Συνέντευξη στην Λεμονιά Βασβάνη
Στη Θεσσαλονίκη, στο Ολύμπιον προβάλλεται σήμερα στις 20.00 το πρώτο ντοκιμαντέρ του Σιαμάκ Ετεμάντη με τίτλο «Από τι είμαστε φτιαγμένοι».
Η ταινία πραγματεύεται την ιστορία του Άρη, ενός νεαρού τετραπληγικού φοιτητή ψυχολογίας, ο οποίος ξεκινά την πτυχιακή του στα στερεότυπα που περιβάλλουν τη σεξουαλικότητα των ατόμων με αναπηρία. Τελικά, η έρευνά του μεταμορφώνεται σε ένα πενταετές προσωπικό ταξίδι.
Το ντοκιμαντέρ επιχειρεί μια βαθιά, ανθρώπινη και ευαίσθητη ματιά στον έρωτα και στο ερωτικό σώμα, προσεγγίζοντας τη σεξουαλικότητα των ατόμων με αναπηρία ως πεδίο προσωπικής αναζήτησης αλλά και συλλογικού στοχασμού. Μάλιστα η προβολή εντάσσεται στο πλαίσιο της εκστρατείας αντικτύπου (impact campaign) της ταινίας για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα ατόμων με αναπηρία.
Ο δημιουργός σχολίασε στο TyposThes πως «η αναπηρία και η σεξουαλικότητα εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται συχνά ως έννοιες ασύμβατες» και συμπλήρωσε πως «Η ταινία, παρότι εξερευνά τον έρωτα μέσα από το πρίσμα της αναπηρίας, έχει στον πυρήνα της κάτι βαθιά υπαρξιακό: την ανάγκη για συντροφικότητα, επαφή και επιθυμία, στοιχεία που μας ενώνουν όλους».
Τέλος σχετικά με την Impact Campaign (καμπάνια επιρροής) είπε πως «είναι ένα σχετικά νέο και τολμηρό εργαλείο για ντοκιμαντέρ με έντονη κοινωνική ματιά, καθώς δίνει στην ταινία ζωή πέρα από την οθόνη».
-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για την ταινία;
-Η αφορμή ήταν η γνωριμία μου με τον Άρη Κατσούλη, το κεντρικό πρόσωπο του ντοκιμαντέρ. Ο Άρης, ως φοιτητής ψυχολογίας, μου είπε πως για την πτυχιακή του εργασία ήθελε να κάνει μια έρευνα σχετικά με τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις στην Ελλάδα για την ερωτική ζωή των αναπήρων. Αυτή η ιδέα, και ο υπέροχος χαρακτήρας του, ήταν το σημείο εκκίνησης για την ταινία.
-Πώς μπορούν να ανατραπούν τα στερεότυπα για την σεξουαλικότητα των ατόμων με αναπηρία;
-Η σεξουαλικότητα λειτουργεί ως αφετηρία για να αναδειχθούν όλες οι περιοριστικές διαστάσεις της αναπηρίας και τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν τα ανάπηρα άτομα για μια ισότιμη ζωή στην Ελλάδα. Για να έχεις μια ικανοποιητική ερωτική ζωή, πρέπει πρώτα να έχεις μια κοινωνική ζωή. Κι εκεί ανοίγονται όλα τα ζητήματα: προσβασιμότητα, ορατότητα, κοινωνικές αντιλήψεις.
Πιστεύω βαθιά πως όταν βλέπεις τον άλλον ερωτικά, τον αναγνωρίζεις ως απόλυτα ίσο.
-Πόσο δύσκολο ήταν να προσεγγίσετε αυτό το ευαίσθητο θέμα;
-Δεν θα έλεγα ότι ήταν δύσκολο, αλλά σίγουρα ήταν μια πορεία πέντε ετών. Τόσος χρόνος χρειάστηκε για να ολοκληρωθούν τα γυρίσματα της ταινίας. Αυτός ο μεγάλος χρονικός ορίζοντας μάς βοήθησε να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη των συμμετεχόντων στο ντοκιμαντέρ. Οι άνθρωποι που γνώρισα μέσα από την ταινία έγιναν πρόθυμοι να ανοιχτούν, να μιλήσουν με ειλικρίνεια και γενναιότητα για την επιθυμία και την οικειότητα. Αυτή η σχέση εμπιστοσύνης έκανε τη διαδικασία της εξερεύνησης ουσιαστική.
Το ίδιο το βίωσα και από την πλευρά του κοινού. Στην πρεμιέρα της ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας, αλλά και στις δύο επόμενες προβολές που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Impact Campaign, στην Πάτρα και στο Περιστέρι, είδα ανθρώπους, είτε είχαν άμεση σχέση με την αναπηρία είτε όχι, να ανταποκρίνονται με έναν τρόπο απρόσμενα ανοιχτό. Στις συζητήσεις που ακολούθησαν, τα ερωτήματα και οι τοποθετήσεις του κοινού εστίασαν κυρίως στη σεξουαλικότητα και στον ρόλο του σεξουαλικού βοηθού, επιβεβαιώνοντας ότι αυτά τα ζητήματα δεν αφορούν μια συγκεκριμένη ομάδα, αλλά αγγίζουν κάτι πολύ πιο καθολικό.
Η ταινία, παρότι εξερευνά τον έρωτα μέσα από το πρίσμα της αναπηρίας, έχει στον πυρήνα της κάτι βαθιά υπαρξιακό: την ανάγκη για συντροφικότητα, επαφή και επιθυμία, στοιχεία που μας ενώνουν όλους.
-Ποιος ο ρόλος της κοινωνίας, της πολιτείας και της οικογένειας στο ζήτημα αυτό;
-Ζώντας από κοντά τις ιστορίες αυτών των ανθρώπων, συνειδητοποίησα πόσο βαθιά επηρεάζει ο τρόπος με τον οποίο η οικογένεια, η κοινωνία (ή, πιο συγκεκριμένα, ο άμεσος περίγυρος) και η πολιτεία, και μάλιστα με αυτή τη σειρά σπουδαιότητας, αντιμετωπίζουν τη σεξουαλικότητα των ανάπηρων ατόμων. Παρότι αποτελούν τη μεγαλύτερη μειονότητα στη χώρα μας, περίπου το 15% του πληθυσμού, η αναπηρία και η σεξουαλικότητα εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται συχνά ως έννοιες ασύμβατες.
Αυτό δημιουργεί ένα βαρύ κοινωνικό στίγμα, το οποίο πολλοί άνθρωποι κουβαλούν σιωπηλά. Το έχω δει να ξεκινά από το οικογενειακό περιβάλλον, συχνά από καλή πρόθεση και υπερπροστασία, και να συνεχίζεται στον περίγυρο: στο σχολείο, στη γειτονιά, στους συγγενείς, μέσα από αμηχανία, φόβο ή άρνηση. Και όταν η πολιτεία απουσιάζει, χωρίς εκπαίδευση, χωρίς θεσμική αναγνώριση, χωρίς ουσιαστικές δομές υποστήριξης, αυτό το κενό γίνεται ακόμη πιο έντονο.
Το ζητούμενο είναι μια συλλογική μετατόπιση.
-Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση. Ποιος ο στόχος της παράλληλης δράσης;
-Η συζήτηση μετά την προβολή αποτελεί ουσιαστικά μέρος της ίδιας της ταινίας. Πρόκειται για την τρίτη και τελευταία από τις τρεις ειδικές προβολές που πραγματοποιήσαμε τον Δεκέμβριο. Μετά την Πάτρα και το Περιστέρι, κλείνουμε αυτόν τον κύκλο στη Θεσσαλονίκη. Σε αυτή την προβολή έχουμε τη χαρά να βρίσκονται μαζί μας δύο πολύ σημαντικοί άνθρωποι της ταινίας: η κωμικός Κατερίνα Βρανά και η Θεσσαλονικιά ηθοποιός Θεανώ Κόντα.
Για τη συγκεκριμένη βραδιά θέλαμε το Q&A να είναι διαφορετικό. Όχι μια κλασική συζήτηση, αλλά μια ανοιχτή, συμμετοχική διαδικασία, με έντονη παρουσία του κοινού και με χιούμορ. Πιστεύω βαθιά ότι πολλά σύνθετα ζητήματα, όπως η σεξουαλικότητα (και η αναπηρία), γίνονται πιο προσβάσιμα και πιο κατανοητά όταν συζητιούνται με ειλικρίνεια, ανοιχτότητα και χιούμορ. Η Κατερίνα Βρανά θα συντονίσει αυτή τη συζήτηση, δίνοντάς της έναν ζωντανό και απελευθερωτικό χαρακτήρα.
Η καμπάνια, στο πλαίσιο της οποίας εντάσσεται αυτή η δράση, στοχεύει στην ενημέρωση, την ευαισθητοποίηση και τη μετατόπιση των κοινωνικών αντιλήψεων. Κεντρική της ιδέα είναι ότι ο έρωτας, η επιθυμία και η οικειότητα αποτελούν θεμελιώδη δικαιώματα για όλους.
Η συζήτηση μετά την προβολή δεν φιλοδοξεί να δώσει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να ανοίξει χώρο. Να αναδείξει ότι αυτά τα ζητήματα δεν αφορούν «κάποιους άλλους», αλλά μας αφορούν όλους.
Η Impact Campaign (καμπάνια επιρροής) είναι ένα σχετικά νέο και τολμηρό εργαλείο για ντοκιμαντέρ με έντονη κοινωνική ματιά, καθώς δίνει στην ταινία ζωή πέρα από την οθόνη. Δεν περιορίζεται στην προβολή, αλλά δημιουργεί χώρο για διάλογο, συνάντηση και ουσιαστική μετακίνηση σκέψης. Όταν το ντοκιμαντέρ πλαισιώνεται από μια ουσιαστικά σχεδιασμένη καμπάνια επιρροής, η προβολή παύει να είναι μια παθητική εμπειρία και μετατρέπεται σε μια συλλογική, βιωματική διαδικασία, όπου το κοινό δεν παρακολουθεί απλώς, αλλά συμμετέχει ενεργά.
Πέρα από την έντονη παρουσία στον ψηφιακό χώρο και στα social media, η καμπάνια θα συνοδεύεται από μια σειρά εκδηλώσεων. Ορισμένες θα συνδέονται άμεσα με τις προβολές του ντοκιμαντέρ, ενώ άλλες θα προηγούνται ή θα ακολουθούν, προσφέροντας διαφορετικές ευκαιρίες εμβάθυνσης στο περιεχόμενο της ταινίας. Μέσα από ομιλίες με τη συμμετοχή των προσώπων της ταινίας, αλλά και μέσα από διαδραστικά workshops, θα ενισχύεται ο άμεσος διάλογος με το κοινό, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή και την ανταλλαγή σκέψεων γύρω από τα ζητήματα που τίθενται.
Χρήσιμα
Από τι Είμαστε Φταγμένοι | Προβολή 15 Δεκεμβρίου στις 20.00 στο Ολύμπιον
Προπώληση εισιτηρίων: https://www.more.com/gr-el/tickets/cinema/apo-ti-eimaste-ftiagmenoi
Διοργάνωση Impact Screening: Aegos Films, Νεανικό Πλάνο, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.
Με την υποστήριξη των: Creative Hub - ΕΚΚΟΜΕΔ, AVE S.A, Film Office Περιφέρειας ΚεντρικήςΜακεδονίας
Υπό την Αιγίδα του: Δήμου Θεσσαλονίκης
Περισσότερες πληροφορίες στη επίσημη σελίδα της ταινίας στο Facebook και στο Instagram.
