Skip to main content
Menu

Σύγχρονη πόλη: Λύσεις στα μικρά και καθημερινά, επαφή με τα μεγάλα

Σύγχρονη πόλη: Λύσεις στα μικρά  και καθημερινά, επαφή με τα μεγάλα
Ο Κωνσταντίνος Ζέρβας, Δημοτικός Σύμβουλος και υποψήφιος Δήμαρχος του Δήμου Θεσσαλονίκης, αρθρογραφεί στον «Τύπο Θεσσαλονίκης»
Άρθρο του Κωνσταντίνου Ζέρβα*

Πόσες φορές επιστρέφοντας από κάποιο ταξίδι μας στο εξωτερικό στις πόλεις όπου ζούμε δε νιώσαμε ένα σοκ; Δε ζηλέψαμε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά πόλεων της Ευρώπης και νιώσαμε όταν επιστρέφουμε στη χώρα και την πόλη που αγαπάμε ότι αφήνουμε πίσω μας απαιτήσεις για υψηλότερα στάνταρτς ζωής; Δεν είπαμε γιατί όχι κι εμείς σε θέματα όπως το πράσινο και οι ελεύθεροι χώροι, το κυκλοφοριακό και οι αστικές συγκοινωνίες, η ευταξία και η καθαριότητα;

Στη χώρα μας η υποβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος είναι ο κανόνας και παρά τις όποιες προσπάθειες ανάταξης δεν παράγεται σημαντικό αποτέλεσμα που να διαφοροποιεί την εικόνα. Τα τελευταία χρόνια η δημοσιονομική στενότητα επιβάρυνε την κατάσταση ενός ήδη μεγάλου και πολύπλευρου προβλήματος.

Και τί κάνουμε γι’ αυτό; Αυτό που πρώτα έρχεται στο μυαλό όλων είναι οι αστικές αναπλάσεις. Εκεί αποσκοπούν τεχνικά και σε μεγάλο βαθμό ευρωπαϊκά προγράμματα των Δήμων. Η εμπειρία όμως φανερώνει πως και αυτό το εργαλείο έχει συγκεκριμένα όρια. Και αυτό συμβαίνει συνήθως γιατί απουσιάζει ένας ευρύτερος σχεδιασμός και η κατανόηση μεγεθών, προκλήσεων και δυνατοτήτων. Το εργαλείο της αστικής ανάπλασης είναι χρήσιμο και αποτελεσματικό όταν υπακούει σε έναν ευρύτερο αστικό σχεδιασμό. Όταν στοχεύει, συγκεκριμένα, να προσδώσει στην πόλη χαρακτήρα, να ενισχύσει τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και να συμβάλλει στην επανατοποθέτησή της στον παγκόσμιο χάρτη των πόλεων.

Έχουμε τα ζωντανά παραδείγματα τέτοιων επιτυχημένων παρεμβάσεων στην Αθήνα ενόψει των ολυμπιακών αγώνων του 2004, που άλλαξαν σε πολλά επίπεδα τη λειτουργία και μορφή της πόλης, αλλά και σε μικρότερο βαθμό τις παρεμβάσεις στη Θεσσαλονίκη με την ευκαιρία της ανάληψης της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης το 1997.

Η στενή παραγωγική και οικονομική βάση όμως, η υστέρηση σε βασικές υποδομές, και η έλλειψη επενδυτικού ενδιαφέροντος σε συνδυασμό με ένα γραφειοκρατικό και δαιδαλώδες κανονιστικό πλαίσιο συντελούν στην αίσθηση ενός αναπόφευκτου αδιεξόδου για το σύνολο σχεδόν των πόλεων. Και ας μην ξεχνάμε ότι οι ελληνικές πόλεις, με την εξαίρεση της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης όπου μπορούν να στηρίξουν επαρκώς το αίτημα για μητροπολιτική διακυβέρνηση, είναι μικρού και μεσαίου μεγέθους.

Τη στιγμή που ακόμη συζητάμε τη διαχείριση των απορριμμάτων, την καθαριότητα των πόλεων, τα κυκλοφοριακά προβλήματα, το παρκάρισμα και την φορτοεκφόρτωση, τη διαχείριση των όμβριων υδάτων, το πράσινο και την ανανέωση του αστικού εξοπλισμού, πλήθος παραδειγμάτων πόλεων που κατάφεραν σημαντικούς μετασχηματισμούς, μας δείχνει το δρόμο που πρέπει να ακολουθήσουμε.

Στη χώρα, στις πόλεις μας έχουμε εγκλωβισθεί στη διαχείριση βασικών θεμάτων ποιότητας ζωής που θα έπρεπε να είχαν λυθεί από χρόνια. Και σταδιακά έχουμε χάσει την επαφή με τις νέες σύγχρονες αναζητήσεις και προτάσεις που διακινούνται παγκοσμίως και αφορούν το μέλλον του αστικού ιστού. Παγκοσμίως πλέον οι smart cities (ευφυείς πόλεις) έχουν δώσει τη θέση τους στις future cities (πόλεις του μέλλοντος), όταν εμείς ξεχνάμε τα φώτα ανοιχτά στις πλατείες μέρα μεσημέρι (γιατί δεν έχουν αισθητήρες) ή πρέπει ο αρμόδιος υπάλληλος να ρυθμίζει το σύστημα «αυτόματου ποτίσματος» στα πάρκα (που κατά κανόνα είναι ξεραμένα και απεριποίητα).

Τρόποι ώστε να προσεγγίσουμε το ευρωπαϊκό και διεθνές παράδειγμα επιτυχημένων πόλεων σχετικά γρήγορα και αποτελεσματικά υπάρχουν. Η υιοθέτηση σειράς καλών πρακτικών είναι ένα πρώτο βήμα. Η ανοιχτή διαβούλευση, η παράθεση σύγχρονων προγραμμάτων εν όψει αυτοδιοικητικών εκλογών και η εισαγωγή τεχνογνωσίας είναι το ζητούμενο. Έχουμε μπροστά μας 8 μήνες έως τις ερχόμενες αυτοδιοικητικές (περιφερειακές και δημοτικές) εκλογές για να συζητήσουμε, προτείνουμε και δεσμευθούμε για όλα όσα καθορίζουν την καθημερινότητα μας. Για τα μικρά και τα μεγάλα που κάνουν την πόλη μας βιώσιμη για τους κατοίκους, αλλά συγχρόνως ελκυστική για επισκέπτες και επενδυτές.

*Ο Κ. Κωνσταντίνου Ζέρβας είναι ανεξάρτητος Δημοτικός Σύμβουλος και υποψήφιος Δήμαρχος του Δήμου Θεσσαλονίκης

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ «ΤΥΠΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ