*Της Λεμονιάς Βασβάνη | Από την έντυπη έκδοση "Τύπος Θεσσαλονίκης"
Στην αθέατη πλευρά της Αθήνας μάς ταξιδεύει με το νέο του βιβλίο ο Μυθοπλάστης, κατά κόσμον Θάνος Παπαδάκος. Η «Κάθε Νύχτα» (εκδόσεις Πηγή) είναι ένα σύγχρονο ελληνικό noir μυθιστόρημα, που συνδυάζει αστυνομική πλοκή και ιστορικό μυστήριο. Παράλληλα αποτυπώνει μια κοινωνική τοιχογραφία της πρωτεύουσα την εποχή της κρίσης.
Στην Αθήνα λοιπόν των δύσκολων οικονομικών εποχών τρεις νεαροί –ιδιοκτήτες ενός μικρού γραφείου ιδιωτικών ερευνών– ψάχνουν διέξοδο από τη στασιμότητα και τα αδιέξοδα. Μια μέρα μια γοητευτική κοπέλα τους αναθέτει την αναζήτηση της εξαφανισμένης αδελφής της. Όμως στην πορεία θα οδηγηθούν στο κυνήγι ενός μεσαιωνικού κειμηλίου αμύθητης αξίας – ενός θησαυρού που περιβάλλεται από θρύλους, δεισιδαιμονίες και σκοτεινά μυστικά.
Ο συγγραφέας μίλησε για την εποχή στην οποία ξετυλίγεται η πλοκή του μυθιστορήματος, για τα σκίτσα που το συνοδεύουν λέγοντας πως «ζωηρεύουν λίγο ακόμα την φαντασία του αναγνώστη με το να τοποθετεί κι άλλες σκηνές στο μυαλό του», ενώ είπε πως «ο Μύθος είναι στο μεταίχμιο της αλήθειας και του ψέματος.
-Η περίοδος της κρίσης μας έχει επηρεάσει. Τι είχε αλλάξει στην δική σας την ζωή; Και πώς βιώνουν αυτή την εποχή οι ήρωές σας;
-Η κρίση με βρήκε στην ηλικία της κοινωνικής αφομοίωσης. Έτσι κι αλλιώς είναι μια δύσκολη περίοδος για όλους. Αλλά εκείνα τα χρόνια ακόμα ψάχναμε τα βήματά μας. Έτσι έπρεπε να εξαντλήσουμε την επινοητικότητά μας για να επιβιώσουμε στον χώρο εργασίας. Να επιστρατεύσουμε την πονηριά και την υπομονή. Τα παιδιά εκφράζουν τα άγχη της γενιά μας. Ο πολυμήχανος, ο επινοητικός θα επιβιώσει. Βέβαια τα παιδιά του γραφείου έχουν και πλάγιους τρόπους και ανήθικους για να επιβιώνουν. Όπως και όλοι οι χάρτινοι ήρωες που ξετρυπώνουν Κάθε Νύχτα. Όλα αυτά συνυφαίνονται στο έργο.
-Πρόκειται για ένα βιβλίο μυστηρίου. Πώς πλάσατε το σύμπαν (κρυφές στοές, υπόγεια, θησαυροί κλπ) που περιγράφετε στις σελίδες του;
-Το κτίσιμο έγινε σταδιακά. Η ιστορία, η ανάπτυξή της, δημιουργούσε νέες ιστορίες και την ανάγκη να ειπωθούν ακόμα περισσότερες πληροφορίες όλες σχετιζόμενες με την κεντρική ιδέα. Στην πραγματικότητα δεν ήταν κάποιες ιδέες που με οδήγησαν σε μια νέα ιστορία, αλλά η ίδια η ιστορία με οδήγησε σε νέες ιδέες. Κάθε φορά που άνοιγα μια πόρτα σε ένα δωμάτιο της ιστορίας αποκαλυπτόταν ένας καινούργιος κόσμος. Το νέο δωμάτιο όφειλε να περιγραφεί ως κομμάτι της ιστορίας. Όμως ταυτόχρονα άνοιγε και μια άλλη πόρτα για ένα άλλο δωμάτιο. Σταδιακά κτίστηκε ένας κόσμος που δεν είχα φανταστεί όταν πρωτοξεκίνησα να γράφω, ο οποίος με οδήγησε στην τελική μορφή.
-Τη νύχτα υπάρχει η συγκάλυψη με το σκοτάδι. Πώς επηρεάζει την εξέλιξη της πλοκής στο μυθιστόρημά μας;
-Όλα συμβαίνουν την νύχτα. Δεν είναι απλώς ο χρόνος. Είναι κάτι πολύ παραπάνω. Είναι ο χώρος όπου δρουν οι λωποδύτες. Το τοπίο που δουλεύουν οι πρωταγωνιστές. Και όλα γίνονται Κάθε Νύχτα. Το σκοτάδι, η ηρεμία, η νηνεμία πριν την καταιγίδα, η συγκάλυψη και η αποκάλυψη που περιμένει με το πρώτο φως του Ήλιου. Χωρίς την σκοτεινιά της νύχτας δεν θα είχε κανένα νόημα το ίδιο το έργο. Είναι ο καμβάς πάνω στον οποίο μπαίνουν οι πινελιές της ιστορίας. Για αυτό και έχει κεντρική ιδέα στην σύνθεση του έργου.
-Το βιβλίο συνοδεύεται από σκίτσα. Πώς λειτουργούν στο αποτέλεσμα που θέλετε να δώσετε;
-Τα σκίτσα τα έφτιαξε ένας εξαιρετικός καλλιτέχνης: ο Ματάκιας που έχει την ικανότητα να ζωντανεύει το χαρτί. Το ταλέντο του ήρθε και έδεσε με την μυστηριώδη αισθητική της Κάθε Νύχτας. Το χρώμα του, το σχέδιο του ήταν λες και βγήκε από το μυαλό μου. Και αυτό ακριβώς κάνουν τα σκίτσα. Γίνονται η αποτύπωση της φαντασίας μου στο βιβλίο. Έτσι ο αναγνώστης έχει την ευκαιρία να δώσει απτή εικόνα σε ότι διάβαζε. Τα σκίτσα ζωηρεύουν λίγο ακόμα την φαντασία του με το να τοποθετεί κι άλλες σκηνές στο μυαλό του, παρόμοιες με τα σκίτσα. Χωρίς αυτά, θα ήταν ένα τελείως διαφορετικό βιβλίο.
-Γιατί επιλέξατε το όνομα Μυθοπλάστης; Τι σας γοητεύει στους μύθους;
-Ο Μυθοπλάστης είναι ένα ακόμα πλάσμα της φαντασίας μου. Είναι και ένα από τα αγαπημένα μου. Έτσι προτίμησα να τo χρησιμοποιήσω ως ψευδώνυμο. Η χρήση είναι μέρος του έργου μου. Ένα έργο που δεν θέλω να ταυτιστεί με ένα όνομα. Αντιθέτως η σχέση δημιουργού και δημιουργήματος είναι αμφίδρομη. Δεν εξαρτάται ο ένας από τον άλλον. Επιπλέον ο Μύθος έχει μια ιδιαίτερη ιδιότητα: είναι και αλήθεια και ψέμα. Πώς γίνεται να είναι κάτι μερικώς ψέμα και συνάμα να θεωρείται αληθές; Κι όμως γίνεται. Γίνεται όταν χάρη στους Μύθους ανακαλύψαμε την Τροία, την Κνωσό και τις Μυκήνες. Μπορεί κάποιος να θεωρεί ότι μια πρόταση είναι ψευδής αν έχει μια αναληθή δήλωση, αλλά μπορείς σε μια ψευδή πρόταση να κοιτάξεις ανάμεσα στις λέξεις και να ανακαλύψεις την μερική αλήθεια. Ο Μύθος είναι στο μεταίχμιο της αλήθειας και του ψέματος.
-Από τι αντλείτε έμπνευση;
-Κυρίως από τα αναγνώσματά μου. Όχι όμως μόνο από μυθιστορήματα, αλλά και από την Ιστορία, την Φιλοσοφία, την Επιστήμη, την Οικονομία και την Πολιτική Φιλοσοφία. Έτσι την μεγαλύτερη έμπνευση μου την προσφέρουν οι αγαπημένοι συγγραφείς σε αυτούς τους τομείς: Θερβάντες, Έκο, Αριστοτέλης, Καντ, Ντα Βίντσι κα. Βέβαια δεν είναι τα βιβλία η μόνη πηγή έμπνευσης. Σημαντική επιρροή ασκεί και η τέχνη, όπως ο κινηματογράφος, η μουσική ή η ζωγραφική. Ο ίδιος ο Νταλί έλεγε ότι «αυτοί που δεν θέλουν να μιμηθούν τίποτε, δεν παράγουν τίποτε». Έτσι η μεγαλύτερη έμπνευση είναι η μιμητική διαδικασία. Καλώς ή κακώς χρειαζόμαστε πρότυπα, άτομα που θαυμάζουμε για το έργο τους για να συνεχίσουμε να εμπνεόμαστε.
-Ποια βιβλία θα πάρετε μαζί σας στις διακοπές σας;
-Σχεδόν κάθε στιγμή έχω ανοιχτά τρία και τέσσερα βιβλία. Το πιο πιθανό είναι να πάρω τα βιβλία που διαβάζω αυτή την στιγμή. Και αυτή την στιγμή διαβάζω τον «Φαντομά» των Συβέστρ και Αλλέν, ένα πρωτο-αστυνομικό μυθιστόρημα που ξετυλίγεται στην Γαλλία της Μπελ Επόκ, ένα σκληρό νουάρ μυθιστόρημα, τον «Πανικό», του μετρ τους είδους Τζέιμς Ελλρόυ, συγγραφέα του πολύ γνωστού «Λος Άντζελες Εμπιστευτικό» και την «Ακροβασία του Ατομικισμού» του Τάσου Χαλιού, ενός εξαιρετικού Έλληνα πολιτικού φιλοσόφου, ένα βιβλίο που προτείνω στο αναγνωστικό σας κοινό. Αλλά γενικά προτείνω να διαβάζουμε. Το βιβλίο είναι ένας καλός σύντροφος. Εύχομαι να σας συντροφεύσει η Κάθε Νύχτα.
