">
Στο κατάμεστο αμφιθέατρο της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και με το ακροατήριο να κρέμεται από τα χείλη του, ο μεγάλος «πρωταγωνιστής» του 23ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Φιλοσοφίας, Γιούργκεν Χάμπερμας, μετέτρεψε την ομιλία του χθες, σε μια έκκληση υπέρ της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης ώστε να ενισχυθεί η δημοκρατική νομιμοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλά και να «αποκατασταθεί η ισορροπία ανάμεσα στην πολιτική και τις αγορές».
Στη σχεδόν μία ώρα που στεκόταν όρθιος στο βήμα αναπτύσσοντας τη σκέψη του, ο 84χρονος γερμανός φιλόσοφος και διανοητής ανέλυσε με το γνωστό διεισδυτικό του πνεύμα την ευρωπαϊκή κρίση κάτω από το πρίσμα της έλλειψης «πολιτικής αλληλεγγύης».
Ο Γιούργκεν Χάμπερμας υπενθύμισε ότι τα τρία συστατικά στοιχεία κάθε δημοκρατικού συστήματος είναι «ο λαός ως φορέας της πολιτικής βούλησης, το κράτος ως οργανισμός που δίνει στους πολίτες τη δυνατότητα να δρουν συλλογικά και η νόμιμα συγκροτημένη κοινότητα των πολιτών ως εθελοντική ένωση ελεύθερων και ίσων ατόμων».
Σε μία υπερεθνική δημοκρατία, προσέθεσε ο γερμανός φιλόσοφος, οι πολίτες μπορούν να αποκτήσουν διττό ρόλο: πρώτα ως μέλη της μελλοντικής ένωσης κι έπειτα ως μέλη των κρατών από τα οποία αποτελείται αυτή η ένωση.
Η ευρωπαϊκή κρίση, ωστόσο, αποδεικνύει ότι αυτός ο δρόμος προς την υπερεθνική δημοκρατία είναι κάθε άλλο παρά εύκολος. «Χωρίς μία κοινή δημοσιονομική και οικονομική πολιτική που θα επεκταθεί στη συνέχεια και σε άλλα πεδία, όπως το φορολογικό σύστημα και η κοινωνική πολιτική, η ΕΕ δεν θα μπορέσει να επιστρέψει στη σταθερότητα στο άμεσο μέλλον» τόνισε ο Γ. Χάμπερμας.
«Μακροπρόθεσμα, ο δανεισμός σε υπερχρεωμένα κράτη δεν θα είναι αρκετός για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους» υπογράμμισε.
Σε κάθε περίπτωση, σημείωσε, η εμβάθυνση μιας θεσμοθετημένης συνεργασίας απαιτεί περισσότερη δημοκρατία στην Ευρώπη και επομένως αλλαγές στις συνθήκες που διέπουν τη λειτουργία της. Αντίθετα, όμως, η ΕΕ διολισθαίνει σε μία μορφή τεχνοκρατίας στην οποία συμμετέχουν τα κράτη-μέλη χωρίς την εμπλοκή των πολιτών τους.
Κριτική στη γερμανική κυβέρνηση
Ο Χάμπερμας άσκησε κριτική στη γερμανική κυβέρνηση επισημαίνοντας ότι υπό την ηγεσία της, η ΕΕ θέτει σε προτεραιότητα για την επίλυση της κρίσης τη δημοσιονομική ισορροπία κάθε κράτους-μέλους.
«Στις χώρες που έχουν χτυπηθεί από την κρίση, η πολιτική αυτή πλήττει τα συστήματα κοινωνικής ασφάλισης, τις δημόσιες υπηρεσίες, τα συλλογικά αγαθά. Το μεγαλύτερο κόστος, επομένως, καλούνται να το πληρώσουν τα λιγότερο ευνοημένα στρώματα της κοινωνίας» τόνισε.
Το ζητούμενο, συνεπώς, είναι η πολιτική αλληλεγγύη, την οποία, υπογράμμισε ο Γ. Χάμπερμας, δεν πρέπει να συγχέουμε με την έννοια της δικαιοσύνης. Τα ισχυρά κράτη της ΕΕ αποφεύγουν να εξηγήσουν στους πολίτες τους ότι χωρίς αυτή την πολιτική αλληλεγγύη δεν θα μπορέσει να ενισχυθεί η ανάπτυξη και η ανταγωνιστικότητα στην ευρωζώνη. Ο λόγος είναι ότι η πολιτική αλληλεγγύη θα οδηγήσει σε μια αναδιανομή του πλούτου, που μεσοπρόθεσμα θα λειτουργήσει σε βάρος των ισχυρών οικονομιών.
«Ερμηνεύω αυτή τη στάση ως ένδειξη πολιτικής δειλίας εάν όχι καθαρού καιροσκοπισμού την ώρα που η Ευρώπη βρίσκεται ενώπιον μιας πρόκλησης τεραστίων διαστάσεων» κατέληξε ο Γιούργκεν Χάμπερμας για να εισπράξει την επιδοκιμασία του ακροατηρίου με ένα παρατεταμένο χειροκρότημα.
Για το Grexit, ακροδεξιά, ανεργία, μετανάστευση
Για το Grexit γερμανός φιλόσοφος Γιούργκεν Χάμπερμας εκτίμησε πως δεν θα ήταν μια καλή λύση οικονομικά και πολιτικά το να φύγει η Ελλάδα από την Ευρωζώνη. Από την άλλη πλευρά, πρόσθεσε, για την αντιμετώπισης της κρίσης θα έπρεπε να υπάρξει μια συντονισμένη και θεσμοθετημένη υποστήριξη για κάθε χώρα της ευρωπαϊκής περιφέρειας που χρειάζεται επενδύσεις. «Θα πρέπει να υπάρξει συνεργασία και συντονισμός για να μην θυσιαστεί η ανταγωνιστικότητα, αυτή η ανταγωνιστικότητα που έχει θεοποιηθεί», τόνισε.
Για τις αντιευρωπαϊκές δυνάμεις υποστήριξε πως στις επόμενες ευρωεκλογές είναι πιθανό να δούμε αύξηση της δύναμης των κομμάτων που αντιστρατεύονται την ιδέα της ενωμένης Ευρώπης.
Όπως είπε, πρέπει να αλλάξει η ευρωπαϊκή πολιτική και να περάσουμε από ένα πρότζεκτ των ελίτ σε ένα πρότζεκτ που θα αφορά όλους τους πολίτες. «Και πρέπει να δούμε τις ευρωεκλογές κάτω από ένα άλλο πρίσμα. Έχουμε είκοσι χρόνια ευρωπαϊκό κοινοβούλιο αλλά δεν έχουμε κάνει ευρωεκλογές που να αξίζουν αυτό το όνομα», συμπλήρωσε.
Για την άνοδο της ακροδεξιάς, υπογράμμισε πως ο ακροδεξιός λαϊκισμός είναι επικίνδυνος, επειδή παρασύρει ένα μεγάλο τμήμα του πληθυσμού. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι πολίτες που βρίσκουν καταφύγιο στην ακροδεξιά δεν έχουν σωστή πληροφόρηση, είναι φοβισμένοι, γεμάτοι αγωνία για το μέλλον τους και δεν βλέπουν άλλη λύση. «Είναι μια πρόκληση να φέρουμε αυτούς τους πολίτες πίσω», τόνισε.
Για την ανεργία, ο γερμανός φιλόσοφος επεσήμανε πως το πρόβλημα είναι τεράστιο και αναφερόμενος στις κυβερνήσεις αλλά και τη γερμανική, είπε πως δεν έχουν αναλάβει την ευθύνη για τις συνέπειες της πολιτικής που έχει υιοθετηθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης. «Οι κυβερνήσεις πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη την πράξεών τους», υπογράμμισε.
Μιλώντας για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ο Γιούργκεν Χάμπερμας ανέφερε ότι δεν έχουν όλες οι κυβερνήσεις την απαραίτητη βούληση για να προχωρήσουν στο επόμενο βήμα.
Ο ίδιος αναφερόμενος στο ρόλο των φιλοσόφων είπε πως θα μπορούσαν να κάνουν πιο αισθητή την παρουσία τους καταθέτοντας τις απόψεις τους στον Τύπο ενώ υποστήριξε ότι αυτό που μπορούν να κάνουν πάντως είναι να βοηθήσουν τους πολίτες να αντιληφθούν καλύτερα τον σύγχρονο τρόπο ζωής.
Τέλος για το θέμα της μετανάστευσης σημείωσε ότι είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει οπωσδήποτε να μοιραστεί αυτό το βάρος και εμείς οι πολίτες θα πρέπει να γίνουμε περισσότερο ανεκτικοί.
Συνεδρία στην Πνύκα
με θέμα «Η φιλοσοφία ως πρακτική σοφία»
Σήμερα στις 6 το απόγευμα θα γίνει στην Πνύκα ειδική συνεδρία – συμπόσιο με θέμα «Η φιλοσοφία ως πρακτική σοφία».
Οι συμμετέχοντες από όλο τον κόσμο, Επιστήμονες και Ακαδημαϊκοί του 23ου Παγκοσμίου Φιλοσοφίας θα ανεβούν στο βραχώδη λόφο, που άρχισε από το 507 π.Χ να χρησιμοποιείται ως τόπος για τις δημόσιες συνελεύσεις και συζητήσεις των
Αθηναίων πολιτών τα αρχαία χρόνια, για να αποτίσουν φόρο τιμής στα μεγάλα αναστήματα της Ελληνικής Διανόησης, τους Αρχαίους Έλληνες Φιλοσόφους, οι οποίοι από το βάθρο της Πνύκας γνωστό και ως ‘Βήμα Λόγου», διέδωσαν στην οικουμένη, το Φως της Δημοκρατίας και της Ελευθερίας της έκφρασης.
Μεταξύ αυτών οι ρήτορες του 6ου και 5ου αιώνα π.Χ που ήταν και η Χρυσή εποχή της Αθηναϊκής Δημοκρατίας, Κλεισθένης, Θεμιστοκλής, Αριστείδης, Κίμων,
Περικλής, Αλκιβιάδης, Νικίας, Δημοσθένης, Αισχίνης, Λυκούργος.
Το 1838, ο Στρατηγός Επικεφαλής της Ελληνικής Απελευθερωτικής
Επανάστασης από τους Τούρκους Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, από το ίδιο
αυτό «ΒΗΜΑ» απευθύνθηκε στους νέους του έθνους των Ελλήνων και τους
προέτρεψε «να ακολουθήσουν τα βήματα των σοφών που περπάτησαν
κάποτε εδώ».
Στην αποψινή ειδική συνεδρία θα συμμετέχουν «κορυφές» της Παγκόσμιας Φιλοσοφίας.
Οι καθηγητές Φιλοσοφίας Juliana Gonzalez του Εθνικού Αυτόνομου
Πανεπιστημίου του Μεξικό θα αναπτύξει το θέμα «Η φρόνηση του Σωκράτη
σήμερα» , ο Alexander Nehamas του Πανεπιστημίου του Πρίνστον, το θέμα
«Είναι το να ζεις τέχνη που μπορεί να διδαχθεί;» και η Chen Lai του
Πανεπιστημίου Τσίνγκουα, της Κίνας, το θέμα «Η πρακτική σοφία της
Koμφουκιανής Φιλοσοφίας».
