Η κλιματική αλλαγή θεωρείται βασικός λόγος για την αύξηση των αναταράξεων στις πτήσεις παγκοσμίως. Στο Βόρειο Ατλαντικό, η ένταση των αναταράξεων έχει αυξηθεί κατά 55% από το 1979 έως το 2020. Ανάμεσα στις διαδρομές που παρουσιάζουν μεγαλύτερη ένταση συγκαταλέγεται η ιδιαίτερα δημοφιλής γραμμή Λονδίνο – Νέα Υόρκη, με περισσότερες από 30 καθημερινές πτήσεις και ετήσια κίνηση 3,5 έως 4,5 εκατομμυρίων επιβατών.
Τα παρακάτω στοιχεία προέρχονται από μελέτη της Turbli, η οποία ανέλυσε περίπου 10.000 πτήσεις που συνδέουν τα 550 μεγαλύτερα αεροδρόμια του κόσμου. Η αξιολόγηση βασίστηκε σε αρχεία πρόβλεψης αναταράξεων και καταγεγραμμένα ίχνη πτήσης ανά έτος.
Οι αναταράξεις μετρώνται με τον δείκτη EDR (Eddy Dissipation Rate), ο οποίος υπολογίζει την ένταση των στροβιλισμών στην ατμόσφαιρα και εκφράζεται σε m²/³s⁻¹:
- 0–20: ελαφριά, μη επικίνδυνη
- 20–40: μέτρια, πιθανή πρόκληση δυσφορίας
- 40–80: σοβαρή, σπάνια, προκαλεί τραυματισμούς σε επιβάτες χωρίς ζώνη
- 80–100: εξαιρετικά σοβαρή και επικίνδυνη
Στην Ευρώπη, οι πτήσεις με τις περισσότερες αναταράξεις για το 2024–2025 περνούν πάνω από τις Άλπεις.
- Μιλάνο – Γενεύη (EDR 16,3) – μόλις 132 μίλια, αλλά διασχίζει Άλπεις
- Νίκαια – Γενεύη (EDR ~16,0) – επίσης διασχίζει Άλπεις
Οι Άλπεις δημιουργούν ισχυρές αναταράξεις λόγω της συνάντησης ρευμάτων αέρα διαφορετικής ταχύτητας, των κυμάτων που σχηματίζουν τα βουνά και των κάθετων ρευμάτων από καταιγίδες cumulonimbus. Στην προσήνεμη πλευρά παρατηρούνται λιγότερες αναταράξεις, ενώ στην υπήνεμη πλευρά ο αέρας γίνεται ασταθής, με συνεχείς ανοδικές και καθοδικές κινήσεις.
Στην Ελλάδα, οι τιμές EDR είναι συνήθως χαμηλές (14–16), υποδεικνύοντας ελαφριές αναταράξεις. Οι νησιωτικές πτήσεις επηρεάζονται περισσότερο λόγω διάτμησης ανέμου, ενώ παράγοντες όπως το ορεινό έδαφος, τα παράκτια καιρικά συστήματα και οι εποχικοί άνεμοι (μελτέμια) αυξάνουν την πιθανότητα ταραχών, ιδιαίτερα το καλοκαίρι.
Οι πιο χαρακτηριστικές πτήσεις με αναταράξεις στην Ελλάδα:
- Αθήνα – Ηράκλειο / Αθήνα – Χανιά – επηρεάζονται από μελτέμια και ορεινό έδαφος Κρήτης (EDR κοντά στο 20)
- Αθήνα – Σαντορίνη / Αθήνα – Μύκονος – ισχυροί άνεμοι έως 30 κόμβους, τοπικές αναταράξεις λόγω μορφολογίας εδάφους
Παγκοσμίως, οι πιο «ανώμαλες» πτήσεις βρίσκονται πάνω από μεγάλες οροσειρές:
- Μεντόζα (Αργεντινή) – Σαντιάγο (Χιλή) (EDR 24.684) – Άνδεις
- Κόρδοβα (Αργεντινή) – Σαντιάγο (Χιλή) – Άνδεις
- Κατμαντού (Νεπάλ) – Λάσα (Θιβέτ) (EDR 18.817) – Ιμαλάια
- Αλμπουκέρκη – Ντένβερ (17.751) – Βόρεια Αμερική
- Ντουρμπάν – Γιοχάνεσμπουργκ (15.064) – Αφρική
