Η αναδιάταξη και ολοκλήρωση του Ε.Σ.Υ.

Η ταλαίπωρη έννοια της πρωτοβάθμιας φροντίδας, που είναι ζητούμενο μισού αιώνα, αφού δεχθεί την αδήριτη ανάγκη της προσαρμογής στη σύγχρονη υγειονομική πραγματικότητα της χώρας, μπορεί να καταστεί και πρότυπο εφαρμογής

Του ΚΩΣΤΑ ΚΙΛΤΙΔΗ, Υποψήφιου βουλευτή του ΛΑΟΣ στην Α’ Θεσσαλονίκης

Το Δημόσιο Σύστημα Υγείας, που το ονομάτι­σαν Εθνικό Σύστημα Υγείας, λειτουργεί εδώ και 30 χρόνια. Αυτή η δομή προσετέθη στην ήδη προϋπάρχουσα περίθαλψη των δημοσίων υπαλλήλων, τα ιατρεία του ΙΚΑ, τα αγροτικά ιατρεία, κ.ά. Προφανώς και ο ιδιωτικός τομέας υγείας προϋπήρχε του 1983, όπως και τα κρα­τικά νοσοκομεία, εκτός των Κέντρων Υγείας. Επίσης για να μην ακυρώνονται ιστορικές παρακαταθήκες του πα­ρελθόντος, θυμίζω το μεγαλειώδες έργο των καθολικών προληπτι­κών εμβολιασμών και το ανεπανάληπτο εκπαιδευτικά της σχολικής υγιεινής.

Επί της ουσίας το ΕΣΥ επέφερε αλλαγές στις εργασιακές σχέ­σεις και στην ιεραρχία των ιατρών, με τη δημιουργία των Κέντρων Υγείας στην Περιφέρεια. Απουσίαζε από την αρχή η ολιστική αντί­ληψη και ο ολοκληρωμένος σχεδιασμός στο υγειονομικό μας σύ­στημα. Γι' αυτό και κάθε 2 χρόνια από το 1983, νομοθετικά στο ΕΣΥ επήλθαν τροποποιήσεις και αλλαγές, ενίοτε οβιδιακές.

Σήμερα διακομματικά και διεπιστημονικά, πλην της ανάδειξης, υπάρχει και η παραδοχή των θεμελιωδών ελλείψεων και στρεβλώ­σεων. Είναι επιτακτική ανάγκη ν' αναλύσουμε και να λάβουμε υπ' όψιν τις σύγχρονες παραμέτρους σε οικονομικό και αποτελεσματικό επίπεδο, χωρίς ιδεοληψίες του παρελθόντος. Υφίσταται δε πεδίο συνεννόησης και σύνθεσης, που συνιστά πλειοψηφία στην κοινω­νία και στον υγειονομικό κόσμο. Είναι κρίμα να χαθεί η ευκαιρία σ' αυτή την κρίσιμη καμπή για την χώρα, όταν η διακομματική πα­ραδοχή αναδεικνύει τις λύσεις για πλείονα ζητήματα κοινωνικο­πολιτικά, που διαχρονικά αδίκησαν την υπόσταση και την εικόνα της πατρίδας μας.

Οι δύο άξονες ενός ολοκληρωμένου Συστήματος Υγείας (το Εθνικό είναι ανεπιτυχές τουλάχιστον) είναι ξεκάθαροι. Ο ένας είναι αυτός που έχει χαρακτηριστικά κρατικά ή άμεσα ασφαλιστικά και προκα­λείται από τη σύγχρονη επιταγή για μεγιστοποίηση αποτελεσμάτων με κίνητρα παραγωγικότητας. Ο άλλος είναι αυτός του Ιδιωτικού Τομέα, που είναι ανάγκη να ελεγχθεί αυστηρά και δίκαια, πριν ακυ­ρωθεί και διασυρθεί, για να συνιστά τη συμπληρωματική ανταγω­νιστική διάσταση για πρόοδο και εξέλιξη στην επιστήμη και περίθαλψη. 

Η Υγεία από υπάρξεως οργανωμένων και συντεταγμένων κοινω­νιών ήταν και θα παραμένει κοινωνικό αγαθό. Η Ευρωπαϊκή και ιδιαίτερα η Ελληνική αντίληψη ζωής με το ασφαλιστικό κοινωνικό πρότυπο της τριμερούς χρηματοδότησης δικαιώνει και κατοχυρώνει την ύψιστη αυτή πολιτική παραδοχή. Πρέπει όμως να κατανοήσουν οι μαρξιστές ή οι σοσιαλίζοντες, ότι αυτό το κοινωνικό αγαθό το εγγυάται το κράτος και το παρέχουν οι ασφαλιστικοί οργανισμοί με άμεσο ή έμμεσο ιδιωτικό φορέα Υγείας. Οι επιστήμονες υγειονο­μικοί ούτως ή άλλως στη σύγχρονη αστική δημοκρατία διεθνώς συμβάλλονται και δρουν ελευθέρως, δε διατάσσονται.

Η προνοσοκομειακή και μετανοσοκομειακή φροντίδα καρκινοβα­τούν και αποσπασματικά αντιμετωπίζονται ενώ το πρόταγμα είναι μέγιστο. 

Η επείγουσα ιατρική με τους δύο πυλώνες της στη σύγχρονη πραγ­ματικότητα, συμβαμάτων και νοσηρότητας, είναι εκ των ων ουκ άνευ. Καθολική και ολοκληρωμένη παρουσία του ΕΚΑΒ σ' όλους τους Νομούς και τις εθνικές οδούς. Μονάδες Εντατικής θεραπείας ή Αυξημένης Φροντίδας με σχεδιασμό περιφερειακό μπορούν να υπάρξουν με απλή αναδιάταξη πόρων και διοικητική αποτελεσμα­τικότητα. 

Η ταλαίπωρος έννοια της πρωτοβάθμιας φροντίδας, που είναι ζη­τούμενο μισού αιώνα, αφού δεχθεί την αδήριτη ανάγκη της προ­σαρμογής στη σύγχρονη υγειονομική πραγματικότητα της χώρας, μπορεί να καταστεί και πρότυπο εφαρμογής. Εφαρμογή του οικογενειακού ιατρού ενηλίκων και παίδων, κατά την αναγκαιότητα πλέον των απαιτήσεων των υψηλών επιστημονι­κών standards και του status της κοινωνίας. 

Επιτέλους η Δευτεροβάθμια Περίθαλψη να καταστεί ουσία νοση­λευτική πραγματικότητα. Ειδάλλως και ο ιδιωτικός τομέας θα νομι­μοποιείται να πράττει τα απαράδεκτα που συμβαίνουν σήμερα με την ανάμειξη του και στην πρωτοβάθμια περίθαλψη διαγνωστικά. Επίσης στα της διοικήσεως των Νοσοκομείων ήρθε η ώρα της εκ των ένδον λειτουργίας τους. Σήμερα άξια στελέχη της Ιατρικής, Νο­σηλευτικής, τεχνικής και οικονομικής επιστήμης με άριστες σπου­δές, μπορούν με την αποκτηθείσα γνώση και εμπειρία να φέρουν τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Συμβούλια κοινωνικής εποπτείας και στρατηγικής να υπάρχουν. Να τελειώνουμε με τους κομματικούς στρατούς και τους δήθεν τεχνοκράτες ( managers ) στα Νοσοκο­μεία. Επίκαιρη πρόκληση είναι και αυτή της ανάμειξης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Πρωτοβάθμια και της Περιφερειακής στην Δευτεροβάθμια. 

Οι εργασιακές σχέσεις των ιατρών του ευρύτερου δημόσιου τομέα να εξομοιωθούν καθολικά με το καθεστώς της πλήρους και της ελεγχόμενης εργασίας και όσοι επιθυμούν, με φορολογική ανα­φορά να ασκούν ιδιωτικό έργο. Σήμερα, πλην των ιατρών του ΕΣΥ, όλοι οι υπόλοιποι παρέχουν και ιδιωτικά τις υπηρεσίες τους (στρα­τιωτικοί, πανεπιστημιακοί, ΙΚΑ, κ. ά.). 

Στις ανοικτές κοινωνίες, όπου ελαχιστοποιείται κοινωνικά η αξιο­λόγηση για την απόκτηση ακαδημαϊκού τίτλου, όπως συνέβαινε πα­λαιότερα με τον προγραμματισμό του κράτους (τόσους χρειάζομαι, τόσοι σπουδάζουν Ιατρική, Νοσηλευτική και ούτω καθεξής) είναι επιτακτικό να καθιερωθούν οι εξετάσεις ως μέσον αξιολόγησης και κατάκτησης άλλης θέσης. Είναι αδιανόητο να μην έχουμε ακόμη κατοχυρώσει το θεσμό των εξετάσεων για την απόκτηση ειδικότη­τος στην χώρα μας. Ο τίτλος της ιατρικής, είναι ακαδημαϊκός και όχι πλέον απαραιτήτως ικανός για άσκηση του επαγγέλματος. Όπως προφανώς συμβαίνει για όλες τις επιστήμες. 

Είναι απαίτηση των καιρών να υπάρξει ένας ακαδημαϊκός τίτ­λος Νοσηλευτικής. Να καταργηθούν όλες οι σχολές και να ορ­γανωθούν σε επιστημονική βάση με ειδικότητες Τριτοβάθμιες σχολές Νοσηλευτικής και μόνον. 

Στο φάρμακο, που τόση συζήτηση γίνεται, είναι ντροπή να μη συ­ζητείται καν το ένα και μοναδικό ζήτημα που θα αναδείξει την ευ­θύνη όλων. Εφαρμογή ασφαλιστικής τιμής με διαπραγμάτευση όπως γίνεται με τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια ή ακροθιγώς με τα Νο­σοκομεία. Όλα τα υπόλοιπα έχουν να κάνουν με εφαρμογή των νόμων περί ποιότητας και γενικής τιμής. 

Απλές δράσεις και ενέργειες αποστερούν την δυνατότητα στοιχει­ώδους λειτουργίας των νοσοκομείων. Κάποιες εκατοντάδες ια­τρών ΕΣΥ χρειάζονται τα Νοσοκομεία της Περιφέρειας για να εφημερεύουν οι κλινικές τους όλες us ημέρες και η απουσία τους τα ακυρώνει και δημιουργεί εκρηκτικές καταστάσεις και στα νο­σοκομεία των μεγάλων πόλεων. Κάποιες εκατοντάδες νοσηλευτές ή έστω δυο-τρεις χιλιάδες μπορούν να δώσουν ανάσα λειτουργίας ανά την επικράτεια και δεν συμβαίνει το αυτονόητο την τελευταία πενταετία. 

Δεν μας φταίνε οι ξένοι, ούτε το κακό το ριζικό μας, ούτε καν η πρωτοφανής οικονομική κρίση. Ξανά θεμέλια με σύγχρονα υλικά και προοπτική αντοχής στο μέλλον. Επομένως αναδιά­ταξη και ολοκληρωμένο σύστημα υγείας είναι η πρόταση.