">
Συνέντευξη στη ΛΕΜΟΝΙΑ ΒΑΣΒΑΝΗ
Έχοντας μεταφράσει το μεγαλύτερο μέρος του έργου του Ναγκίμπ Μαχφούζ από τα αραβικά, η Πέρσα Κουμούτση αποφάσισε να αποτίσει φόρο τιμής στον ίδιο τον Αιγύπτιο νομπελίστα λογοτέχνη για τα όσα της δίδαξε στη διάρκεια των δυο περίπου δεκαετιών ενασχόλησης της με τα κείμενά του. Και έγραψε ένα μυθιστόρημα, που λέγεται «Στους δρόμους του Καΐρου» (εκδόσεις Ψυχογιός) το οποίο και παρουσίασε πριν λίγες μέρες και στην πόλη μας. Η ίδια αναφέρει: «Το βιβλίο αυτό αποτελεί μαρτυρία μιας διαδρομής αλλά και της γνωριμίας μου με τον νομπελίστα συγγραφέα Ναγκίμπ Μαχφούζ». Η Κουμούτση θεωρεί πως «ο μεταφραστής είναι ο δεινότερος αναγνώστης ενός λογοτεχνικού κειμένου» γιατί συχνά τα νοήματα που υπαινίσσονται σε ένα βιβλίο είναι πιο δυνατά από αυτά που φαίνονται από την πρώτη ανάγνωση.
Όσο για την σημερινή πραγματικότητα στην Αίγυπτο τονίζει πως «Ο σύγχρονος Αιγύπτιος αναζητά ακόμα την (σημερινή) ταυτότητα του. Βρίσκεται δηλαδή σε μια συνεχή αναζήτηση και διερεύνηση του εαυτού».
-Πείτε μας δυο λόγια για το βιβλίο.
-Το βιβλίο αυτό αποτελεί μαρτυρία μιας διαδρομής αλλά και της γνωριμίας μου με τον νομπελίστα συγγραφέα Ναγκίμπ Μαχφούζ- που αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα συμβολικά και πολιτισμικά κεφάλαια ολόκληρου του Αραβικού κόσμου και τολμώ να πω ότι δεν περιορίστηκε σε αυτόν -με πάμπολλες αναφορές στον ίδιο αλλά και το έργο του. Τα αυτοβιογραφικά στοιχεία που εντοπίζονται κυρίως στο πρώτο μέρος του βιβλίου, βασίζονται σε προσωπικά βιώματα και αποτελούν το ‘όχημα’ το οποίο με βοήθησε να μεταφέρω τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τους συλλογισμούς μου, όχι μόνο για το έργο του, αλλά και για το ίδιο το πρόσωπο. Και, δεδομένου ότι τον γνώρισα σε πολύ μικρή ηλικία, φρόντισα ή τουλάχιστον προσπάθησα να αποδώσω αλλά και να προσδώσω σε αυτό μια διάσταση μυθική, εξωπραγματική, ακολουθώντας μοτίβα του ίδιου, δανεισμένα από τα βιβλία του. Το έργο αυτό διαποτίζεται και διέπεται εξ ολοκλήρου από το πνεύμα του, ενώ ξεδιπλώνονται άγνωστες για τον αναγνώστη πτυχές της προσωπικότητάς του. Με άλλα λόγια είναι μια αντανάκλαση του ιδίου, καθώς και της αγαπημένης του πόλης, όχι μόνο όπως αποδίδεται ή περιγράφεται στα βιβλία του, αλλά και μέσα από τη δική μου προσωπική ματιά, αφού και εγώ είχα την τύχη να την βιώσω για είκοσι τρία περίπου χρόνια, τα πιο και οριστικά της ζωής μου.
-Πώς προέκυψε η ιδέα για τη συγγραφή του;
-Ήταν μια επιθυμία που επιβλήθηκε με τον καιρό, αλλά κυρίως μια επιτακτική ανάγκη μου να αποτίσω φόρο τιμής στον ίδιο για τα όσα με δίδαξε στη διάρκεια των δυο περίπου δεκαετιών ενασχόλησης μου με το έργο του. Έπειτα στη ζωή του κάθε ανθρώπου έρχεται το πλήρωμα του χρόνου για να κάνει τον απολογισμό του, είτε σε επαγγελματικό, είτε σε προσωπικό επίπεδο, πολλές φορές και στα δυο αυτά επίπεδα ταυτοχρόνως!
-Έχετε ασχοληθεί με κείμενα του Αιγύπτιου νομπελίστα λογοτέχνη μεταφράζοντάς τα. Παράλληλα όμως είστε και αναγνώστρια. Σε τι διαφέρει η επαγγελματική από την προσωπική επαφή με το έργο του;
-Όπως αναφέρεται και στο επίμετρο του βιβλίου, ο μεταφραστής είναι ο δεινότερος αναγνώστης ενός λογοτεχνικού κειμένου, αναδιφά στα κατάβαθα των νοημάτων του για να ανασύρει τους κρυμμένους θησαυρούς του. Γιατί συχνά τα νοήματα που υπαινίσσονται, ή λανθάνουν είναι πιο δυνατά και πιο σημαντικά από εκείνα που διαφαίνονται σε μια πρώτη ανάγνωση και αυτή
είναι μια παράμετρος που μπορεί να διαφύγει από έναν απλό αναγνώστη.
-Γενικότερα πόσο σας έχει επηρεάσει το έργο του Μαχφούζ;
-Σε μέγιστο βαθμό και η συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου το αποδεικνύει περίτρανα. Κι όπως ανέφερε και ο δρ Χάσαν Μπαντάουι (καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής, Ρωμαϊκής, Βυζαντινής και Μεσαιωνικής Ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο), στην παρουσίαση του βιβλίου στη Θεσσαλονίκη, υπάρχει πια ψυχική και πνευματική ταύτιση, όχι μόνο απόψεων, ιδεών ή φιλοσοφίας.
-Πώς σχολιάζετε τη σημερινή πραγματικότητα στην Αίγυπτο;
-Το τοπίο έχει αλλάξει πολύ τον τελευταίο καιρό. Ο σύγχρονος Αιγύπτιος αναζητά ακόμα την (σημερινή) ταυτότητα του. Βρίσκεται δηλαδή σε μια συνεχή αναζήτηση και διερεύνηση του εαυτού. Μια διαδικασία αυτογνωσίας που τιμά κάθε λαό που δεν μένει στο παρελθόν, όσο ένδοξο κι αν είναι.
Λίγα λόγια για τη συγγραφέα
Η Πέρσα Κουμούτση γεννήθηκε στο Κάιρο. Ήρθε στην Ελλάδα αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη Φιλοσοφική Σχολή του Αιγυπτιακού Πανεπιστημίου του Καΐρου. Τα πρώτα χρόνια δίδαξε στην ανώτερη εκπαίδευση, ενώ από το 1993 ασχολήθηκε επαγγελματικά με τη λογοτεχνική μετάφραση από τα αραβικά και τα αγγλικά. Εκτός από έργα αγγλόφωνων συγγραφέων, έχει μεταφράσει το μεγαλύτερο μέρος του έργου του Αιγύπτιου νομπελίστα λογοτέχνη Ναγκίμπ Μαχφούζ από τα αραβικά, καθώς και έργα άλλων σημαντικών Αράβων δημιουργών, όπως και αραβική ποίηση. Το 2001, τιμήθηκε για το σύνολο των μεταφράσεών της με το Διεθνές Βραβείο Καβάφη. Το 2006, το αιγυπτιακό κράτος τη βράβευσε για τη συνεισφορά της στην προώθηση και προβολή της αιγυπτιακής και αραβικής λογοτεχνίας γενικότερα. Έχει συμμετάσχει σε διεθνή λογοτεχνικά συνέδρια, ενώ κείμενα και πεζά της έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Από το 2002 μέχρι σήμερα έχει εκδώσει πέντε μυθιστορήματα.
