">
Έκανε δεκτή την προσφυγή των Σκοπίων και έκρινε ότι η Ελλάδα παραβίασε το 2008 την Ενδιάμεση Συμφωνία – Απορρίφθηκαν τα άλλα αιτήματα της ΠΓΔΜ που αφορούσαν τη στάση που θα πρέπει να τηρεί στο μέλλον η Ελλάδα
Επιμέλεια: ΔΑΝΙΗΛ Γ. ΠΑΠΑΔΑΝΙΗΛ
Νέος γύρος διαπραγματεύσεων στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ φέρνει η χθεσινή απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης που έκανε δεκτή την προσφυγή των Σκοπίων και έκρινε ότι η Ελλάδα παραβίασε το 2008 την Ενδιάμεση Συμφωνία με το βέτο για την είσοδο της χώρας στο ΝΑΤΟ. Το υπουργείο Εξωτερικών αμέσως μετά την ανακοίνωση της απόφασης υπογράμμισε ότι το Δικαστήριο της Χάγης δεν θεωρεί απαραίτητο να διατάξει την Ελλάδα να μην ασκήσει στο μέλλον βέτο για ένταξη της ΠΓΔΜ σε διεθνής οργανισμούς, ενώ η απόφαση δεν ασχολείται καθόλου με το θέμα της διαφοράς για την ονομασία. «Η σημερινή απόφαση, υπογραμμίζει το υπουργείο Εξωτερικών, δεν ασχολείται καθόλου με το θέμα της διαφοράς γύρω από το όνομα της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας, επιβεβαιώνοντας ότι η εν λόγω διαφορά πρέπει να επιλυθεί στο πλαίσιο που ορίζουν οι Αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας μέσω διαπραγματεύσεων υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Το Δικαστήριο καλεί τα δύο μέρη να εμπλακούν σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών. H σύσταση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία δεδομένου ότι καλεί έμμεσα την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας να επιδείξει πνεύμα συμβιβασμού, έτσι ώστε οι διαπραγματεύσεις να απολήξουν σε αμοιβαία αποδεκτή λύση» αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών.
Στη Βουλή το θέμα των Σκοπίων
Με αφορμή την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ κ. Γιώργος Καρατζαφέρης ζήτησε χθες την καταγγελία της ενδιάμεσης συμφωνίας με τα Σκόπια. «Με τον τρόπο αυτό θα αφαιρέσουμε από τα Σκόπια την δυνατότητα να επανέλθουν, ενώ παράλληλα το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης και ΟΗΕ θα πάρουν το μήνυμα ότι έχουμε ορισμένες ευαισθησίες. Δεν χρειάζονται λαϊκισμοί και στείροι λόγοι εθνικοφροσύνης αυτή την ώρα», υποστήριξε ο κ. Καρατζαφέρης. «Θα μελετήσουμε σε βάθος την απόφαση, αλλά δεν αλλάζει κάτι στην εθνική μας στρατηγική η οποία είναι κρυστάλλινη και έχει ευρύτατη στήριξη. Θα έχουμε την ευκαιρία στα αρμόδια όργανα να συζητήσουμε λεπτομερώς τις κινήσεις μας, οι οποίες σε κάθε περίπτωση θα διέπονται από το δόγμα του απόλυτου σεβασμού της διεθνούς νομιμότητας και του διεθνούς δικαίου» απάντησε ο Υπουργός Οικονομικών κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος επίσης έστειλε ένα μήνυμα στην πλευρά των Σκοπίων λέγοντας ότι «αν οι φίλοι και γείτονες μας παρεξηγήσουν την απόφαση δεν θα ωφελήσουν τον εαυτό τους».
Η απόφαση της Χάγης
Η Ελλάδα παραβίασε την Ενδιάμεση Συμφωνία της 13ης Σεπτεμβρίου 1995, παρεμποδίζοντας την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, όπως ανακοίνωσε χθες το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Το Δικαστήριο αποφάσισε πως έχει τη δικαιοδοσία να κρίνει την προσφυγή που κατέθεσε η ΠΓΔΜ κατά της Ελλάδας, αναφορικά με την αντίρρηση που είχε προβάλει η χώρα μας στο αίτημά ένταξής της στο ΝΑΤΟ, στο Βουκουρέστι το 2008. Επίσης ανακοίνωσε πως, κατά την εκτίμησή του, η Ελλάδα δεν ενήργησε κατά τρόπο συμβατό με την Ενδιάμεση Συμφωνία, θεωρώντας πως οι λόγοι που επικαλέστηκε η Ελλάδα ήταν ανεπαρκείς, εκτός ίσως από την καταγγελία της για τη χρήση του συμβόλου. Τέλος, το Δικαστήριο απέρριψε τα λοιπά αιτήματα της ΠΓΔΜ που αφορούσαν τη στάση που θα πρέπει να τηρεί στο μέλλον η Ελλάδα, να μην προβάλλει δηλαδή αντιρρήσεις σε ενδεχόμενα αιτήματα που υποβάλλει η ΠΓΔΜ για ένταξή της σε διεθνείς οργανισμούς όπου μετέχει η Ελλάδα. Στη διαδικασία ανάγνωσης της απόφασης, την Ελλάδα εκπροσώπησαν σήμερα ο πρέσβης ε.τ. Γιώργος Σαβαϊδης και η νομικός σύμβουλος του υπουργείου Εξωτερικών, ενώ την ΠΓΔΜ ο υπουργός Εξωτερικών Αντ. Μιλόσοσκι και ο πρώην διαπραγματευτής Νικόλα Ντιμιτρόφ. Η ελληνική πλευρά, σχολιάζοντας την απόφαση του Δικαστηρίου της Χάγης, υπογράμμισε τον σεβασμό της στην απόφαση του Δικαστηρίου και επιφυλάχθηκε να μελετήσει διεξοδικά το κείμενο της απόφασης. Σε έναν πρώτο σχολιασμό επεσήμανε πάντως, ότι η κεντρική επιδίωξη της ΠΓΔΜ, που ήταν, μέσω της προσφυγής, «να παρακάμψει τη διαδικασία επίλυσης του ονόματος υπό την εποπτεία του ΟΗΕ», δεν ικανοποιήθηκε.
Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ΝΑΤΟ
Η Ε.Ε. δια στόματος του αρμοδίου επιτρόπου για την Διεύρυνση, Στέφαν Φούλε πέταξε το μπαλάκι για το θέμα της ονομασίας στον ΟΗΕ. «Λαμβάνουμε υπ’ όψιν την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου στην υπόθεση αναφορικά με την αίτηση για την Ενδιάμεση Συμφωνία μεταξύ της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας και της Ελλάδας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει καμία αρμοδιότητα για αυτό το θέμα και δεν θα κάνει κανένα σχόλιο για την απόφαση. Απευθύνουμε έκκληση στις δύο πλευρές να ξεκινήσουν και πάλι συνομιλίες υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, με σκοπό να βρουν μία κοινά αποδεκτή λύση στην διαμάχη για το όνομα. Αυτό είναι προς το συμφέρον και των δύο χωρών, την ευρύτερη περιοχή και την Ευρωπαϊκή Ένωση» υπογράμμισε σε ανακοίνωση του ο Στέφαν Φούλε. Εξάλλου, όπως τονίζεται, η απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης δεν αλλάζει την στάση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας απέναντι στην ΠΓΔΜ.
Λ. Παπαδήμος: «Σε ετοιμότητα για διαπραγματεύσεις»
Η Ελλάδα δηλώνει την ετοιμότητά της για συνέχιση των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του ζητήματος της ονομασίας erga omnes υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, δήλωσε χθες ο πρωθυπουργός Λουκάς Παπαδήμος μετά την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. «Η Ελλάδα παραμένει απόλυτα σταθερή στις θέσεις αυτές και μετά την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης» ανέφερε ο πρωθυπουργός. Έτοιμος να αναλάβει νέα διαπραγματευτική πρωτοβουλία για το θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ εμφανίζεται ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς. Με ανακοίνωσή του αναφέρει ότι βρίσκεται σε τακτική επαφή με τις δύο κυβερνήσεις και τις κάλεσε να θεωρήσουν την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ως «μία ευκαιρία» να σκεφτούν εποικοδομητικά για τις αμοιβαίες σχέσεις τους και να εξετάσουν μία νέα πρωτοβουλία, προκειμένου να φτάσουν σε λύση του προβλήματος. Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ότι η Ελλάδα παραβίασε την Ενδιάμεση Συμφωνία με το να αντιταχθεί στην ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ είναι μία καθαρή επιβεβαίωση και δίνει επιπλέον διεθνή αναγνώριση στην πολιτική της ΠΓΔΜ, δήλωσε ο πρόεδρος, Γκιόργκι Ιβάνοφ. «Η Δημοκρατία της Μακεδονίας ζητά αυτό που ζήτησε το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης από την Ελλάδα: σεβασμό και αποτελεσματική εφαρμογή της Ενδιάμεσης Συμφωνίας ως το μόνο έγγραφο που ρυθμίζει τις διμερείς σχέσεις».
Οι αντιδράσεις των κομμάτων για την απόφαση της Χάγης
Τις προσεγγίσεις σε σχέση με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης επί της προσφυγής που κατέθεσε η ΠΓΔΜ εναντίον της Ελλάδα για παραβίαση της Ενδιάμεσης Συμφωνίας στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ το 2008 αλλά και τις θέσεις τους για την ονομασία της γειτονικής χώρας εκφράζουν σε δηλώσεις τους η ΝΔ και ο ΛΑΟΣ αλλά και τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η Ελλάδα δεν πρέπει να μετακινηθεί από τις κόκκινες γραμμές που έχουν διακηρυχθεί ήδη και περιλαμβάνουν εκτός των άλλων και το erga omnes, δηλαδή μία ονομασία έναντι όλων για κάθε χρήση, επισήμανε σε δήλωσή του ο τομεάρχης Εξωτερικής Πολιτικής της Νέας Δημοκρατίας, Πάνος Παναγιωτόπουλος. Η απόφαση του δικαστηρίου μετά τη προσφυγή της ΠΓΔΜ, εκτιμά το ΚΚΕ, «επιβεβαιώνει για μια ακόμη φορά το πόσο αδιέξοδη ήταν η τακτική της ονοματολογίας, που διαχρονικά υπερασπίστηκαν οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ - ΝΔ, με τη στήριξη των εθνικιστικών κύκλων. Επιπλέον, επαληθεύεται ότι η συμμετοχή της χώρας στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, δεν αποτελούν εγγύηση για την ασφάλεια, την ειρήνη, την ευημερία του ελληνικού και των άλλων λαών, όπως ισχυρίζονται οι υποστηρικτές του ευρωατλαντισμού. Αποτελούν εργαλείο για την υποταγή των λαών στα ιμπεριαλιστικά σχέδια, κι όχι εγγύηση των λαϊκών συμφερόντων…». Τη διενέργεια δημοψηφίσματος για την ονομασία της ΠΓΔΜ πρότεινε ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ, Γ. Καρατζαφέρης, τονίζοντας ότι πρέπει να βρεθεί μία λύση που δεν θα προσβάλλει την ιστορία μας. Από την πλευρά του ο Συνασπισμός επισημαίνει ότι με την απόφαση «αποδεικνύεται εκ των πραγμάτων αλλά και εκ του αποτελέσματος η πλήρης αποτυχία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, όπως επισταμένα και διαχρονικά είχε επισημάνει ο ΣΥΝ. Η πρόεδρος της Δημοκρατικής Συμμαχίας Ντόρα Μπακογιάννη, επισήμανε σε δήλωσή της ότι το δικαστήριο αρνήθηκε να ασχοληθεί με την ουσία της διαφοράς, υποστηρίζοντας ότι «η εξέλιξη αυτή δεν είναι θετική, αλλά ούτε και ιδιαιτέρως ανησυχητική». Για απόφαση που θέτει τις κυβερνήσεις Ελλάδας και ΠΓΔΜ, μπροστά στις ευθύνες τους έκανε λόγο ο πρόεδρος της Δημοκρατικής Αριστεράς Φώτης Κουβέλης. Τέλος, οι Οικολόγοι Πράσινοι με ανακοίνωσή τους επισήμαναν ότι «δυστυχώς δεν είναι η πρώτη φορά που οι εθνικές πλειοδοσίες οδηγούν τη χώρα σε ταπεινωτικά αδιέξοδα».
Τι σημαίνει για την Ελλάδα η απόφαση της Χάγης;
Ο αναπλ. καθηγητής του ΑΠΘ Σ. Σφέτας μιλά στον «Τ.Θ.»
«Βελούδινη καταδίκη της Ελλάδας», σχολίασε την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ο Αναπληρωτής Καθηγητής στον Τομέα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Λαογραφίας και Kοινωνικής Ανθρωπολογίας του ΑΠΘ Σπυρίδων Σφέτας. Όπως τόνισε, η απόφαση αυτή, δε μεταβάλλει τα πράγματα γιατί ναι μεν η Ελλάδα μπορεί να καταδικάζεται, αλλά δεν ξεμπλοκάρει την απόφαση των Σκοπίων προς την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ παρακάμπτοντας το όνομα. «Ως εκ τούτου, ο Γκρούεφσκι μπορεί να νιώθει δικαιωμένος, τίποτα όμως δεν μεταβάλλει την ουσία των πραγμάτων», εξηγεί. Επισημαίνει πως στο Βουκουρέστι η Ελλάδα δεν έθεσε βέτο επί της ουσίας, διότι βέτο σημαίνει η πλειοψηφία των κρατών να έχουν μια στάση εναντίον της Ελλάδας και η Ελλάδα να πιέζεται να πάρει βέτο. «Κάτι τέτοιο δεν έγινε», είπε και πρόσθεσε πως δεν μπορεί ο Γκρούεφσκι στηριζόμενος στην απόφαση αυτή να ζητήσει ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ στην επόμενη σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Σικάγο, ούτε και έναρξη διαπραγματεύσεων για την είσοδο στην Ευρώπη διότι η συμφωνία δεν παρακάμπτεται. «Οι διμερείς διαπραγματεύσεις πρέπει να συνεχιστούν και ως εκ τούτου τίποτα δεν αλλάζει στην ουσία. Πρόκειται για μια πύρρειο νίκη του Γκρούεφσκι», κατέληξε.
ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΑΛΕΞΙΟΥ
