Η κρίση στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στο Ιράν έχουν ενεργοποιήσει πολλαπλές διεργασίες στο κυβερνητικό στρατόπεδο, τόσο στο πολιτικό όσο και στο οικονομικό επίπεδο. Στο Μέγαρο Μαξίμου εξετάζονται οι επιπτώσεις στην οικονομία, προετοιμάζονται παρεμβάσεις για την αγορά, ενώ παράλληλα καταγράφεται δημοσκοπική ενίσχυση της Νέας Δημοκρατίας, την ώρα που στο παρασκήνιο συζητείται και το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Άτυπο debate για τον χρόνο των εκλογών
Παρασκηνιακή συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη στο κυβερνητικό στρατόπεδο σχετικά με τον χρόνο διεξαγωγής των επόμενων εκλογών. Η συζήτηση τροφοδοτείται από τις διεθνείς εξελίξεις και κυρίως από τον πόλεμο στο Ιράν και τις επιπτώσεις του.
Οι απόψεις έχουν φτάσει στον πρωθυπουργό υπό μορφή εισηγήσεων από κυβερνητικά και κομματικά στελέχη, ωστόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται να επιμένει στην εξάντληση της τετραετίας.
Ο ίδιος ξεκαθαρίζει τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν προς το τέλος της κυβερνητικής θητείας, προσδιορίζοντας εσχάτως τον χρόνο για την άνοιξη του 2027, ώστε ακόμη και σε περίπτωση διπλών εκλογών η χώρα να έχει κυβέρνηση πριν την ανάληψη της Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά ταύτα, η συζήτηση για πρόωρη προσφυγή στις κάλπες παραμένει ενεργή στο εσωτερικό της κυβέρνησης.
Το σενάριο εκλογών το καλοκαίρι
Ορισμένα κυβερνητικά και κομματικά στελέχη εκτιμούν ότι οι εκλογές στις αρχές του καλοκαιριού ή αμέσως μετά τη ΔΕΘ θα μπορούσαν να ευνοήσουν τη Νέα Δημοκρατία.
Τα βασικά επιχειρήματα που προβάλλονται είναι:
-
η κεφαλαιοποίηση των κυβερνητικών χειρισμών για την αμυντική προστασία της Κύπρου με την αποστολή φρεγατών και μαχητικών F-16
-
η δυνατότητα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου μέσω μέτρων που αναμένεται να ανακοινωθούν
-
τα θετικά δημοσκοπικά ευρήματα που καταγράφονται το τελευταίο διάστημα
-
το στοιχείο του αιφνιδιασμού απέναντι σε υπό διαμόρφωση πολιτικούς σχηματισμούς
Παράλληλα, εκτιμάται ότι ο χειμώνας μπορεί να κρύβει παγίδες, καθώς η παρατεταμένη αβεβαιότητα στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα από τα οποία η κυβέρνηση ίσως δυσκολευτεί να ανακάμψει μέχρι την επόμενη άνοιξη.
Γιατί ο πρωθυπουργός επιμένει στην εξάντληση της τετραετίας
Όσοι τάσσονται υπέρ της επιλογής του Κυριάκου Μητσοτάκη για ολοκλήρωση της τετραετίας απορρίπτουν το σενάριο πρόωρων εκλογών.
Τα επιχειρήματα που προβάλλονται είναι:
-
η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα υπονόμευε την εικόνα θεσμικότητας του πρωθυπουργού
-
ο ίδιος έχει δείξει ότι δεν επιθυμεί να αλλάζει τους κανόνες του πολιτικού παιχνιδιού
-
μέχρι το τέλος της τετραετίας θα ολοκληρωθούν ή θα βρίσκονται σε τελική φάση σημαντικά έργα υποδομής σε όλη τη χώρα
-
η ολοκλήρωση του κυβερνητικού έργου θα αποτελέσει βασικό επιχείρημα για μια τρίτη θητεία
Παράλληλα, εκτιμάται ότι εν μέσω διεθνούς κρίσης θα ήταν παρακινδυνευμένο να οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές.
Δημοσκοπική ενίσχυση της Νέας Δημοκρατίας
Οι κυβερνητικοί χειρισμοί στην κρίση της Μέσης Ανατολής αξιολογούνται θετικά από τους πολίτες, γεγονός που καταγράφεται και στις δημοσκοπήσεις.
Στη δημοσκόπηση της Opinion Poll για το Action24:
-
η Νέα Δημοκρατία φτάνει το 32,7% στην εκτίμηση ψήφου, από 30,2% τον Ιανουάριο
-
73% των ερωτηθέντων συμφωνεί με την αποστολή φρεγατών και F-16 στην Κύπρο
-
7 στους 10 αξιολογούν θετικά τη στρατηγική για τα εξοπλιστικά προγράμματα
-
56,4% θεωρεί σημαντικές τις ενεργειακές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης
-
73,5% εκτιμά ότι οι γεωστρατηγικές αναταράξεις απαιτούν σταθερότητα στη χώρα
Στην έρευνα της ALCO για τον Alpha:
-
η Νέα Δημοκρατία προηγείται στην πρόθεση ψήφου με διαφορά 14,3 μονάδων από το ΠΑΣΟΚ
-
τα δύο πρώτα κόμματα εμφανίζουν ενίσχυση της δυναμικής τους
-
πτωτική τάση καταγράφουν η Ελληνική Λύση και η Πλεύση Ελευθερίας
Η ακρίβεια παραμένει η βασική ανησυχία
Παρά τα θετικά δημοσκοπικά ευρήματα για την κυβέρνηση, η ακρίβεια εξακολουθεί να αποτελεί τη βασική ανησυχία των πολιτών.
Σύμφωνα με τις μετρήσεις:
-
στην Opinion Poll η ακρίβεια και ο πληθωρισμός βρίσκονται στην πρώτη θέση των προβλημάτων με 49,6%
-
ακολουθούν τα ζητήματα οικονομίας και ανάπτυξης με 35,1%
-
στην ALCO το 67% των πολιτών θεωρεί ότι η ακρίβεια σε βασικά αγαθά δεν έχει περιοριστεί τους τελευταίους μήνες
Σύσκεψη στο Μαξίμου για τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου
Στο Μέγαρο Μαξίμου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη για τις οικονομικές επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή, αμέσως μετά την επιστροφή του πρωθυπουργού από την Κύπρο και την τριμερή συνάντηση με τον Εμανουέλ Μακρόν και τον Νίκο Χριστοδουλίδη.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν:
-
ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης
-
ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος
-
ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου
-
ο υφυπουργός Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, μέσω τηλεδιάσκεψης
Οι εισηγήσεις παρουσιάστηκαν στον πρωθυπουργό και εκτιμάται ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν εντός της εβδομάδας.
Τα μέτρα που εξετάζει η κυβέρνηση
Οι παρεμβάσεις που εξετάζονται χωρίζονται σε δύο στάδια:
-
άμεσες παρεμβάσεις για να αποτραπεί η μεταφορά των αυξήσεων στις τιμές προϊόντων και καυσίμων
-
μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις, ώστε να υπάρχουν εφεδρείες σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης
Στο τραπέζι βρίσκονται κυρίως μέτρα κατά της αισχροκέρδειας.
Μεταξύ αυτών εξετάζονται:
-
πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων
-
πλαφόν στην αλυσίδα καυσίμων, τόσο στην πώληση από το διυλιστήριο στον έμπορο όσο και από το πρατήριο στον καταναλωτή
-
πλαφόν στα σούπερ μάρκετ
-
πιθανή επιδότηση στα διυλιστήρια για το diesel κίνησης, ώστε να διατεθεί σε χαμηλότερη τιμή
Οι παρεμβάσεις εκτιμάται ότι θα έχουν «λογικό» ύψος, με στόχο τη συγκράτηση των τιμών.
Η «εργαλειοθήκη» της ενεργειακής κρίσης
Η κυβέρνηση εξετάζει και τα εργαλεία που είχαν χρησιμοποιηθεί στην ενεργειακή κρίση του 2022.
Ωστόσο, αυτή τη στιγμή:
-
αποφεύγεται η επαναφορά επιδοτήσεων τύπου fuel pass
-
δεν έχει ληφθεί απόφαση για απευθείας επιδοτήσεις στους πολίτες
-
η ενεργοποίηση τέτοιων μέτρων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης
Το οικονομικό επιτελείο προσπαθεί να αποφύγει την καλλιέργεια υπερβολικών προσδοκιών, καθώς η εξέλιξη της κρίσης παραμένει αβέβαιη.
Η ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης
Η κρίση στη Μέση Ανατολή απασχολεί και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Ο πρόεδρος του Eurogroup και υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι:
-
η Ευρώπη παρακολουθεί στενά τις διεθνείς εξελίξεις
-
βασική προτεραιότητα είναι η προστασία των ευρωπαϊκών νοικοκυριών
-
οι επιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν όχι μόνο στις τιμές ενέργειας αλλά και σε άλλους τομείς, όπως τα λιπάσματα, οι αερομεταφορές και οι συνθήκες χρηματοδότησης
Το Eurogroup θα προετοιμάσει τις εισηγήσεις που θα συζητηθούν και στη Σύνοδο Κορυφής της 19ης Μαρτίου.
