Δέσμη άμεσων μέτρων στην πλευρά της ζήτησης, που μπορούν να εφαρμόσουν κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, παρουσίασε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ/ΙΕΑ), στον απόηχο των σοβαρών αναταράξεων στις αγορές πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Τα μέτρα εκτείνονται στις οδικές μεταφορές, τα αεροπορικά ταξίδια, τη βιομηχανία, ακόμη και το... μαγείρεμα εν μέσω πιέσεων στις αγορές ντίζελ, αεροπορικού καυσίμου και υγροποιημένου πετρελαϊκού αερίου (LPG).
Ειδικότερα, ο ΔΟΕ σε εκτενή του ενημέρωση αναφέρει χαρακτηριστικά: Η σύγκρουση (σ.σ. στη Μέση Ανατολή) έχει προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου, με τη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, που κανονικά μεταφέρουν περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, να έχει περιοριστεί σε ελάχιστο επίπεδο. Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως αργού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων διέρχονται συνήθως από τα Στενά. Η απώλεια αυτών των ροών έχει περιορίσει σημαντικά τις αγορές, ωθώντας τις τιμές του αργού πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και προκαλώντας ακόμη πιο απότομες αυξήσεις σε διυλισμένα προϊόντα όπως το ντίζελ, το αεροπορικό καύσιμο και το υγροποιημένο πετρελαϊκό αέριο (LPG).
Η αποκατάσταση της διέλευσης μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμένει ουσιώδης για τη σταθεροποίηση των παγκόσμιων ενεργειακών αγορών. Στο μεταξύ, οι χώρες δρουν τόσο στην πλευρά της προσφοράς όσο και της ζήτησης. Στις 11 Μαρτίου, τα κράτη-μέλη του IEA συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης – τη μεγαλύτερη αποδέσμευση αποθεμάτων στην ιστορία του Οργανισμού. Ωστόσο, τα μέτρα στην πλευρά της προσφοράς από μόνα τους δεν μπορούν να αντισταθμίσουν πλήρως το μέγεθος της διαταραχής. Η αντιμετώπιση της ζήτησης είναι ένα κρίσιμο και άμεσο εργαλείο για να μειωθεί η πίεση στους καταναλωτές, βελτιώνοντας την οικονομική προσιτότητα και στηρίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια.
Μια νέα έκθεση του IEA εντοπίζει δέκα μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν γρήγορα από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυτές οι ενέργειες επικεντρώνονται πρωτίστως στις οδικές μεταφορές, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 45% της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου, αλλά καλύπτουν επίσης την αεροπορία, το μαγείρεμα και τη βιομηχανία. Η ευρεία υιοθέτησή τους, όπου είναι εφικτό, θα ενίσχυε τον παγκόσμιο αντίκτυπό τους και θα βοηθούσε να απορροφηθεί το σοκ.
«Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργεί μια μεγάλη ενεργειακή κρίση, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης διαταραχής εφοδιασμού στην ιστορία της παγκόσμιας αγοράς πετρελαίου. Ελλείψει μιας ταχείας επίλυσης, οι επιπτώσεις στις ενεργειακές αγορές και τις οικονομίες αναμένεται να γίνουν όλο και πιο σοβαρές», δήλωσε ο Εκτελεστικός Διευθυντής του IEA, Fatih Birol. «Ως η παγκόσμια ενεργειακή αρχή, ο IEA κάνει ό,τι μπορούμε για να στηρίξουμε τη σταθερότητα των ενεργειακών αγορών. Πρόσφατα προχωρήσαμε στη μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ αποδέσμευση αποθεμάτων πετρελαίου έκτακτης ανάγκης του IEA – και βρίσκομαι σε στενή επαφή με βασικές κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων παραγωγών και καταναλωτών ενέργειας, στο πλαίσιο της διεθνούς ενεργειακής μας διπλωματίας. Επιπλέον, η σημερινή έκθεση παρέχει ένα σύνολο άμεσων και συγκεκριμένων μέτρων που μπορούν να ληφθούν στην πλευρά της ζήτησης από κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και νοικοκυριά, ώστε να προστατευθούν οι καταναλωτές από τις επιπτώσεις αυτής της κρίσης. Βασίζεται στις δεκαετίες εμπειρίας του IEA σε αυτόν τον τομέα και αναδεικνύει μέτρα που έχουν αποδειχθεί ότι λειτουργούν στην πράξη σε διαφορετικά πλαίσια. Πιστεύω ότι θα φανεί χρήσιμη σε κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο, τόσο σε ανεπτυγμένες όσο και σε αναπτυσσόμενες οικονομίες, σε αυτές τις δύσκολες στιγμές».
Στις οδικές μεταφορές, ένας συνδυασμός συμπεριφορικών και πολιτικών μέτρων μπορεί να αποφέρει γρήγορη εξοικονόμηση. Πολλά από αυτά τα μέτρα έχουν εφαρμοστεί στο παρελθόν και εξετάζονται ξανά σε αρκετές χώρες. Η εργασία από το σπίτι, όπου είναι εφικτό, μειώνει τη ζήτηση καυσίμων για τις μετακινήσεις προς και από την εργασία, ενώ η μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά τουλάχιστον 10 χιλιόμετρα την ώρα περιορίζει τη χρήση καυσίμου τόσο στα επιβατικά οχήματα όσο και στις οδικές εμπορευματικές μεταφορές. Η ενθάρρυνση μιας μετατόπισης από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα στα μέσα δημόσιας μεταφοράς, μαζί με μέτρα όπως η εναλλασσόμενη πρόσβαση ιδιωτικών οχημάτων σε μεγάλες πόλεις, μπορεί να μειώσει περαιτέρω τη συμφόρηση και την κατανάλωση καυσίμου. Πρόσθετα οφέλη μπορούν να επιτευχθούν μέσω της κοινής χρήσης αυτοκινήτου και αποδοτικότερων πρακτικών οδήγησης, καθώς και μέσω της βελτιωμένης αποδοτικότητας στις μεταφορές και στις λειτουργίες παράδοσης αγαθών.
Πέρα από τις οδικές μεταφορές, στοχευμένες ενέργειες μπορούν να μειώσουν την πίεση σε καύσιμα που βρίσκονται υπό ιδιαίτερα έντονη στενότητα. Η μείωση των αεροπορικών ταξιδιών όπου υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές μπορεί να μειώσει σημαντικά τη ζήτηση για αεροπορικό καύσιμο. Μέτρα για να μετατοπιστεί η χρήση του LPG μακριά από τις μεταφορές και προς βασικές εφαρμογές, όπως το μαγείρεμα, μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών. Ταυτόχρονα, η ενθάρρυνση της υιοθέτησης εναλλακτικών καθαρών λύσεων μαγειρέματος, όπου είναι εφικτό, μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από το LPG και να αποτρέψει την επιστροφή σε πιο ρυπογόνα καύσιμα που βλάπτουν την υγεία των ανθρώπων.
Η βιομηχανία έχει επίσης σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει. Σε χώρες όπου οι προμήθειες LPG βρίσκονται υπό πίεση, οι εγκαταστάσεις ενδέχεται να μπορούν να μεταβούν από το LPG σε εναλλακτικές πρώτες ύλες, όπως η νάφθα. Αυτό μπορεί να απελευθερώσει ποσότητες LPG για επείγουσες χρήσεις – και μπορεί να συμπληρωθεί από βραχυπρόθεσμα μέτρα αποδοτικότητας και συντήρησης που μπορούν να επιφέρουν πρόσθετες μειώσεις στην κατανάλωση πετρελαίου.
Οι κυβερνήσεις μπορούν να ηγηθούν δίνοντας το παράδειγμα μέσω μέτρων στον δημόσιο τομέα, ρυθμιστικής δράσης και στοχευμένων κινήτρων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η στήριξη προς τους καταναλωτές παρέχεται την κατάλληλη στιγμή και εστιάζει σε όσους έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη. Η εμπειρία από προηγούμενες κρίσεις δείχνει ότι οι σωστά στοχευμένοι μηχανισμοί στήριξης είναι πιο αποτελεσματικοί και πιο δημοσιονομικά βιώσιμοι από τις γενικευμένες επιδοτήσεις.
Αν και τα μέτρα στην πλευρά της ζήτησης που επισημαίνονται στην έκθεση δεν μπορούν να αντιστοιχήσουν την κλίμακα της διαταραγμένης προσφοράς, μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στη μείωση του κόστους για τους καταναλωτές, στη μείωση των πιέσεων στις αγορές και στη διατήρηση καυσίμων για βασικές χρήσεις έως ότου αποκατασταθούν οι κανονικές ροές.
Ο IEA δημοσίευσε επίσης μια επισκόπηση όλων των πολιτικών μέτρων που σχετίζονται με τη ζήτηση και έχουν ανακοινωθεί από κυβερνήσεις από την έναρξη της κρίσης. Αυτό δείχνει ότι πολλές χώρες ήδη δρουν για να προστατεύσουν τους καταναλωτές μέσω μέτρων εξοικονόμησης και οικονομικής στήριξης παρόμοιων με εκείνα που συζητούνται στην έκθεση.
Άμεσες ενέργειες για τη μείωση της ζήτησης:
1. Εργασία από το σπίτι όπου είναι εφικτό
Μετατοπίζει τη χρήση πετρελαίου από τις μετακινήσεις προς και από την εργασία, ιδιαίτερα όπου οι θέσεις εργασίας είναι κατάλληλες για εξ αποστάσεως εργασία.
2. Μείωση των ορίων ταχύτητας στους αυτοκινητοδρόμους κατά τουλάχιστον 10 χλμ./ώρα
Οι χαμηλότερες ταχύτητες μειώνουν τη χρήση καυσίμου για επιβατικά αυτοκίνητα, βαν και φορτηγά.
3. Ενθάρρυνση της χρήσης δημόσιων μεταφορών
Μια μετατόπιση από τα ιδιωτικά αυτοκίνητα προς λεωφορεία και τρένα μπορεί να μειώσει γρήγορα τη ζήτηση πετρελαίου.
4. Εναλλασσόμενη πρόσβαση ιδιωτικών αυτοκινήτων στους δρόμους μεγάλων πόλεων σε διαφορετικές ημέρες
Σχήματα εναλλαγής βάσει πινακίδων μπορούν να μειώσουν τη συμφόρηση και την κατανάλωση καυσίμου κατά την οδήγηση.
5. Αύξηση της κοινής χρήσης αυτοκινήτου και υιοθέτηση αποδοτικών πρακτικών οδήγησης
Η μεγαλύτερη πληρότητα αυτοκινήτων και η οικολογική οδήγηση μπορούν να μειώσουν γρήγορα την κατανάλωση καυσίμου.
6. Αποδοτική οδήγηση για τα επαγγελματικά οδικά οχήματα και για τη μεταφορά αγαθών
Καλύτερες πρακτικές οδήγησης, συντήρηση οχημάτων και βελτιστοποίηση φορτίου μπορούν να μειώσουν τη χρήση ντίζελ.
7. Εκτροπή της χρήσης LPG από τις μεταφορές
Η μετατόπιση οχημάτων διπλού καυσίμου και οχημάτων που έχουν μετατραπεί από LPG σε βενζίνη μπορεί να διατηρήσει το LPG για το μαγείρεμα και άλλες βασικές ανάγκες.
8. Αποφυγή αεροπορικών ταξιδιών όπου υπάρχουν εναλλακτικές επιλογές
Η μείωση των επαγγελματικών πτήσεων μπορεί να μειώσει γρήγορα την πίεση στις αγορές αεροπορικού καυσίμου.
9. Όπου είναι δυνατόν, μετάβαση σε άλλες σύγχρονες λύσεις μαγειρέματος
Η ενθάρρυνση του ηλεκτρικού μαγειρέματος και άλλων σύγχρονων επιλογών μπορεί να μειώσει την εξάρτηση από το LPG.
10. Αξιοποίηση της ευελιξίας στις πετροχημικές πρώτες ύλες και εφαρμογή βραχυπρόθεσμων μέτρων αποδοτικότητας και συντήρησης
Η βιομηχανία μπορεί να συμβάλει στην απελευθέρωση LPG για βασικές χρήσεις, ενώ μειώνει την κατανάλωση πετρελαίου μέσω άμεσων λειτουργικών βελτιώσεων.
- Αναστάτωση σε νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη – Άντρας απειλούσε γιατρούς και ασθενείς
- Κωνσταντοπούλου: Βίντεο από τα δικαστήρια Λάρισας – Η μήνυση Καρυστιανού και Ρούτσι
- Θεσσαλονίκη: Σε κρίσιμη κατάσταση η 24χρονη από τη Βέροια – Εξετάζουν το κινητό της
- Μητσοτάκης από Βρυξέλλες: Έτοιμοι για μέτρα στήριξης σε καύσιμα και ρεύμα (VIDEO)
