">
«Καταπέλτης» για την Τρόικα και το ρόλο της στις χώρες που «τρέχουν» προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Κύπρο), είναι το προσχέδιο της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που κατατέθηκε την Τετάρτη στην αρμόδια Επιτροπή Οικονομικών του ΕΚ. Το προσχέδιο κατατέθηκε από τους επικεφαλής της ομάδας που ανέλαβε να διενεργήσει τη σχετική έρευνα, Ότμαρ Κάρας (ΕΛΚ, Αυστρία) και Λιέμ Χοάνγκ Νγκοκ (Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, Γαλλία). Οι συντάκτες της έκθεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, «απαιτούν» τη χαλάρωση της λιτότητας στις χώρες που εφαρμόζουν Μνημόνιο. Στο προσχέδιο ασκείται κριτική και στην ευρωζώνη για την έλλειψη νομικής βάσης στη σύσταση της τρόικας, αλλά και στο ρόλο της τριμερούς, καθώς δεν ελήφθησαν υπόψη οι επιπτώσεις των εφαρμοζόμενων πολιτικών τόσο στην Ελλάδα, όσο και στα υπόλοιπα κράτη-μέλη που έχουν πληγεί από την κρίση. Όπως σημειώνεται, τα προγράμματα προσαρμογής που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα δεν εμπόδισαν την ελεγχόμενη χρεοκοπία, αλλά ούτε και τη μετάδοση της κρίσης στα υπόλοιπα κράτη-μέλη. Επίσης, στο προσχέδιο ασκείται κριτική και στην Κομισιόν για το διπλό ρόλο που έχει τόσο ως μέλος της τρόικας όσο και ως θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Προσχέδιο - βάση του πολιτικού έργου που θα αρχίσει τον Ιανουάριο
Το προσχέδιο αυτό θα αποτελέσει τη βάση του πολιτικού έργου που θα αρχίσει τον Ιανουάριο, με ακροάσεις σημαντικών παραγόντων που καθόρισαν το περιεχόμενο των προγραμμάτων στήριξης και την αποστολή αντιπροσωπειών του ΕΚ στην Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία. Το κείμενο που κατατέθηκε, σύμφωνα με την Επιτροπή, επισημαίνει πως χρειάζονται επίσης βελτιώσεις και σε εθνικό επίπεδο, όσον αφορά κυρίως το σε ποιον «ανήκει» η ευθύνη για τη διαδικασία εφαρμογής μεταρρυθμίσεων, καθώς, εάν δεν υπάρχει τέτοια απόδοση ευθυνών, η εφαρμογή είναι λιγότερο αποτελεσματική και οι επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων λιγότερο θετικές. Σύμφωνα με το ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα που παρατίθεται, αντιπροσωπεία της Επιτροπής Οικονομικών θα μεταβεί στη Λισαβόνα από την 6η ως την 7η Ιανουαρίου 2014, στην Αθήνα από την 8η ως την 9η Ιανουαρίου, στη Λευκωσία από την 10η ως την 11η Ιανουαρίου και στο Δουβλίνο την 16η ως την 17η Ιανουαρίου. Ενώπιον της επιτροπής θα μιλήσουν παράλληλα ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για Οικονομικά και Νομισματικά Θέματα Όλι Ρεν (13η Ιανουαρίου), ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ Ζαν-Κλοντ Τρισέ (14η Ιανουαρίου) και ο διευθυντής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ) Κλάους Ρέγκλινγκ (15η Ιανουαρίου). Το σχέδιο της έκθεσης θα παρουσιαστεί και επίσημα στην Επιτροπή την 16η Ιανουαρίου στο Στρασβούργο.
Το προσχέδιο της έκθεσης για την περίπτωση της Ελλάδας
Αν και το προσχέδιο της έκθεσης αναμένεται να τροποποιηθεί κατά τη διαδικασία συζήτησής του στην αρμόδια επιτροπή, είναι σαφές ότι οι συντάκτες του (Othmar Karas και Liem Hoang Ngoc) θεωρούν πως πολλά πρέπει να αλλάξουν στον τρόπο λειτουργίας της τρόικας. Ειδικά για την περίπτωση της Ελλάδας, στο προσχέδιο επισημαίνεται: 1. Η «λύπη» των συντακτών για το γεγονός ότι παρά τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει, παρατηρείται «έλλειψη προόδου». 2. Η «απάτη» στα στατιστικά στοιχεία κυριαρχούσε πριν από την εφαρμογή του Μνημονίου. 3. Δεν απεφεύχθη η «συντεταγμένη χρεοκοπία» παρά την οικονομική βοήθεια που δόθηκε. Μάλιστα, γενικότερα υποστηρίζει ότι τα προγράμματα δεν εξασφαλίζουν ότι δεν θα υπάρξει «ασύντακτη χρεοκοπία» ή έξοδος μιας χώρας από το ευρώ μακροπρόθεσμα.
Για το σύνολο των χωρών που εφαρμόζουν Μνημόνιο
Γενικότερα, σε ό,τι αφορά το σύνολο των χωρών που εφαρμόζουν Μνημόνιο στην έκθεση γίνονται οι εξής διαπιστώσεις: 1. Υπήρξαν υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις για την πορεία του ΑΕΠ κάθε χώρας από την τρόικα, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η σχέση δημοσιονομικής προσαρμογής και ανάπτυξης και κατ’ επέκταση να μην επιτυγχάνονται οι δημοσιονομικοί στόχοι (το θέμα του μη σωστού υπολογισμού των δημοσιονομικών πολλαπλασιαστών). 2. Το πρόγραμμα δεν οδήγησε στη μείωση του χρέους των χωρών. Αντιθέτως έχει αυξηθεί «απότομα». 3. Στόχος του ΔΝΤ στα προγράμματα ήταν από την αρχή η εσωτερική υποτίμηση, ενώ της Ε.Ε. η δημοσιονομική προσαρμογή. 4. Δόθηκε «πολύ λίγη» προσοχή στην αντιμετώπιση των αρνητικών συνεπειών των Μνημονίων. 5. Δεν υπήρχε νομική βάση στη δημιουργία της τρόικας, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο. 6. Είναι αδύναμη η «δημοκρατική λογοδοσία» της τρόικας. 7. «Βλέπει» πολιτική επιρροή στις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ESM) από υπουργούς Οικονομικών, αρχηγούς κρατών και εθνικά κοινοβούλια.
Οι προτάσεις των συγγραφέων της έκθεσης
Στο πλαίσιο των παραπάνω – και όχι μόνο– διαπιστώσεων, οι συγγραφείς της έκθεσης συμπεριλαμβάνουν στις προτάσεις τους μεταξύ άλλων: 1. Την απαίτηση η τρόικα να λάβει υπόψη της τη συζήτηση για τους δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές και να προχωρήσει στην αλλαγή των όρων των Μνημονίων έχοντας υπόψη τα τελευταία εμπειρικά παραδείγματα. Επί της ουσίας ζητεί τη χαλάρωση της λιτότητας. 2. Την επαναξιολόγηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων του Eurogroup σε ό,τι αφορά τα Μνημόνια για όσες χώρες λαμβάνουν οικονομική βοήθεια, ώστε να συμπεριληφθεί η «δημοκρατική λογοδοσία» σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. 3. Να εξεταστεί το ενδεχόμενο αλλαγής της Ευρωπαϊκής Συνθήκης, με στόχο να δημιουργηθεί Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο «ως εναλλακτική στο ΔΝΤ». Θα πρέπει ταυτόχρονα να επανεξετασθούν η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην αξιολόγηση των προγραμμάτων, αλλά και η «υποχρεωτική συμμετοχή του ΔΝΤ» στα προγράμματα οικονομικής βοήθειας. 4. Τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διαμόρφωση των προγραμμάτων (τόσο των υφιστάμενων, όσο και των μελλοντικών). 5. Την ενημέρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους εκπροσώπους της Κομισιόν στην τρόικα.
Δ. Παπαδημούλης: «Κόλαφος το προσχέδιο της έκθεσης για την τρόικα»
«Τεράστιο κόλαφο για την καταστροφική συνταγή του μνημονίου και την ίδια την τρόικα» χαρακτήρισε χθες ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ Δ. Παπαδημούλης το σχέδιο πορίσματος της Επιτροπής του Ευρωκοινοβουλίου για τον ρόλο της τριμερούς. «Όσο πιο γρήγορα τελειώσουμε και απαλλαγούμε (από την τρόικα και τα μνημόνια), τόσο το καλύτερο για τη χώρα και το λαό μας», δήλωσε ο κ. Παπαδημούλης από το περιστύλιο της Βουλής.
