«Το λίκνο της δημοκρατίας ταρακουνάει τον κόσμο»

Ο τίτλος ανήκει στον Μαρκ Μαζάουερ, Βρετανού ιστορικού, συγγραφέα και καθηγητή Ιστορίας στο πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ. Σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε στους New York Times, ο Μ. Μαζάουερ κάνει μια ιστορική αναδρομή του κρίσιμου ρόλου που έχει παίξει η Ελλάδα, για την Ευρώπη, στην διαμόρφωση των εξελίξεων των τελευταίων διακοσίων ετών. «Στη δεκαετία του 1820, στη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία από την οθωμανική αυτοκρατορία, η Ελλάδα έγινε ένα πρώιμο σύμβολο δραπέτευσης από τη φυλακή της αυτοκρατορίας». Ο θρίαμβος της ελευθερίας θα συσπείρωνε πληθώρα λαών εναντίον των εκάστοτε δυναστών τους ή όπως έγραφε «ο Σέλεϊ στο ποίημά του ‘Ελλάς’, “το μεγαλείο της Ελευθερίας τινάχθηκε και έλαμψε!”». Έπειτα μιλά για την μετατόπιση προσφύγων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1920, ένα μοντέλο που θα χρησιμοποιούσαν αργότερα οι ναζιστές, φτάνοντας έτσι στο 1940-41 και την ελληνική «πρωτοπορία της αντίστασης». Η Ελλάδα ταπείνωσε τον Μουσολίνι και κέρδισε την πρώτη μάχη εναντίον των δυνάμεων του Άξονα, ενώ ο Μ. Μαζάουερ δεν ξεχνά να αναφέρει τον Μανώλη Γλέζο που ανέβηκε στην Ακρόπολη και κατέβασε τη σημαία με τη σβάστικα. «Σχεδόν 70 χρόνια αργότερα, η ελληνική αστυνομία θα έριχνε δακρυγόνα στον κ. Γλέζο ο οποίος διαδήλωνε κατά του προγράμματος λιτότητας». Εν συνεχεία μας ταξιδεύει στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, όταν «το 1947, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν χρησιμοποίησε τον κλιμακούμενο εμφύλιο στην Ελλάδα για να πείσει το Κογκρέσο να στηρίξει το Δόγμα Τρούμαν και την ειρηνική δέσμευση αμερικανικών πόρων για τον αγώνα κατά του Κομμουνισμού και την ανοικοδόμηση της Ευρώπης». Η Ευρώπη είχε πλέον διαμορφωθεί σε ως ελάσσων εταίρος της Ουάσιγκτον και οι «αμερικανικές βόμβες ναπάλμ έκαιγαν τα ελληνικά βουνά καθώς οι κομμουνιστές αντάρτες τρέπονταν σε φυγή». «Η πολιτική και οικονομική ένωση της Ευρώπης υποτίθεται ότι θα έβαζε τέλος στις αδυναμίες και την εξάρτηση της διχοτομημένης ηπείρου. Και εδώ η Ελλάδα έγινε σύμβολο μιας νέας φάσης στην ευρωπαϊκή ιστορία». Η πτώση της χούντας στην Ελλάδα «προανήγγειλε τον εκδημοκρατισμό της Νότιας Αμερικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και μετά της Ανατολικής Ευρώπης». «Και τώρα, σήμερα, αφότου έσβησε η ευφορία της δεκαετίας του '90 και μια νέα ταπεινοφροσύνη χαρακτηρίζει τους Ευρωπαίους, ο κλήρος πέφτει και πάλι στην Ελλάδα ως χώρας η οποία θα προκαλέσει τους μανδαρίνους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα θέσει το ερώτημα: ποιό θα είναι το μέλλον της ηπείρου;. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποτίθεται ότι θα ένωνε μια κατακερματισμένη Ευρώπη, ότι θα ενίσχυε τις δημοκρατικές της δυνατότητες και ότι θα μεταμόρφωνε την ήπειρο σε μια ανταγωνιστική δύναμη στην παγκόσμια σκηνή. Είναι ίσως ταιριαστό που ένα από τα αρχαιότερα και πιο δημοκρατικά έθνη - κράτη της Ευρώπης βρίσκεται στην καινούργια εμπροσθοφυλακή, όσων θέτουν εν αμφιβόλω όλα αυτά τα επιτεύγματα. Γιατί είμαστε όλοι μικρές δυνάμεις τώρα, και για άλλη μια φορά η Ελλάδα πολεμάει στην πρώτη γραμμή του αγώνα για το μέλλον».