">
«Αν είχαμε μια ενιαία Ενεργειακή Ένωση, με περισσότερη αποθήκευση, περισσότερες διασυνδέσεις και περισσότερες επενδύσεις στα δίκτυα, το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα μειωνόταν», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, στη συζήτηση με τον διεθνώς αναγνωρισμένο συγγραφέα Τζουλιάνο ντα Έμπολι, με θέμα «Η Ευρώπη στην εποχή της ισχύος: Ποιος θα διαμορφώσει το μέλλον της;», στο πλαίσιο εκδήλωσης του ΕΛΙΑΜΕΠ.
Ο υπουργός σημείωσε ακόμη ότι «οι λαϊκιστές εντοπίζουν προβλήματα, αλλά αδυνατούν να δώσουν λύσεις», υπογραμμίζοντας πως «το Κέντρο δεν μπορεί να υπερασπίζεται το status quo. Πρέπει να δίνει λύσεις και να μιλά τη γλώσσα του TikTok». Παράλληλα, επεσήμανε ότι «δεν έχουμε την πολυτέλεια να μη ρυθμίσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη».
Η πολιτική στην εποχή του TikTok και οι «μηχανικοί του μέλλοντος»
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στη διάχυση και τη μετατόπιση της ισχύος στο σύγχρονο διεθνές περιβάλλον, σημειώνοντας ότι η τεχνολογική επιτάχυνση έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα κράτη και οι θεσμοί.
«Υπάρχει διάχυση της ισχύος στο εσωτερικό των κρατών. Ο συνομιλητής μου, Τζουλιάνο ντα Έμπολι, αναφέρθηκε στην Ιταλία του 15ου αιώνα. Θυμάμαι την έννοια της Βεστφαλίας, το 1648, όταν η κυριαρχία σήμαινε ένα ισχυρό κράτος. Σήμερα, όμως, υπάρχει διάχυση της ισχύος στο εσωτερικό των κρατών, προς τις επιχειρήσεις και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις.
Δεύτερον, υπάρχει μετατόπιση της ισχύος από τη Δύση προς την Ανατολή, εξ ορισμού. Υπάρχει επίσης κατακερματισμός της ισχύος, επειδή ταυτόχρονα γίνεται δυσκολότερη η εφαρμογή αποφάσεων στο εσωτερικό των κρατών και των χωρών, ως αποτέλεσμα και της τεχνολογικής επιτάχυνσης», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, «η πυκνότητα του χρόνου έχει αλλάξει», επικαλούμενος τη γνωστή φράση που αποδίδεται στον Λένιν, σύμφωνα με την οποία υπάρχουν δεκαετίες κατά τις οποίες δεν συμβαίνει τίποτα και εβδομάδες κατά τις οποίες συμβαίνουν γεγονότα δεκαετιών.
«Αυτή η πυκνότητα του χρόνου έχει μεταβληθεί λόγω της τεχνολογίας και αυτής της εκθετικής δημιουργικής καταστροφής, με τη “σουμπετεριανή” έννοια», ανέφερε, σημειώνοντας ότι οι σημερινές κοινωνίες δεν διαθέτουν πλέον αρκετό χρόνο για να αφομοιώσουν την αλλαγή.
«Η εξέλιξη είναι περισσότερο εκθετική από ποτέ, ενώ οι θεσμοί μας είναι θεσμοί του 19ου αιώνα, προσαρμοσμένοι, ως έναν βαθμό, στον 20ό και στον 21ο αιώνα. Επομένως, έχουμε όλες αυτές τις μεγάλες τάσεις μέσα σε ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον και η πολιτική πρέπει να προσαρμοστεί», τόνισε.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να γίνουν φορείς της αλλαγής, κάνοντας λόγο για την ανάγκη ύπαρξης όχι μόνο «μηχανικών του χάους», αλλά και «μηχανικών του μέλλοντος».
«Οι λαϊκιστές είναι καλοί ανιχνευτές των προβλημάτων, αλλά εξαιρετικά κακοί στην παροχή λύσεων. Αν, όμως, οι δυνάμεις του κέντρου εμφανίζονται απλώς ως υπερασπιστές του υφιστάμενου καθεστώτος, θα αποτύχουν. Και γι’ αυτό η λέξη-κλειδί εδώ είναι η παραγωγή αποτελεσμάτων», είπε.
«Χρειαζόμαστε τους μηχανισμούς για να προσφέρουμε λύσεις, τη νοοτροπία των φορέων της αλλαγής και το λεξιλόγιο της εποχής του TikTok», πρόσθεσε.
Τεχνητή Νοημοσύνη και το στοίχημα του «ευφυούς κράτους»
Αναφερόμενος στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στον ψηφιακό μετασχηματισμό του κράτους, ο υπουργός υποστήριξε ότι η Ευρώπη δεν έχει ακόμη λύσει το βασικό πρόβλημα της αποτελεσματικής ψηφιακής διοίκησης.
«Το ζήτημα του ευφυούς κράτους δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Συμμετέχουμε σε φόρουμ και συζητήσεις ως πολιτικοί για το τι θα κάνουμε με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ δεν έχουμε λύσει ακόμη την εξίσωση της απλής νοημοσύνης, δηλαδή του ευφυούς κράτους», είπε.
Όπως ανέφερε, σε περιοχές της Ευρώπης εξακολουθεί να μην είναι δυνατή ακόμη και η ψηφιακή ανανέωση μιας άδειας οδήγησης.
«Αν δεν μπορείς να ανανεώσεις ψηφιακά την άδεια οδήγησής σου, πώς θα αποκτήσεις το λεξιλόγιο που χρειάζεται για να κατανοήσεις και να αξιοποιήσεις τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγικότητας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης;», διερωτήθηκε.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε επίσης στη σχέση μεταξύ τεχνολογίας και παραγωγικότητας, επισημαίνοντας την ανάγκη οι άνθρωποι που κατανοούν την τεχνολογία να συμμετέχουν άμεσα στον σχεδιασμό δημόσιων πολιτικών.
«Όταν σχεδιάζετε πολιτική, μη βάζετε στο δωμάτιο μόνο νομικούς και οικονομολόγους. Βάλτε και ανθρώπους που κατανοούν την τεχνολογία, σε κάθε είδους πολιτική, ανεξαιρέτως. Όχι προγραμματιστές, αλλά ανθρώπους που κατανοούν πώς εφαρμόζεται η τεχνολογία», τόνισε.
Από την ελληνική εμπειρία στις μεταρρυθμίσεις που χρειάζεται η Ευρώπη
Ο υπουργός αναφέρθηκε και στις ελληνικές μεταρρυθμίσεις, επιχειρώντας να συνδέσει την εμπειρία της χώρας με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Σε πολλά μέρη ζητούν από τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών ελληνικά διδάγματα για το τι μπορεί να συμβεί σε άλλες χώρες. Και απαντώ πάντοτε δύο πράγματα. Πρώτον, η λέξη “ύβρις” είναι ελληνική. Δεύτερον, απεχθάνομαι τα μαθήματα στην πολιτική. Η έμπνευση είναι αυτό που αναζητά κανείς στην πολιτική», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει «μια εντυπωσιακή αναλογία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη», καθώς μεταρρυθμίσεις που έχουν καθυστερήσει επί χρόνια μπορούν να απελευθερώσουν σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης εφόσον υπάρξει πολιτική βούληση.
Ως παραδείγματα ανέφερε τα ιδιωτικά πανεπιστήμια στην Ελλάδα και, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση, την Ενεργειακή Ένωση και την άμυνα.
«Θα έχουμε την Άμυνα ως θέμα συζήτησης στο επόμενο Eurogroup. Και το κάνουμε σκόπιμα, επειδή μπορείς να απελευθερώσεις τεράστιες δυνατότητες αν έχεις κοινές προμήθειες στον τομέα της άμυνας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι αυτό προϋποθέτει διαλειτουργικότητα στα ευρωπαϊκά αμυντικά συστήματα.
Το τεχνολογικό έλλειμμα της Ευρώπης
Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης και την ανάγκη για μια πιο συνεκτική βιομηχανική πολιτική.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης αναφέρθηκε στα παραδείγματα της Airbus και του Galileo ως περιπτώσεις στις οποίες μια κοινή ευρωπαϊκή προσέγγιση απέδωσε, σε αντίθεση με άλλες προσπάθειες δημιουργίας ευρωπαϊκών ανταγωνιστών σε τεχνολογικούς τομείς.
Παράλληλα, τόνισε ότι η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης καθιστά αναγκαία τη διεθνή συνεργασία.
«Καμία χώρα στον κόσμο δεν είναι αρκετά μεγάλη, ώστε να διαχειριστεί μόνη της αυτό το ζήτημα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι αρκετά μεγάλες για να το διαχειριστούν μόνες τους. Η Κίνα δεν είναι αρκετά μεγάλη για να το διαχειριστεί μόνη της. Η Ευρώπη δεν είναι αρκετά μεγάλη για να το διαχειριστεί μόνη της. Χρειαζόμαστε κάποια μορφή συντονισμού», υπογράμμισε.
Παρά την κριτική ότι η Ευρώπη επικεντρώνεται περισσότερο στη ρύθμιση της τεχνολογίας παρά στην καινοτομία, ο υπουργός υποστήριξε ότι η ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι αναπόφευκτη.
«Δεν έχουμε την πολυτέλεια να μη ρυθμίσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη. Το ερώτημα δεν είναι αν θα το κάνεις ή όχι. Το ερώτημα είναι πώς θα το κάνεις. Είναι έξυπνος ο τρόπος με τον οποίο ρυθμίζεις;», είπε.
Ericsson, Nokia και οι 27 δημοπρασίες φάσματος
Ο υπουργός έφερε ως παράδειγμα τον χώρο των τηλεπικοινωνιών, υπενθυμίζοντας ότι κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ η απαγόρευση κινεζικού εξοπλισμού στα δίκτυα 5G ωφέλησε έμμεσα δύο ευρωπαϊκές εταιρείες, την Ericsson και τη Nokia.
Όπως σημείωσε, η Ευρώπη δεν αξιοποίησε επαρκώς αυτή τη συγκυρία και εξακολουθεί να διαθέτει «27 δημοπρασίες φάσματος» και ένα κατακερματισμένο ρυθμιστικό περιβάλλον.
«Δεν ασκούμε βιομηχανική πολιτική για να βοηθήσουμε τις ευρωπαϊκές εταιρείες που πρωταγωνιστούν στους τομείς όπου βρισκόμαστε στην τεχνολογική αιχμή», ανέφερε.
Κατά τον ίδιο, η Ευρώπη πρέπει να επιλέξει τους τομείς στους οποίους ήδη διαθέτει ισχυρή θέση και να επενδύσει σε αυτούς, ενώ σε στρατηγικούς τομείς όπως η άμυνα και η Τεχνητή Νοημοσύνη πρέπει να επιχειρήσει να καλύψει το χάσμα.
Αναφέρθηκε ακόμη στις υποδομές υπολογιστικού νέφους, σημειώνοντας ότι περίπου τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς ελέγχονται από τρεις αμερικανικούς κολοσσούς, ενώ το συνολικό μερίδιο των ευρωπαϊκών εταιρειών ανέρχεται, σύμφωνα με τον ίδιο, περίπου στο 24%.
«Καμία ευρωπαϊκή εταιρεία δεν έχει μερίδιο αγοράς μεγαλύτερο από 2%. Επομένως, θα προσπαθούσατε να αποκτήσετε την ιδιοκτησία αυτών των συστημάτων; Ή θα προσπαθούσατε να ασκήσετε την τεχνολογική σας κυριαρχία μέσω έξυπνης ρύθμισης και έξυπνου ελέγχου; Πιστεύω ότι αυτή πρέπει να είναι η επιλογή», είπε.
Τράπεζες, άμυνα και Ενεργειακή Ένωση
Στο οικονομικό σκέλος της συζήτησης, ο πρόεδρος του Eurogroup αναφέρθηκε στην ανάγκη καλύτερης αξιοποίησης των δημόσιων πόρων, αλλά και βαθύτερης ευρωπαϊκής οικονομικής ενοποίησης.
«Υπάρχει μια εσωτερική συζήτηση που πρέπει να γίνει σε κάθε χώρα για το πώς θα βελτιστοποιήσει τα δημόσια οικονομικά της. Πώς θα κάνεις κάθε ευρώ να αποδίδει περισσότερο;», ανέφερε.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει περαιτέρω στην Ένωση Κεφαλαιαγορών.
«Το γεγονός ότι έχουμε αποταμιεύσεις που παραμένουν αδρανείς σε ευρωπαϊκούς τραπεζικούς λογαριασμούς, χρηματοδοτώντας την αμερικανική ανάπτυξη, αποτελεί σε πολύ μεγάλο βαθμό μια προφανή δυνατότητα. Αν την αξιοποιήσουμε, θα έχουμε περισσότερη ανάπτυξη», είπε.
Ο υπουργός τάχθηκε επίσης υπέρ περισσότερων διασυνοριακών συγχωνεύσεων και ενοποιήσεων τραπεζών στην Ευρώπη, εκτιμώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε τις επενδύσεις στην τεχνολογία και τη χρηματοδότηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Ανάλογα οικονομικά οφέλη, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορούν να προκύψουν και από κοινά προγράμματα προμηθειών στην άμυνα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, τέλος, στην Ενεργειακή Ένωση.
«Στην ενέργεια δεν έχουμε μια ενιαία Ενεργειακή Ένωση. Αν είχαμε μια ενιαία Ενεργειακή Ένωση, με περισσότερη αποθήκευση, περισσότερες διασυνδέσεις και περισσότερες επενδύσεις στα δίκτυα, τότε το κόστος για όλους, για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, θα μειωνόταν», ανέφερε.
Καταλήγοντας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι οι συγκεκριμένες ευρωπαϊκές προτεραιότητες δεν μπορούν εύκολα να ιεραρχηθούν, καθώς όλες έχουν, όπως είπε, «υπαρξιακή σημασία».
«Αν τα υλοποιήσουμε, θα απελευθερώσουμε περισσότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη. Γι’ αυτό λέω ότι, στο τέλος της ημέρας, το ερώτημα συνοψίζεται σε μία μόνο λέξη, μια πολύ συγκεκριμένη λέξη: αποτελεσματικότητα», κατέληξε.
