">
Της ΛΕΜΟΝΙΑΣ ΒΑΣΒΑΝΗ
Να ληφθεί κοινή δράση για να υπάρξουν θάλασσες χωρίς πλαστικά ζητά ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Κρίτων Αρσένης, ενώ την ίδια στιγμή το Ινστιτούτο Θαλάσσιας & Περιβαλλοντικής Έρευνας Αιγαίου Αρχιπέλαγος κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την κατάσταση που επικρατεί στις ελληνικές θάλασσες και ακτές.
«Υπάρχει άμεση ανάγκη για Ολοκληρωμένη Διαχείριση της Παράκτιας Ζώνης, και για αποτελεσματική εφαρμογή από τα Κράτη Μέλη της Οδηγίας Πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική (2008/56/ΕΚ), που έχει σαν στόχο την καλή περιβαλλοντική κατάσταση των ευρωπαϊκών θαλασσών έως το 2020. Οι κλειστές θάλασσες, όπως η Μεσόγειος, κινδυνεύουν ακόμα περισσότερο λόγω της έντονης παράκτιας δραστηριότητας σε χώρες εντός και εκτός ΕΕ. Ζητούμενο είναι η αντιμετώπιση της υποβάθμισης των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, μέσα από την υιοθέτηση και πιστή εφαρμογή του ευρωπαϊκού και διεθνούς καθεστώτος προστασίας της θάλασσας από όλα τα κράτη της Μεσογειακής Λεκάνης, γιατί η θαλάσσια ρύπανση και υποβάθμιση δεν έχει σύνορα», ανέφερε ο Κρίτων Αρσένης στην ερώτηση που κατέθεσε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αποτελεσματικής αντιμετώπισης της ρύπανσης που προκαλεί δίνες πλαστικών απορριμμάτων στο θαλάσσιο περιβάλλον της Μεσογείου.
Η Οδηγία Πλαίσιο 2008/56/ΕΚ για τη Θαλάσσια Στρατηγική
αναφέρει ακόμη (άρθρο 13) πως «Δεδομένου ότι τα κράτη μέλη μοιράζονται τις θαλάσσιες περιφέρειες ή υποπεριφέρειες τόσο με άλλα κράτη μέλη όσο και με τρίτες χώρες, θα πρέπει να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για στενό συντονισμό με όλα τα άλλα εμπλεκόμενα κράτη μέλη και τρίτες χώρες. Για τον συντονισμό αυτών, θα πρέπει, όταν αυτό είναι πρακτικώς εφικτός και πρόσφορο, να αξιοποιούνται οι θεσμικές δομές που υφίστανται στις θαλάσσιες περιφέρειες ή υποπεριφέρειες, και ειδικότερα οι περιφερειακές συμβάσεις για τις θάλασσες.
Στη χώρα μας, αλλά και στην Μεσόγειο τα στοιχεία είναι απογοητευτικά. Ο κ. Αρσένης αναφέρει στην ερώτησή του:
«Τα αποτελέσματα πρόσφατης έρευνας Γάλλων και Βέλγων επιστημόνων σε δείγματα νερού προερχόμενα από τις ακτές της Γαλλίας, της Βόρειας Ιταλίας και της Ισπανίας επιβεβαιώνουν για άλλη μία φορά τις τεράστιες διαστάσεις που έχει πάρει το φαινόμενο της θαλάσσιας ρύπανσης από πλαστικά, με ανησυχητικές προεκτάσεις για την υγεία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και κατ’ επέκταση την ανθρώπινη υγεία. Τα περίπου 250 δισεκατομμύρια μικροσωματίδια πλαστικού που επιπλέουν σύμφωνα με την έρευνα στη θάλασσα της Μεσογείου, σε συνδυασμό με τις σημαντικές ποσότητες μικρο-ινών πλαστικών που εντοπίσθηκαν σε 110 ελληνικές ακτές, σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη της ΜΚΟ “Αρχιπέλαγος”, επιβεβαιώνουν με τον πιο προφανή τρόπο τις επιπτώσεις των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στο θαλάσσιο περιβάλλον».
Να υπογραμμίσουμε ότι το 80% των απορριμμάτων που βρίσκονται διασκορπισμένα στο θαλάσσιο περιβάλλον προέρχονται από χερσαίες πηγές, και το 20% από τα πλοία.
Τα απορρίμματα αυτά δε βιοδιασπώνται, αλλά αποσυντίθενται μέσω των αλλοιώσεων που υφίστανται κυρίως από τον ήλιο, τις υψηλές θερμοκρασίες και το αλάτι. Αναφερόμενη στο θέμα η κα Αναστασία Μήλιου Συντονίστρια Έρευνας & Δράσεων Προστασίας - Αρχιπέλαγος, Ινστιτούτο Θαλάσσιας & Περιβαλλοντικής Έρευνας Αιγαίου σχολίασε στον «Τ.Θ.»: «Ο μύθος που έχουμε μάθει για πλαστικά ότι θέλουν πολλά χρόνια για να διασπασθούν δεν ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις. Ανάλογα με το υλικό, υπάρχουν και πλαστικά που μπορούν μέσα σε λίγους μήνες να διασπασθούν και αν γίνει αυτό είναι επικίνδυνο να μπουν και στη διατροφική αλυσίδα μέσα από τα ψάρια.
Δεν έχει απομείνει θαλάσσιο είδος ή οργανισμός που να τρέφεται από ψάρια όπως και ο άνθρωπος που να μην έχει στον ιστό του ίνες πλαστικού.
Στο σημείο αυτό βέβαια έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν θα πρέπει ο κόσμος να αποθαρρυνθεί από την κατανάλωση ψαριών, που είναι κατά τα άλλα μια θρεπτική τροφή, ωστόσο τόνισε ότι η έκταση του προβλήματος είναι ανησυχητική. «Πρέπει να γίνει εκτεταμένη έρευνα ώστε να αλλάξει ο τρόπος που καταναλώνουμε αλλά και ο τρόπος που σκεφτόμαστε», δήλωσε η κα Μήλιου.
Νέες μετρήσεις από το Αρχιπέλαγος
Στο πλαίσιο αυτό το «Αρχιπέλαγος» θα κάνει μετρήσεις και σε άλλα σημεία των ελληνικών θαλασσών, αλλά και της Μεσογείου για να προκύψουν συγκριτικά αποτελέσματα.
«Οι έρευνες που έχουμε κάνει μέχρι τώρα έχουν δείξει κάτι πολύ ανησυχητικό: ότι σε ακτές απομονωμένες ή σε περιοχές που δεν κατοικούνται και σε μικρονήσια ή βραχονησίδες η συγκέντρωση μικροσκοπικών ινών πλαστικού ήταν ανάλογη με αυτή παραλιών της Αττικής. Αυτό δείχνει ότι ο διακτυνισμός που έχουν είναι πολύ μεγάλος ανεξάρτητα με του που βρίσκεται μια περιοχή. Μέσω των θαλάσσιων ρευμάτων τα μικροπλαστικά διασκορπίζονται παντού οπότε είναι αδύνατη η αντιμετώπιση του προβλήματος και πρέπει να περιοριστεί η πηγή για να μπορέσουμε να κάνουμε οτιδήποτε», μας είπε η συντονίστρια της έρευνας.
Όσο για τις πηγές απ’ όπου προέρχονται αυτά τα πλαστικά, μας είπε ότι είναι κυρίως ανεξέλεγκτες χωματερές στα νησιά και στις παράκτιες περιοχές. Όπως μας εξήγησε, κάποιες από αυτές είναι παλιές και αυθαίρετες, κάποιες όμως είναι καινούριες και έχουν γίνει με την κακή χρήση ευρωπαϊκών επιδοτήσεων. Συνήθως βρίσκονται στις πίσω πλευρές των νησιών που δεν είναι εύκολα ορατές από τους επισκέπτες τους και στους χειμερινούς μήνες με τον αέρα και τη βροχή τα πλαστικά που βρίσκονται σε αυτές καταλήγουν στη θάλασσα.
Πάντως δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στον ανθρώπινο παράγοντα, τονίζοντας ότι ο καθένας μας είναι εν μέρει υπεύθυνος για την κατάσταση που επικρατεί.
«Σε πολλές χώρες, είτε με βάση νόμου, είτε με πρωτοβουλίες συλλόγων, οι κάτοικοι έχουν σταματήσει την υπερκατανάλωση πλαστικών συσκευασιών μίας χρήσης. Εμείς πρέπει να παραδειγματιστούμε από αυτή την πρακτική. Υπάρχει η μια πλευρά του προβλήματος που σχετίζεται με την κακή διαχείριση από τις αρχές με την έλλειψη χωματερών και κατάλληλων χώρων για να απορρίπτονται τα πλαστικά. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά που έχει να κάνει με το ρόλο του καθενός μας, το τι καταναλώνει και πως συμπεριφέρεται σε μια περίοδο που υπάρχουν εναλλακτικές προτάσεις», σημείωσε η κα Μήλιου.
