Της Λεμονιάς Βασβάνη
Πίνακες καλλιτεχνών όπως του Γιάννη Μόραλη, του Νίκου Κεσσανλή, του Γιάννη Γαϊτη, αλλά και γλυπτά του Νταλί και του Giorgio de Chirico βρίσκονται ανάμεσα στα 38 έργα της Συλλογής Ελένης και Χρήστου Ζιώγα που δωρίστηκαν στο Τελλόγλειο από το 2017.
Ο ένας από τους δύο δωρητές έχει πεθάνει και πριν λίγους μήνες έγιναν διαδικασίες για την ανάκληση της δωρεάς από τον δεύτερο δωρητή.
Συγκεκριμένα τον Δεκέμβριο του 2025 η Ελένη Ζιώγα προέβη σε ανάκληση της δωρεάς με συμβολαιογραφική πράξη, στέλνοντας εξώδικο στο Ίδρυμα και εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους προχώρησε σε αυτή την κίνηση. Το τελευταίο στράφηκε στη δικαιοσύνη και κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. Με προσωρινή διαταγή δικαστηρίου ορίστηκε «η μη μεταβολή της νομικής κατάστασης της κινητής και ακίνητης περιουσίας της» και η δικάσιμος ορίστηκε για τις 17 Ιουνίου 2026. Παράλληλα το Τελλόγλειο θα κατατεθεί μήνυση για το αδίκημα της υπεξαίρεσης.
«Θέλαμε να δημοσιοποιήσουμε μια δύσκολη κατάσταση την οποία καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε. Το Τελλόγλειο δέχεται συλλογές όπως του ζεύγους Ζιώγα. Μάλιστα είχαμε εκδώσει και σχετικό τόμο για τα έργα που δωρίστηκαν. Βρισκόμαστε σε μια ιδιάζουσα κατάσταση όπου ο ένας εκ των δύο δωρητών έχει αποβιώσει και υπάρχουν κάποιες κινήσεις για ανάκληση μέρους της δωρεάς. Γι’ αυτό ζητήσαμε την συνδρομή του κ. Οικονομόπουλου που έχει εμπειρία στον τομέα, τόσο για να μας συμβουλέψει, όσο και για να δρομολογηθούν οι σωστές νομικές ενέργειες για την προστασία της μνήμης των ανθρώπων πού δίνουν την περιουσία τους στο Τελλόγλειο, και για να διατηρήσουμε τα έργα τέχνης για τις μελλοντικές γενιές και να προστατέψουμε οποίους θέλουν να επενδύσουν στην τέχνη» ανέφερε ο πρόεδρος του Ιδρύματος κ. Ανέστης Κάλφας στο πλαίσιο έκτακτης συνέντευξης τύπου.
Η γενική διευθύντρια του Τελλογλείου κ. Αλεξάνδρα Γουλάκη Βουτυρά σχολίασε πως «ο κ. Ζιώγας ήταν ένας καταπληκτικός άνθρωπος. Το 2018 τον είχαμε υποδεχθεί σε μια μικρή έκθεση όπου είχε γίνει. Φαίνονταν η ευαισθησία του για το χώρο εκπαίδευσης. Θεωρώ ότι είναι χρέος του Τελλογλείου να υπερασπιστεί την φήμη αυτού του δωρητή».
Για μια «πρωτόγνωρη υπόθεση» για τα Ελληνικά δεδομένα έκανε λόγο ο νομικός σύμβουλος του Τελλογλείου και της Εθνικής Πινακοθήκης Γιώργος Οικονομόπουλος, σχολιάζοντας πως «περιέχει αλληλοσυγκρουόμενους ισχυρισμούς και είναι νομικά αβάσιμη».
Κάνοντας μια αναδρομή για το θέμα της δωρεάς τόνισε πως: «Το 2017 το ζεύγος Ελένης και Χρήστου Ζιώγα υπέβαλλαν αίτηση στο Τελλόγλειο Ίδρυμα εκδηλώνοντας την βούλησή τους να δωρίσουν το σύνολο της συλλογής τους στο Τελλόγλειο. Η πρόταση έγινε δεκτή, με απόφαση του ΔΣ. Τον Απρίλιο 2017 το ζεύγος Ζιώγα προέβη σε σύνταξη συμβολαιογραφικής πράξης δωρεάς αιτία θανάτου όλων των έργων της συλλογής του που αποτελούνταν από 20 ζωγραφικά έργα και 18 γλυπτά. Μετά την κατάρτιση της πράξης δωρεάς το Τελλόγλειο έκανε τιμητική εκδήλωση προς τιμήν τους. Μάλιστα ένα έργο της, του Ιακωβίδη, εξετέθη για τρεις εβδομάδες στο Ίδρυμα. Οι δωρητές ήθελαν να αναφέρονται πάντοτε τα ονόματα τους όταν τα έργα τους εκτίθενται συλλογικά ή μεμονωμένα. Και το Τελλόγλειο προέβη και σε έκδοση σχετικού καταλόγου για τα έργα της δωρεάς. Το 2021 ο Ζιώγας πέθανε».
Όπως τόνισε ο κ. Οικονομόπουλος: «Στις 28/12/25 η Ελένη Ζιώγα προέβη σε ανάκληση της δωρεάς με συμβολαιογραφική πράξη. Την ανάκληση την κοινοποίησε στο Τελλόγλειο με εξώδικο δηλώνοντας πως το κάνει για λόγους οικονομικούς, επειδή η ίδια είναι άρρωστη, πάσχοντας από πολλαπλή σκλήρυνση κατά πλάκας, έχει οικονομικές ανάγκες, τα εισοδήματά της δεν επαρκούν για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της υγείας της και έχει χρέη από την κληρονομιά του συζύγου της. Και ως εκ τούτου αρκετά έργα από την συλλογή έχουν διατεθεί προς τρίτους. Παράλληλα ισχυρίστηκε ότι προβαίνει σε ανάκληση της δωρεάς επειδή ο σύζυγος της είχε δωρίσει αυτά τα έργα όταν ήταν εν ζωή, οπότε ήταν κυρία και κάτοχος του 100% των έργων».
Το ίδρυμα απάντησε στην κυρία Ζιώγα λέγοντας πως «η ανάκληση νομικά είναι παράνομη, διότι η δωρεά είχε συμφωνηθεί ανέκκλητη. Δηλαδή κανείς εκ των δωρητών δεν είχε δικαίωμα να την ανακαλέσει. Η επικαλούμενη από την κυρία Ζιώγα δωρεά του 50% του συζύγου της προς αυτήν είναι ανίσχυρη γιατί δεν μπορεί να χωριστεί η δωρεά των δωρηθέντων προς το Ίδρυμα. ‘Όταν είχε αποβιώσει ο σύζυγός της το 50% είχε περιέλθει στο Τελλόγλειο. Άρα το Ίδρυμα από τον θάνατο του κ. Ζιώγα απέκτησε το 50% του συνόλου των έργων. Το άλλο 50% ανήκει στην ίδια. Όμως το ίδρυμα έχει δικαίωμα προσδοκίας για πλήρη κυριότητα μετά τον θάνατό της».
Δικάσιμος τον Ιούνιο του ’26
Το Τελλόγλειο μετά την κοινοποίηση εξωδίκου κατέθεσε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων. «Ζητήσαμε να ενημερωθούμε για το ποια έργα έχουν διατεθεί προς τρίτους και σε ποιους. Και να γίνει το Ίδρυμα φύλακας και μεσεγγυούχος. Η δικάσιμος έχει οριστεί για τις 17/6/26. Το δικαστήριο εξέδωσε προσωρινή διαταγή που διέταξε τη μη μεταβολή της νομικής κατάστασης της κινητής και ακίνητης περιουσίας της. Κατόπιν καταθέσαμε και αγωγή με την οποία ζητάμε την ακύρωση της ανάκλησης της δωρεάς, να διαταχθεί ότι είμαστε συννομείς του 50% έργων. Και σε περίπτωση που δεν βρεθούν τα έργα να μας αποζημιωθεί το 50% της αξία τους. Επιπλέον επειδή το Τελλόγλειο έχει δικαίωμα προσδοκίας στο άλλο 50%, που νέμεται και κατέχει η κυρία Ζιώγα, να υποχρεωθεί η τελευταία σε καταβολή αποζημίωσης. Θα κατατεθεί μήνυση από το Ίδρυμα για το αδίκημα της υπεξαίρεσης», ανέφερε ο κ. Οικονομόπουλος.
Ο ίδιος σχολίασε πως «Τα έργα της συλλογής Ζιώγα είναι εκτός συναλλαγής έχουν σοβαρό νομικό ελάττωμα. Αν κάποιος τα έχει πάρει θα πρέπει να πανικοβληθεί. Δεν αποκτά κυριότητα. Άρα είναι σαν κλεμμένα. Αν τα αγγίξει κανείς θα υποστεί τις συνέπειες».
Σημειώνεται πως σήμερα το Τελλόγλειο έχει 14.000 έργα στην κατοχή του. Και ο αριθμός τους αυξάνεται συνεχώς.
Η συλλογή Χρήστος και Ελένης Ζιώγα αφορά στα εξής έργα τέχνης :
ΠΙΝΑΚΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ
1. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γεωργίου Ιακωβίδη, διαστάσεων 0,96 x 1,30, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα παιδική συμφωνία ή (παραφωνία), σύνθεση πέντε (5) προσώπων, δημοσιευμένο, υπογεγραμμένο κάτω δεξιά, με κορνίζα.
2. Σκίτσο αποδιδόμενο στον Νταλί, ανυπόγραφο, διαστάσεων 0,64 x 0,83, τεχνική crayon pastel carmina σε χαρτονάκι, με θέμα «Άγγελοι εκπεσόντες» σουρεαλιστέ, κορνίζα λούπο με πασπαρτού, πιθανή ημερομηνία εκτέλεσης έτος 1948.
3. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Μάτα, διαστάσεων 2,00 x 1,90, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα αφηρημένη σύνθεση.
4. Κατασκευή χρησιμοποιούμενη ως πίνακας (οθόνη) του ζωγράφου – γλύπτη Παύλου, διαστάσεων 2,00 x 3,00, τεχνική υλικά πλεξιγκλάς σε χαρτί μαρουφλέ σε τελάρο και η παράσταση από κολάζ χαρτονάκια, με θέμα «δάσος».
5. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου F. Leger, διαστάσεων 0,62 x 0,52, τεχνική τέμπερα σε χαρτί, με θέμα «λουλούδι» κίτρινο, πορτοκαλί και μαύρο, υπογεγραμμένο κάτω δεξιά F.L., με ξυλόγλυπτη κορνίζα.
6. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Ι. Μόραλη, χρονολογίας 1991, διαστάσεων 1,65 x 1,14, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα «γυναικεία φιγούρα» κυβισμός σε τρία χρώματα, υπογεγραμμένη κάτω δεξιά.
7. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Στάμου, διαστάσεων 1,53 x 1,27, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα «infinity field».
8. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Νίκου Κεσσανλή, χρονολογία έτους 1987, διαστάσεων 1,85 x 0,95, τεχνική λάδι με κολάζ εφημερίδες σε μουσαμά, με θέμα «φώκιες».
9. Πίνακας ζωγραφικής της ζωγράφου Ευαγγελίας Χαραλάμπους, διαστάσεων 2,05 x 1,85, τεχνική ακρυλικό και λάδι σε μουσαμά σε τελάρο, με θέμα «φιγούρες abstract».
10. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Σπύρου Βασιλείου, χρονολογίας έτους 1981, διαστάσεων 0,20 x 0,60, τεχνική λάδι σε ξύλο, με θέμα «Ζάππειο περιστέρια», υπογεγραμμένο κάτω δεξιά.
11. Πίνακας ζωγραφικής αποδιδόμενος στον ζωγράφο Α. Κοντόπουλο, χρονολογίας έτους 1956 διαστάσεων 0,85 χ 0,55, τεχνική λάδι σε χαρμπότ με πιθανό θέμα «μεταμόρφωση», φέρει υπογραφή κάτω αριστερά.
12. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Ballini, διαστάσεων 1,07 x 2,15, τεχνική λάδι σε χαρτί μαρουφλέ (marufle) πάνω σε λινό τελαρωμένο, με θέμα «φιγούρα αγρότη», υπογραφή κάτω αριστερά.
13. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γιώργου Ιωάννου, διαστάσεων 1,00 x 0,70, τεχνική λάδι σε μουσαμά τελαρωμένο, με θέμα «κόμικς» ή «αγχώδης επιμονή», υπογραφή κάτω δεξιά.
14. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γιάννη Γαϊτη, χρονολογίας έτους 1953, διαστάσεων 1,05 χ 1,60, τεχνική λάδι σε hard board εποχή κυβισμού, με θέμα τοπίο «Σαντορίνη σπίτια», υπογραφή κάτω δεξιά.
15. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Ράμου, διαστάσεων 1,20 x 1,50, τεχνική ακρυλικό σε μουσαμά, με θέμα «τέσσερις φιγούρες» σύνθεση.
16. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Γρύσπου, διαστάσεων 0,50 x 0,45, τεχνική λάδι σε κόντρα πλακέ, με θέμα «λουόμενο κοριτσάκι με κύκνο», υπογραφή κάτω δεξιά.
17. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Hilaire, διαστάσεων 0,80 x 0,80, τεχνική ακρυλικό σε μουσαμά, με θέμα «palmieres», υπογραφή κάτω δεξιά.
18. Πίνακας ζωγραφικής του ζωγράφου Μιχάλη Βαφειάδη, διαστάσεων 0,70 x 0,93, τεχνική λάδι σε μουσαμά, με θέμα «γυναικείο γυμνό».
19. Έργο ζωγραφικής του Terry Winters, διαστάσεων 1,05 x 0,76, χωρίς τίτλο, χρονολογίας έτους 1983, τεχνική κάρβουνο, κιμωλία και μολύβι.
20. Έργο ζωγραφικής του ζωγράφου Ballini, διαστάσεων 0,80 x 0,68, τεχνική λάδι σε χαρτί, τελαρωμένο με θέμα «παιδάκι με πουλάκι και ψαράκι», υπογραφή κάτω και «Μύκονος ΄95».
ΓΛΥΠΤΑ ΕΡΓΑ
1. Γλυπτό του Salvador Dali από μπρούντζο, διαστάσεων 0,67 x 0,36 x 0,32, χρονολογίας έτους 1984, με τίτλο «Venus Spatiale”.
2. Γλυπτό του Giorgio de Chirico, διαστάσεων 0,40 x 0,32 x 0,12, Bronze d’ ore, Άλογο με καβαλάρη.
3. Γλυπτό του Otto Eder, “Legende Figur”, edition 7+11, Bronze, χρονολογίας έτους 1963.
4. Γλυπτό του Brown, Statue with base plexi, Bronze, sitting girl.
5. Γλυπτό του Takis, μπρούντζος, «espace interieure».
6. Γλυπτό του U. Papagianni, «Μέδουσα», κατασκευή από πέτρα χρησιμεύουσα ως πίνακας – γλυπτό με προσθήκη μέδουσα μπρούντζινη.
7. Γλυπτό του Novello Finotti, μπρούντζος, διπλός ανδρικός κορμός γυμνός, διαστάσεων 0,30 x 0,36 x 0,37.
8. Μπρούντζινα μικρά αγάλματα του Kennedy:
· 2 γυναικείς φιγούρες
· 2 κοκόρια
· 1 cello play
· 1 καθιστό πουλί
· 3 μικρές γυναικείες φιγούρες
9. Μπρούτζινη όρθια γυναικεία μορφή του Ρηγανά, ύψους 0,52.
10. Μικρή καθιστή μορφή με λάουτο του Γ. Γεωργιάδη, μπρούντζος, διαστάσεων 0,20 χ 0,16.
- Τρόμος στη Θεσσαλονίκη: Βγήκε στο μπαλκόνι με 2 όπλα - Απειλούσε γείτονές του
- Εφιάλτης για 17χρονη στη Θεσσαλονίκη – Σεξουαλική παρενόχληση έξω από τουαλέτες
- Τραμπ: Συζητάμε με Ιράν αλλά δεν είναι έτοιμοι για συμφωνία – Απειλές προς το ΝΑΤΟ
- Θεσσαλονίκη: Νέο βίντεο για τη δολοφονία του 20χρονου – Η στιγμή που καταρρέει
