">
Μια ποντιακή διάλεκτο, κοντινή στα αρχαία ελληνικά μιλούν οι περίπου 5.000 κάτοικοι χωριών κοντά στην Τραπεζούντα(φωτογραφία), στο σπουδαίο κέντρο του Πόντου που ανήκει σήμερα στην Τουρκία. Σύμφωνα με την εφημερίδα «The Independent», η διάλεκτος είναι αξιοσημείωτα συγγενική στα αρχαία ελληνικά και θα μπορούσε να δώσει πολλά στοιχεία για την ίδια τη γλώσσα του Σωκράτη και του Πλάτωνα.
Τα χωριά που μιλούν ρωμαίικα, τα οποία δεν έχουν γραπτή εκδοχή, γράφει η εφημερίδα, διατηρούν και άλλα χαρακτηριστικά γεωγραφικής και πολιτισμικής απομόνωσης. Οι άνθρωποι εκεί σπάνια παντρεύονται εκτός κοινότητας και παίζουν τη δική τους μουσική µε το δικό τους όργανο, τη λύρα.
Κίνδυνος εξαφάνισης
«Οι ομιλούντες τα ρωμαίικα, λέει, είναι σήμερα ευλαβείς μουσουλμάνοι, γι’ αυτό και τους επετράπη η παραμονή τους στον Πόντο μετά τη Συνθήκη της Λοζάννης και την ανταλλαγή των πληθυσμών. Αλλά αλλεπάλληλα κύματα μετανάστευσης, όπως και η κυρίαρχη επιρροή της τουρκόφωνης πλειονότητας, από κοινού µε την απόλυτη απουσία των ρωμαίικων από τη δημόσια σφαίρα, τα τοποθετούν αυτόματα στη λίστα των γλωσσών που διατρέχουν τον μεγαλύτερο, παγκοσμίως, κίνδυνο εξαφάνισης» υποστηρίζει, μιλώντας στα «Νέα» η λέκτορας του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, Ιωάννα Σιταρίδου.
«Με 5.000 µόνο ομιλούντες τη γλώσσα να έχουν απομείνει στην περιοχή, τα ρωμαίικα θα είναι σύντομα μια γλώσσα του παρελθόντος παρά ένα ζωντανό ιδίωμα. Με την εξαφάνισή τους θα χαθεί μια μοναδική ευκαιρία να ξεκλειδώσει ο τρόπος µε τον οποίο η ελληνική γλώσσα εξελίχθηκε» υποστηρίζει η γλωσσολόγος.
Μελέτες της γραμματικής των ρωμαίικων δείχνουν ότι μοιράζονται πάμπολλες ομοιότητες µε την ελληνική κοινή, τη γλώσσα των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων (4ο αι. π.Χ. - 4ος αι. µ.Χ.). Τα νέα ελληνικά, πάλι, υπέστησαν σημαντική διαφοροποίηση και θεωρείται ότι προέρχονται από τα βυζαντινά ελληνικά που μιλιόντουσαν μεταξύ 7ου και 13ου αιώνα.
