Αυγούστου. «Θα επιβληθούν δασμοί 30%; Αν αρνηθούν οι πελάτες Αμερικής να τα πάρουν; Υπάρχει στάση αναμονής», τονίζει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος του ΣΕΒΕ.
Δεν γνωρίζουν αυτήν την στιγμή τι έχουν προτείνει οι ευρωπαίοι. «Γνωρίζαμε για το «0-0» αλλά αυτό δεν το δέχεται ο Τραμπ. Ο Τράμπ θέλει κάτι να κερδίσει». Ο μόνος τρόπος είναι το «10-0», αναφέρει ο κ. Διαμαντίδης.
Tο σύγχρονο ιστορικό των εμπορικών πολέμων ΗΠΑ - ΕΕ
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς υπενθυμίζει το σύγχρονο ιστορικό των εμπορικών πολέμων μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ, στην προσπάθεια να καταλάβουμε την πιθανή εξέλιξη της παρούσας δασμολογικής διαμάχης. Η δημιουργία της ΕΟΚ ώθησε τις ΗΠΑ, το 1962, να θεσπίσουν το Trade Expansion Act, δίνοντας στον Πρόεδρό τους εξουσία να διαπραγματευτεί περικοπές ή αυξήσεις δασμών έως 50%. Ακολούθησε ο σπουδαίος γύρος διαπραγματεύσεων «Kennedy Round», με αποτέλεσμα τη μείωση δασμών σε βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα, χωρίς ιδιαίτερες εντάσεις και καθυστερήσεις. Εντούτοις, δασμολογικές συγκρούσεις είχαμε και τις δεκαετίες του 1990 και 2010 μεταξύ ΗΠΑ και ΕΕ σε πεδία όπως πουλερικά, μπανάνες και οχήματα. Οι σύγχρονες συγκρούσεις ξεκινούν στην πρώτη θητεία Τραμπ, τον Απρίλιο του 2017, με επιβολή δασμών 25% στον χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο. Η ΕΕ απάντησε με αντίμετρα €3 δις δασμών πάνω σε αμερικανικά προϊόντα και οι ΗΠΑ προειδοποίησαν με επιβολή δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα έως 25%, αλλά τελικά έγινε μια ασθενής «ανακωχή» στις εκατέρωθεν εφαρμογές.
Τον Απρίλιο του 2025, ανακοινώνονται δασμοί από τις Η.Π.Α. που επεκτείνονται σε μέταλλα, αυτοκίνητα, ψηφιακές υπηρεσίες, φάρμακα και ημιαγωγούς, χρησιμοποιώντας ευρεία νομικά εργαλεία (Section 232/301, ΙΕΕΡΑ) για να δικαιολογήσουν δασμούς και να πιέσουν στις διαπραγματεύσεις. Ο μέσος δασμός των ΗΠΑ ξεκινά με 27% και, έως τον Ιούνιο, μειώνεται στο 16%. Η ΕΕ αντέδρασε με αντίμετρα €21-26 δις, μεταξύ άλλων για ουίσκι, αεροπορικά εξαρτήματα, γεωργικά και βιομηχανικά προϊόντα. Η συμφωνία για «παύση 90 ημερών» με προσωρινές μειώσεις δασμών από 20% σε 10% είχε σκοπό να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις. Τον Μάιο, οι ΗΠΑ απειλούν με νέους δασμούς, με προθεσμία την 9η Ιουλίου. Η ΕΕ, διατηρώντας την προσφορά «zero-zero» σε βιομηχανικά προϊόντα, επιδιώκει «mini-deal» σε αυτοκινητοβιομηχανία, τεχνολογία, αγροτικά, LNG, αλλά χωρίς να θυσιάσει ρυθμιστικά πρότυπα, ενώ αντιμετωπίζει αντιπαραθέσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη. Στις 12 Ιουλίου ο Τραμπ ανακοινώνει την επιβολή 30% δασμών σε εισαγωγές από την 1η Αυγούστου, ενώ η ΕΕ θεωρούσε ότι μετά τις πολύμηνες διαπραγματεύσεις ήταν κοντά σε ένα πλαίσιο συμφωνίας και, μάλιστα, έχοντας εγκαταλείψει τα σχέδια για επιβολή ψηφιακού φόρου στους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, Apple και Μeta. Στο σημερινό σενάριο της απειλής δασμών 30%, το πρόσθετο κόστος για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές μπορεί να ξεπεράσει τα €150 δις ετησίως, αν εφαρμοστούν καθολικά στα €532 δις των εξαγωγών, ενώ το πραγματικό πλήγμα θα διαφέρει ανά κλάδο.
