*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Το παλιό και το ιστορικό, γέννησε την ιδέα για το νέο και το σύγχρονο. Στην ομαδική εικαστική έκθεση με τίτλο «Χρυσά και μάλλινα γαϊτάνια με τα χρυσά στριφτά κορδόνια» σε επιμέλεια της Αρχαιολόγου-Ιστορικού Τέχνης, Ίριδας Κρητικού, δημιουργοί άντλησαν έμπνευση από αντικείμενα όπως η στολή του Μακεδονομάχου Γεωργίου Ρουμπέση (Καπετάν Τζαβάρα), η γυναικεία παραδοσιακή φορεσιά από την Αλεξάνδρεια Ημαθίας (Γιδάς) και τα επιπρόσθετα στοιχεία μιας δεύτερης πανομοιότυπης φορεσιάς, η γυναικεία φορεσιά του Μοριχόβου και τμήμα της γυναικείας ενδυμασίας της Πασχαλίνας Τοπαρλάνη από το Μελισσοχώρι (Μπάλτζα), καθώς και διάφορα ακόμη λαογραφικά αντικείμενα, για να φτιάξουν σύγχρονα εικαστικά έργα.
Το αποτέλεσμα της δουλειάς τους παρουσιάζεται στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα. Ενός ιδρύματος που κάνει βήματα εξωστρέφειας, ενώ δεν σταματά να μεριμνά ώστε να γνωρίσουν όλο και περισσότεροι επισκέπτες κάθε ηλικίας την πολιτιστική κληρονομιά της Μακεδονίας.
Όπως εξήγησε στο «ΤyposThes» η Φιλόλογος- Μουσειολόγος και Διευθύντρια ΙΜΜΑ κυρία Αθηνά Παυλίδου: «Τα τελευταία χρόνια, το ΙΜΜΑ επενδύει στρατηγικά σε ένα πολυσχιδή προγραμματισμό δράσεων και εκδηλώσεων. Στο επίκεντρό του βρίσκεται ο εκθεσιακός προγραμματισμός, ο οποίος βασίζεται στην ποικιλομορφία, την πολυθεματικότητα, τη διεπιστημονικότητα και έχει ως βασικούς στόχους την εξωστρέφεια του Ιδρύματος και την ανάπτυξη κοινού. Στο πλαίσιο αυτό, για το νέο έτος έχουν προγραμματιστεί πολύ ενδιαφέρουσες εκθέσεις ποικίλου θεματικού περιεχομένου, από εκθέσεις ιστορικής θεματικής, εκθέσεις φωτογραφίας και αρχειακού υλικού, εικαστικών και σύγχρονης τέχνης. Μάλιστα όλες αποτελούν αποτέλεσμα σημαντικών συνεργασιών του ΙΜΜΑ στον άξονα της ευρύτερης δικτύωσης του με άλλα μουσεία και φορείς στην Ελλάδα, αλλά και το εξωτερικό.
Η πρώτη έκθεση για το 2026 εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη στρατηγική. Η ομαδική εικαστική έκθεση με τίτλο “Χρυσά και μάλλινα γαϊτάνια με τα χρυσά στριφτά κορδόνια” σε επιμέλεια της Αρχαιολόγου-Ιστορικού Τέχνης, Ίριδας Κρητικού παρουσιάζει έναν μοναδικό διάλογο μεταξύ της νεότερης ιστορίας, της παράδοσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς της Μακεδονίας και της σύγχρονης εικαστικής δημιουργίας. Η έκθεση απλώνεται στους μόνιμους εκθεσιακούς χώρους του ΙΜΜΑ, και συγκεκριμένα στις δύο πρώτες αίθουσες, και παρουσιάζει έργα 40 καλλιτεχνών εμπνευσμένων από τη μόνιμη συλλογή, τις ιστορίες και τις αφηγήσεις του Μουσείου. Σημαντικοί σύγχρονοι εικαστικοί δημιούργησαν μέσα από ζωγραφική, γλυπτική, ύφανση, κεντητική, κοσμηματοποιία και άλλες τεχνικές έργα που αναδεικνύουν τη φόρμα, τα μοτίβα και τους συμβολισμούς των αντικειμένων, προτείνοντας νέες αισθητικές και εννοιολογικές ερμηνείες. Η έκθεση συνδέει οργανικά το παρελθόν με τον σύγχρονο κόσμο, μετατρέποντας την παράδοση σε ένα ζωντανό και δυναμικό πεδίο καλλιτεχνικής έρευνας και δημιουργίας. Τα σύγχρονα έργα τέχνης εντάσσονται στις μόνιμες προθήκες του Μουσείου, τοποθετημένα δίπλα στα ιστορικά εκθέματα με τα οποία συνομιλούν σε άμεση και ουσιαστική σχέση.
Η συνύπαρξη αυτή, σε απόλυτη εναρμόνιση, διαμορφώνει μια ξεχωριστή εκθεσιακή συνθήκη, η οποία προσκαλεί τον επισκέπτη σε μια βιωματική και πολυεπίπεδη εξερεύνηση, αναδεικνύοντας νέες αναγνώσεις της συλλογής και φωτίζοντας δημιουργικά τη συνέχεια της παράδοσης μέσα στον χρόνο.
Η έκθεση εγκαινιάστηκε την Παρασκευή 13 Φεβρουάριου και θα έχει διάρκεια ενός μήνα με πιθανότητα παράτασης».
Ιστορική έκθεση για την Θεσσαλονίκη στην Πρίστινα
Εξάλλου, στις 25 Φεβρουαρίου το Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΙΜΜΑ) παρουσιάζει στην Πρίστινα, σε συνεργασία με το Γραφείο Συνδέσμου της Ελλάδας στην Πρίστινα και την επικεφαλής του, Πρέσβη κ. Ελένη Βακάλη, την ιστορική έκθεση «Η Θεσσαλονίκη στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα: Κοινωνική και Πολιτιστική ζωή» σε επιμέλεια της Καθηγήτριας ΠΑΜΑΚ και Διευθύντριας του Κέντρου Έρευνας Μακεδονικής Ιστορίας και Τεκμηρίωσης του ΙΜΜΑ, κας. Σταυρούλας Μαυρογένη και συντονισμό της Διευθύντριας του ΙΜΜΑ, κας. Αθηνάς Παυλίδου. Μάλιστα η έκθεση, μετά την Πρίστινα, θα παρουσιαστεί και στο Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα αρχές Μαΐου.
Όπως εξήγησε στο «ΤyposThes» η Καθηγήτρια ΠΑΜΑΚ και Διευθύντρια ΚΕΜΙΤ-ΙΜΜΑ κυρία Σταυρούλα Μαυρογένη: «Στην έκθεση ζωντανεύει η Θεσσαλονίκη των τελών του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, μια εποχή πολυπολιτισμικής άνθησης και κοινωνικής μετάβασης. Μέσα από φωτογραφίες, εφημερίδες, αρχιτεκτονικά σχέδια και μαρτυρίες, αναδεικνύεται μια πόλη σε διαρκή μεταμόρφωση, από την κοσμοπολίτικη μητρόπολη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας μέχρι τη νεοελληνική πόλη της αναγέννησης μετά το 1917.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται για την κατάρριψη του Ζέπελιν την νύχτα της 22ης Απριλίου, κοντά στο Δέλτα του Αξιού, καθώς ο σκελετός του εκτέθηκε για ημέρες στο κοινό. Στην έκθεση ένα μεγάλο μέλος καταλαμβάνει η Μεγάλη Πυρκαγιά του 1917 που άλλαξε ριζικά το πρόσωπο της Θεσσαλονίκης. Η ανοικοδόμηση που ακολούθησε, με το σχέδιο Εμπράρ, έδωσε νέα μορφή στη Θεσσαλονίκη, με φαρδύτερους δρόμους, πλατείες και ευρωπαϊκό πολεοδομικό σχεδιασμό.
Από την ιστορία της πόλης μας δεν θα μπορούσε να λείπει η τραγική στιγμή του ερχομού δεκάδων χιλιάδων προσφύγων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, δημιουργώντας νέες συνοικίες όπως η Τούμπα, η Καλαμαριά και οι Αμπελόκηποι. Οι πρόσφυγες έφεραν μαζί τους γνώσεις, ήθη, μουσική και γεύσεις, δίνοντας νέα πνοή στην οικονομία, το εμπόριο και την πολιτιστική ταυτότητα της Θεσσαλονίκης. Η «επόμενη μέρα» σηματοδότησε μια περίοδο εκσυγχρονισμού και ανανέωσης: ιδρύθηκαν σχολεία, βιοτεχνίες, καλλιτεχνικοί σύλλογοι, ενώ η πόλη μετατράπηκε σταδιακά σε ένα ζωντανό κέντρο βιομηχανίας, εμπορίου και πολιτισμού».
Μια ξεχωριστή δράση για την Γιορτή της Γυναίκας
Στις 6 Μαρτίου το Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα και της Νεότερης Ιστορίας της Μακεδονίας (ΙΜΜΑ) σε συνεργασία με τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά (ΓΛΣ) παρουσιάζουν την εικαστική έκθεση «ΓΥΝΑΙΚΑ & ΦΩΣ» στην Αίθουσα “Αλέξανδρος Χαΐτογλου” του Μουσείου σε επιμέλεια της κας. Σταυρούλας Μαυρογένη και συντονισμό της κας. Αθηνάς Παυλίδου και της Προέδρου της ΓΛΣ, κας. Άννας Βασιλειάδη.
«Η έκθεση αποτελεί έναν ύμνο στη γυναικεία παρουσία στη λογοτεχνία και την τέχνη. Μέσα από έργα εικαστικών, εικονογράφων, comic και digital artists, αναδεικνύονται οι πολλαπλοί ρόλοι της γυναίκας — από τη δημιουργό και τη δασκάλα, έως τη μαχήτρια, τη μητέρα και την οραματίστρια. Τα έργα φωτίζουν τη διαδρομή της γυναίκας στη σύγχρονη κοινωνία, προβάλλοντας ιστορίες θάρρους, ισότητας και αυτοδιάθεσης.
Η έκθεση αποσκοπεί στην ανάδειξη της γυναικείας παρουσίας καθώς και στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο η εικόνα μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας αξιών, προτύπων και θετικών μηνυμάτων για την ισότητα των φύλων.
Στο πλαίσιο της έκθεσης θα πραγματοποιηθεί Ημερίδα στις 7 Μαρτίου στην οποία γυναίκες από διάφορους χώρους θα αναδείξουν το ρόλο της γυναίκας στη Λογοτεχνία, την Τέχνη. την Ψυχανάλυση
Δύο εκθέσεις που συναντώνται στο ίδιο σημείο: το φως της γυναικείας δημιουργίας και το φως μιας πόλης που αναγεννιέται μέσα από την ιστορία της. Μαζί, συνθέτουν μια ενιαία αφήγηση για τον αγώνα, τη μνήμη και την ελπίδα — για τη γυναίκα, για τη Θεσσαλονίκη, για το μέλλον», σχολίασε η κυρία Μαυρογένη.
Χρήσιμα
Η τρέχουσα έκθεση στο ΙΜΜΑ διαρκεί μέχρι 13/3/26.
Είσοδος: 4 ευρώ, 2 μειωμένο.
Ώρες λειτουργίας: Δευτ, Τρίτη, Πέμπτη, Παρασκευή: 9:00-14:00, Τετάρτη 9:00-20:00, Σάββατο 10:00-14:00, Κυριακή Κλειστά.
