Μεγάλος αριθμός δημοσιογράφων από το εξωτερικό βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη το διάστημα 27-28 Μαρτίου για την παρουσίαση του νέου CD της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης ‘Another Dawn’ με την γερμανική δισκογραφική εταιρεία Berlin Classics. Παράλληλα με τη ζωντανή παρακολούθηση της Κ.Ο.Θ. στην παρουσίαση της ηχογράφησης, αλλά και τη μοναδική μουσική εμπειρία που βίωσαν την επομένη μέσα στο Σπήλαιο των Πετραλώνων στη συναυλία ‘Sequenza’, είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν και την Θεσσαλονίκη, την ιστορία και τις ομορφιές της, ώστε να τη συστήνουν πλέον στους αναγνώστες των μέσων τους στις πατρίδες τους.
Μεταξύ αυτών και ο Rainer Hermann της κορυφαίας γερμανικής εφημερίδας Frankfurt Allgemeine Zeitung που έκανε εκτενή αναφορά στην Κυριακάτικη έκδοση (10/5/26) στην πόλη, την ιστορία και τον πολιτισμό της, αλλά και στην Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης τονίζοντας τα τελευταία της επιτεύγματα. Ο Rainer Hermann είναι ένας από τους σημαντικότερους Γερμανούς δημοσιογράφους και επί δεκαετίες ανταποκριτής της FAZ για την Ελλάδα, την Τουρκία και τη Μέση Ανατολή. Θεωρείται κορυφαία φωνή στον γερμανόφωνο χώρο για ζητήματα πολιτισμού, γεωπολιτικής και ιστορίας της Ανατολικής Μεσογείου, με ιδιαίτερη επιρροή στη γερμανική κοινή γνώμη και στους διαμορφωτές πολιτιστικής πολιτικής.
Ο δημοσιογράφος στο ρεπορτάζ του με τίτλο «Πέρα από τη σκιά της Αθήνας» αναφέρει μεταξύ άλλων πως " Η ελληνική πόλη της Θεσσαλονίκης έχει πολλά να προσφέρει: ένα παραλιακό μέτωπο επτά χιλιομέτρων, μια μακρά λίστα με μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και μια δραστήρια διεθνή μουσική σκηνή. Ήρθε η ώρα να την ανακαλύψετε.
Τέτοιος παραλιακός περίπατος δεν υπάρχει σε πολλές Μεσογειακές πόλεις, και οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης τον απολαμβάνουν με κάθε τρόπο: περπατώντας ή κάνοντας τζόκινγκ στον ήλιο κατά μήκος των επτά χιλιομέτρων μεταξύ του λιμανιού και του Μεγάρου Μουσικής. Στο βάθος, ο Όλυμπος λαμπυρίζει πάνω από τη θάλασσα. Ο Δίας ευνόησε τους ανθρώπους στους πρόποδες του επιβλητικού βουνού του: με την πανέμορφη Αλκμήνη απέκτησε τον Ηρακλή, που σύμφωνα με τον μύθο ήταν ο πρόγονος των ισχυρών βασιλιάδων της Μακεδονίας, του Φιλίππου Β΄ και του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η ετεροθαλής αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου έδωσε στην πόλη το όνομά της: Θεσσαλονίκη". Όπως σχολιάζει: Παρά την πλούσια ιστορία της, η Θεσσαλονίκη παραμένει σήμερα στη σκιά των πιο επιφανών γειτόνων της, της Αθήνας και της Κωνσταντινούπολης. Και αυτό είναι άδικο, διότι η Θεσσαλονίκη έχει ακριβώς αυτό που λείπει από την Αθήνα: η Αθήνα, μετά την καταστροφή της από τα Ρωμαϊκά στρατεύματα, συρρικνώθηκε σε ένα ασήμαντο χωριό, και ο λήθαργός της έληξε μόλις το 1834, όταν έγινε η πρωτεύουσα του νεοσύστατου Ελληνικού κράτους. Από την άλλη, η Θεσσαλονίκη παρέμενε πάντα μια πλούσια και ζωντανή μητρόπολη στο το πέρασμα των αιώνων.
Με 15 μνημεία που φέρουν τον χαρακτηρισμό Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, η πόλη δεν στερείται αξιοθέατων. Το σύνολο των βυζαντινών εκκλησιών και μοναστηριών είναι μοναδικό. Το παλαιότερο κτίριο στον κατάλογο είναι η Ροτόντα, χτισμένη το 305 από τον Γαλέριο, ο οποίος επέλεξε τη Θεσσαλονίκη ως αυτοκρατορική κατοικία. Πιθανότατα παρήγγειλε την υπέροχη αυτή θολωτή κατασκευή για να τιμήσει τον Δία. Μέσα σε αυτήν, τα πρώιμα χριστιανικά ψηφιδωτά, από τα παλαιότερα του είδους τους, έχουν αψηφήσει κάθε μεταγενέστερη αναδιαμόρφωση του επιβλητικού κτιρίου".
Ο δημοσιογράφος εστιάζει στο Αρχαιολογικό Μουσείο, στον Πάπυρο του Δερβενίου, που αποκρυπτογραφήθηκε μόλις το 2006, στο Επταπύργιο, ενώ μιλώντας για την ΚΟΘ τονίζει: "Η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης αναβιώνει την χαμένη πολυπολιτισμικότητα της πόλης. Οι περισσότεροι από εκατό μουσικοί της, με επικεφαλής τον εξάρχοντα Σίμο Παπάνα, είναι αφοσιωμένοι στην πολιτιστική ποικιλομορφία της Θεσσαλονίκης και η μουσική τους κάνει εντύπωση. Εκτός από το τυπικό κλασικό ρεπερτόριο, φέρνουν και λιγότερο γνωστούς συνθέτες στις αίθουσες συναυλιών. Πρόσφατα εμφανίστηκαν στην Elbphilharmonie στο Αμβούργο και στη Musikverein στη Βιέννη, όπου χάρισαν στην ελληνική μουσική τη θέση που της αξίζει.
Η ορχήστρα εστιάζει επίσης στην προώθηση Εβραίων συνθετών. Τον Φεβρουάριο, κυκλοφόρησε ένα CD με τα κοντσέρτα για βιολί των Erich Korngold και Joseph Achron, ερμηνευμένα από τον νεαρό σταρ από το Μόναχο Tassilo Probst. Η ορχήστρα, υπό τη διεύθυνση του Γερμανού αρχιμουσικού Daniel Geiss, πρωτοπόρησε με την πρεμιέρα του έργου του Λιθουανογερμανού συνθέτη Achron, ο οποίος, όπως και ο Korngold, είχε καταφέρει να δραπετεύσει από τους Ναζί και να καταφύγει στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το κοντσέρτο του για βιολί, το οποίο υπήρχε μόνο σε χειρόγραφες παρτιτούρες, δεν είχε ερμηνευτεί ποτέ στο παρελθόν.
Το πρόγραμμα της συναυλίας την Ορθόδοξη Κυριακή των Βαΐων, με τίτλο «Συναυλία για την Ειρήνη», ήταν ασυνήθιστο. Την ορχήστρα διηύθυνε η Ιρανή μαέστρος Yalda Zamani, συνοδευόμενη από την Εβραία βιολονίστα Liv Migdal, και το πρόγραμμα περιελάμβανε συνθέσεις από τον Λίβανο, το Ισραήλ και το Ιράν, μαζί με έργα του RIchard Strauss".
Εκτός από τον στόχο της προώθησης Ελλήνων συνθετών, ένας άλλος είναι η ενδυνάμωση των καλών σχέσεων με την Τουρκία, συγκεκριμένα μέσω της συνεργασίας με τον πιανίστα Fazıl Say. Το κονσέρτο του για λύρα, παραγγελία της Ορχήστρας, έκανε πρεμιέρα στη Βιέννη τον Σεπτέμβριο του 2025. Έκτοτε, η λύρα έχει γίνει σήμα κατατεθέν της ορχήστρας. Το επτάχορδο αρχαίο νυκτό όργανο είχε περιέλθει στην αφάνεια όταν, πριν από είκοσι χρόνια , ο Νίκος Ξανθούλης, τότε κορυφαίος τρομπετίστας της Εθνκής Λυρικής Σκηνής, άρχισε να ενδιαφέρεται γι’ αυτό. Μελέτησε τις απεικονίσεις οργανοπαικτών λύρας σε χιλιάδες αρχαία κεραμικά, παρατηρώντας τις σχέσεις ανάμεσα στα χέρια και στα δάχτυλα. Με αυτόν τον τρόπο κατάφερε να αποσπάσει συναρπαστικούς ήχους από το όργανο, που εκτείνονται σε περισσότερες από τρεις οκτάβες. Ακόμη και ο Μπαχ μπορεί να παιχτεί στη λύρα. Συνθέτες όπως ο Fazıl Say και ο Lowell Liebermann έγραψαν κοντσέρτα για τον Ξανθούλη. Ο σημαντικότερος συνθέτης για το όργανο είναι ο ίδιος ο Ξανθούλης, ο οποίος έχει συνθέσει και μουσική για θέατρο.
Η ανακατασκευή της λύρας που έπαιξε ο Ξανθούλης βασίστηκε σε μοντέλα από μουσεία. Το ίδιο και αυτή ενός φλάουτου 8.000 ετών, φτιαγμένου από κόκκαλο κατσίκας, από το οποίο ο φλαουτίστας Δημήτρης Κούντουρας δημιούργησε θαυμαστούς ήχους. Σε μια νέα παραγωγή της ορχήστρας, αυτά τα όργανα -μαζί με άλλα φλάουτα, όπως ένα δίφωνο διπλό φλάουτο, βιολιά και μια φωνή- ήχησαν στο σπήλαιο των Πετραλώνων, κοντά στη Θεσσαλονίκη. Μια δημόσια ξενάγηση μας περιήγησε στο σπήλαιο, μέσα στο οποίο έχουν βρεθεί ένα κρανίο και οστά που εκτιμάται ότι είναι 290.000 ετών. Εδώ ζούσαν κάποτε οι πρόγονοι των Νεάντερταλ.
Πουθενά αλλού δεν έχουν πραγματοποιηθεί συναυλίες με μουσική που να εκτείνεται σε εύρος οκτώ χιλιετιών: το πρόγραμμα εκτείνεται από τη νεολιθική εποχή, την αρχαιότητα, τον μεσαίωνα και την εποχή του μπαρόκ έως τη σύγχρονη εποχή, και περιλαμβάνει έργα όπως η «Sequenza» για φλάουτο ή φωνή του Λουτσιάνο Μπέριο. Αυτό, λέει ο διευθυντής της ορχήστρας και συνθέτης Σίμος Παπάνας, αποδεικνύει ότι η μουσική έχει υπάρξει άρρηκτα συνδεδεμένη με την ανθρώπινη ύπαρξη. Η Θεσσαλονίκη αναδύεται από τη σκιά των μεγαλύτερων γειτόνων της, της Αθήνας και της Κωνσταντινούπολης".
