">
Συνέντευξη στη Λεμονιά Βασβάνη
Ποιες είναι οι σωστές εξισώσεις στα… μαθηματικά της καρδιάς; Και υπάρχουν τέτοιες άραγε; Ο ηθοποιός Δημήτρης Δάγκαλης που υποδύεται τον Μαθηματικό Δόκτορ Πολ ΜακΜίλαν στην βραβευμένη (το 2011 στο Brighton Fringe Festival) δραματική κωμωδία της Kefi Chadwick “Mathematics of the Heart”, που θα δούμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο Vis Motrix Performance Studio (Έδισσον 4, έναντι Δημαρχείου Θεσσαλονίκης) σε μετάφραση Τηλέμαχου Χατζηιωαννίδη και σκηνοθεσία Νίκου Ορτετζάτου, δίνει τις δικές του απαντήσεις.
Εν μέσω τελικών προβών, βρήκε χρόνο να μιλήσει μαζί μας. Μας είπε για τα έργα που αγαπάει, για το απλό ρεαλιστικό θέατρο που λείπει, για την επιμονή των καλλιτεχνών να κάνουν παραστάσεις απ’ το μηδέν, με το τίποτα, πολλές φορές για το τίποτα, αλλά και για την οικειότητα που ένιωθε από παιδί ακόμα στον χώρο του θεάτρου. «Κυριολεκτικά, βάλε με σε μια άδεια αίθουσα, με τις θέσεις, τη σκηνή, τα φώτα (σβηστά), απλά νιώθω οικεία», σημείωσε και συμπλήρωσε: « Τώρα πια ξέρω, πως ήθελα να σπουδάσω την τέχνη του ανθρώπου. Τον άνθρωπο. Δουλεύοντας για να γίνεις καλύτερος ηθοποιός, δουλεύεις για να ερευνήσεις τον άνθρωπο».
Τόνισε πως το θέατρο «το έχουμε ανάγκη», ενώ αναφερόμενος στην πόλη μας, μίλησε για τα υπέρ και τα κατά της: «Έχει τσιμέντο πλάι σε νερό…. Εκεί που περπατάς, μπορεί να πέσεις μέσα. Κάπως έτσι είναι και το μέσα μας εδώ. Τσιμέντο και νερό. Μια πατάς μια κολυμπάς… τι πιο ελκυστικό;».
-Στα μαθηματικά υπάρχουν κανόνες και οι εξισώσεις είναι απλή υπόθεση. Τι γίνεται στα θέματα της καρδιάς;
-Στα μαθηματικά το πρώτο που πρέπει να κάνεις είναι να διαβάσεις ξανά και ξανά το πρόβλημα. Χαρτί και μολύβι. Βάζεις τα δεδομένα σου σε μια σειρά. Αναγνωρίζεις τις μεταβλητές. Και ψάχνεις τον άγνωστο «x».
Στα «θέματα της καρδιάς» διαβάζεις το πρόβλημα καλά, βλέπεις τα δεδομένα σου, αναγνωρίζεις τις μεταβλητές, και μόλις σηκώσεις τα μάτια σου στον «άγνωστό “x”» όλα θάλασσα - δεδομένα, μεταβλητές, εξισώσεις - …ένα χαζό χαμόγελο μόνο.
-Πώς διαχειρίζεται ο χαρακτήρας σας τη ζωή του; Τι προβλήματα αντιμετωπίζει;
-Ο Πολ είναι διαβασμένος. Δεν είναι απαραίτητα έξυπνος. Περνάει από τη δράση στο πελάγωμα, και πάλι πίσω, σε δευτερόλεπτα. Όπως οι περισσότεροι επιστήμονες, πιστεύει πως όλα εξηγούνται, όλα μπορείς να τα ξέρεις ή να τα μάθεις, και πώς όλα τα κομμάτια της ζωής μπορούν «ν’ ακουμπήσουν» σε κάποιον άξονα. Η σχέση του με τον αδερφό του, η σχέση με τη σύντροφό του και ο θάνατος του πατέρα του, όμως, είναι πράγματα που δεν μπορούν να εξηγηθούν και να τακτοποιηθούν, με τους όρους της επιστήμης που ο Πολ καταλαβαίνει και λατρεύει.
-Τι σηματοδοτεί ο θάνατος του πατέρα του;
-Φαντάζομαι – ευτυχώς ακόμα – την απώλεια του πατέρα σαν ένα σταθερό χτύπημα με τσεκούρι σε μία ρίζα του δέντρου. Το δέντρο συνεχίζει να ζει, παρόλα αυτά μία ρίζα που το ένωνε με τη γη έχει φύγει πια. Ακόμα κι αν φαινομενικά το δέντρο στέκεται, υπάρχει ταλάντωση, υπάρχει μια χαμένη ισορροπία που θα βρεθεί με το πέρασμα του χρόνου.
-Πρόκειται για ένα βρετανικό έργο, βραβευμένο στο Brighton Fringe Festival. Πώς αντιδράσατε όταν το διαβάσατε; Τι σκεφτήκατε;
-Δεν ήξερα όταν το πρωτοδιάβαζα πως το “Mathematics of the heart” ήταν βραβευμένο. Δεν το χρειαζόμουν βραβευμένο, αυτό που χρειαζόμουν ήταν μια ιστορία ανθρώπων. Αυτό μου ήταν αρκετό όταν το διάβασα. Άνθρωποι πάνω στη σκηνή, λόγος, άγγιγμα, δράση και αντίδραση σε μία ανθρώπινη, φαινομενικά καθημερινή ιστορία. Λείπει αυτό από το θέατρο που βλέπουμε ή κάνουμε. Δεν ξέρω γιατί οι απλές ρεαλιστικές ιστορίες θεωρούνται «θεατράκι», ενώ εμπνεύσεις, ιδέες, αιθέρες και φόρμες λατρεύονται ως «δύσκολο θέατρο». Γιατί ξαφνικά ένα «καλημέρα, πέρασε μέσα» πάνω στη σκηνή θεωρείται τόσο εύκολο; Δεν είναι.
-Από τη δική σας εμπειρία ως ηθοποιός και ως θεατής, πώς κρίνετε τα σύγχρονα ελληνικά θεατρικά έργα; Πού κερδίζουν έδαφος και σε τι υστερούν;
-Αν με ρωτάτε από άποψη γραφής, δεν μπορώ να φανταστώ πώς καταλήγει ένας Έλληνας συγγραφέας σε θεματολογία για να γράψει ένα σύγχρονο έργο. Μέσα σε όλο το χάος που ζούμε, ακούμε, και συμμετέχουμε πρέπει να βρεις από πού να το πιάσεις. Και ακόμα πιο δύσκολο είναι το πώς θα βάλεις στο χαρτί την ιστορία σου. Τι λόγο θα δώσεις στους χαρακτήρες σου, σ’ έναν τόπο που χρησιμοποιούμε τις ίδιες λέξεις αλλά ο καθένας έχει μια δική του ερμηνεία γι’ αυτές.
Αν με ρωτάτε για τα ανεβάσματα έργων, είναι αξιοθαύμαστη η επιμονή των καλλιτεχνών να κάνουν παραστάσεις απ’ το μηδέν, με το τίποτα, πολλές φορές για το τίποτα, κι έχοντας ν’ αντιμετωπίσουν και την ατμόσφαιρα του «αυτός/ αυτή άγγιξε αυτό το έργο;», ή «ποιος/ α νομίζει ότι είναι;».
Στο θέατρο έχεις πολλά να μάθεις καθώς το κάνεις. Μόνο μπροστά πρέπει να κοιτάμε. Κερδίζουμε έδαφος όταν τολμάμε, και υστερούμε όταν παραλύουμε από αμφιβολία.
-Πώς, πότε και γιατί αποφασίσατε να γίνετε ηθοποιός;
-Άνοιξη του 2009 τελειώνοντας τις σπουδές στη Διοίκηση η Ελένη Δημοπούλου μου είπε, όταν της είπα ότι θέλω να μπω σε μία σχολή υποκριτικής, «Δημήτρη άνοιξε μια καινούρια σχολή […] η δραματική σχολή Βουτσινά […] πήγαινε να μιλήσεις με τον διευθυντή τον Παύλο Δανελάτο». Και πήγα. «Κι έγινε το κακό».
Τότε ήθελα να σπουδάσω πάνω σ’ αυτό που αγαπούσα να κάνω από μικρός, απ’ το σχολείο. Δεν είχε σημασία πριν μπω στη σχολή αν το έκανα καλά ή όχι, ήξερα ότι μέσα στον χώρο του θεάτρου αισθανόμουν οικεία. Κυριολεκτικά, βάλε με σε μια άδεια αίθουσα, με τις θέσεις, τη σκηνή, τα φώτα (σβηστά), απλά νιώθω οικεία.
Τώρα πια ξέρω, πως ήθελα να σπουδάσω την τέχνη του ανθρώπου. Τον άνθρωπο. Δουλεύοντας για να γίνεις καλύτερος ηθοποιός, δουλεύεις για να ερευνήσεις τον άνθρωπο. Τον εαυτό σου, τον απέναντι, τους οικείους, τους άλλους. Δεν περιμένω να καταλάβω ποτέ, αλλά αυτό το ατέλειωτο ψάξιμο – με όλο το σεβασμό σε ερευνητές, γιατρούς και πυροσβέστες που σώζουν ζωές – είναι η καλύτερη δουλειά στον κόσμο.
-Θέατρο στη Θεσσαλονίκη το 2019. Πώς θα το περιγράφατε;
-Πολυτέλεια να το κάνεις. Πάντα ενδιαφέρον να βλέπεις. Το θέατρο, ειδικά με τις συνθήκες που γίνεται, μονίμως είναι δυσοίωνο και πάντα βρίσκει τρόπο και γίνεται. Δεν έχει ανάγκη το θέατρο, εμείς το ‘χουμε ανάγκη. Πιο πολύ το 2019 απ’ το 2018, και που να δεις το 2020…
-Πείτε μας πέντε αγαπημένα σας θεατρικά έργα…
-Προς Κατεδάφιση (Τ.Ουίλλιαμς) / Η Παρέλαση (Λ.Αναγνωστάκη) / Τέφρα και Σκιά (Ε. Ιψεν) / Μήδεια (Ευρυπίδης) / Φαίδρας Ερως (Σ.Κέην).
-Είστε παιδί της πόλης μας. Τι είναι αυτό που σας αρέσει στη Θεσσαλονίκη; Και ποια είναι τα μελανά της σημεία;
-Ναι αμέ, γέννημα – θρέμμα. Στη Θεσσαλονίκη μ’ αρέσει που όλα περπατιούνται ή τρώγονται… ή γίνονται καφές.
Το μπέρδεμα με τη Θεσσαλονίκη είναι ότι όλοι τη λένε «ερωτική» και χάνονται μέσα σε όλον αυτόν τον αχαλίνωτο ερωτισμό (sic), ενώ στην πραγματικότητα δεν είναι και τόσο ερωτική. Είναι ερωτεύσιμη. Τρομερά ερωτεύσιμη. Σε ρίχνει πανεύκολα, απ’ όπου κι αν έρχεσαι, και όπου κι αν συνεχίσεις να πας.
Έχει τσιμέντο πλάι σε νερό, παιδί μου. Εκεί που περπατάς, μπορεί να πέσεις μέσα. Κάπως έτσι είναι και το μέσα μας εδώ. Τσιμέντο και νερό. Μια πατάς μια κολυμπάς… τι πιο ελκυστικό;
Χώρος: Vis Motrix Performance Studio, Έδισσον 4 (απέναντι από το Δημαρχείο Θεσσαλονίκης)
Πρεμιέρα: Παρασκευή 1 Φεβρουαρίου 2019 στις 21:30
Παραστάσεις: Έως 18 Φεβρουαρίου 2019 | Κάθε Δευτέρα, Παρασκευή, Σάββατο & Κυριακή στις 21:30
Τιμές εισιτηρίων: 12€ κανονικό | 8€ μειωμένο (φοιτητών, ανέργων, ΑΜΕΑ, ατέλειες)
Τηλέφωνο κρατήσεων: 6943 92 25 32
Πολ: Δημήτρης Δάγκαλης
Ζάιναμπ: Μάγδα Γιαννίκη
Έμμα: Θεανώ Αμοιρίδου
Τσάνσερ: Δημήτρης Γούλιος
